Amerykański sekretarz stanu uczestniczy w 6. Strategicznym Dialogu, rozmawia w MSZ i w siedzibie premiera przed wystąpieniem na Pnyksie. W tle sytuacja we wschodniej części Morza Śródziemnego, program F-35 i połączenie energetyczne Grecja–Cypr.
Energia, obrona, bezpieczeństwo regionalne, wysokie technologie oraz geopolityczne przemiany we wschodniej części Morza Śródziemnego znajdują się w centrum wizyty sekretarza stanu USA Marco Rubio w Atenach, gdzie dziś odbywa się 6. runda Strategicznego Dialogu Grecja–USA.
REKLAMA
REKLAMA
Szef amerykańskiej dyplomacji przyleciał do greckiej stolicy we wtorkowy wieczór, po wizycie w Reykjaviku. Dziś ma napięty program spotkań, który zakończy się rozmową z premierem Grecji Kiriakosem Mitsotakisem.
Wizyta MArco Rubio w Atenach. Plan dnia
O godz. 9.00 Marco Rubio uda się do greckiego ministerstwa spraw zagranicznych, gdzie powita go Jorgos Gerapetritis. W programie jest spotkanie dwustronne obu ministrów, a następnie ich wspólne oświadczenia dla mediów.
O godz. 10.00 mają wspólnie zainaugurować 6. rundę Strategicznego Dialogu Grecja–USA. Później odbędzie się pierwsze posiedzenie plenarne poświęcone sytuacji regionalnej i rozwojowi wydarzeń na arenie międzynarodowej.
Po godz. 11.00 amerykański sekretarz stanu ma udać się do ambasady USA, gdzie weźmie udział w inauguracji prac jej renowacji.
O godz. 12.00 zaplanowano kontynuację obrad Strategicznego Dialogu w jednym z centralnych hoteli Aten. Tematyka obejmuje bezpieczeństwo i egzekwowanie prawa, energetykę, żeglugę, technologie, handel i inwestycje oraz obronę. Obrady mają zakończyć się o godz. 17.00.
O godz. 18.00 Rubio wygłosi przemówienie na Pnyksie, na tle Akropolu. Jak zapowiada strona amerykańska, wystąpienie skupi się na przyszłości cywilizacji zachodniej i będzie zawierało apel do Amerykanów i Europejczyków o «wielkie odrodzenie zachodniego ducha».
Godzinę później, o 19.00, spotka się w siedzibie premiera, Megaro Maksimu, z Kiriakosem Mitsotakisem, a o 20.00 weźmie udział w oficjalnej kolacji wydanej na jego cześć przez szefa rządu.
Co obejmuje Strategiczny Dialog Grecja-USA
Waszyngton wskazuje jako główne filary wizyty współpracę obronną, bezpieczeństwo regionalne oraz bezpieczeństwo energetyczne.
W ramach Dialogu przewidziano podpisanie listu intencyjnego dotyczącego współpracy między Greckimi Siłami Zbrojnymi a Gwardią Narodową stanu Floryda.
Odnowione zostanie także memorandum o współpracy dotyczące ograniczeń importowych dla wybranych kategorii materiałów archeologicznych i etnologicznych do XV wieku n.e., a także podpisane ma być memorandum o porozumieniu w sprawie wzajemnego uznawania świadectw kwalifikacyjnych marynarzy. Celem jest ułatwienie zatrudnienia i wzmocnienie współpracy w dziedzinie szkolenia morskiego.
Strategiczny Dialog Grecja–USA zainaugurowano w 2018 roku, a poprzednia runda odbyła się w Waszyngtonie w lutym 2024 roku.
Geopolityczne tło wizyty
Jak podkreśla Euronews w swoim reportażu o wizycie, instytucjonalna agenda zbiega się z okresem, w którym ponownie na pierwszy plan wracają kwestie dotyczące wschodniej części Morza Śródziemnego.
Wśród tych kwestii jest projekt połączenia elektroenergetycznego Grecja–Cypr, Great Sea Interconnector, a także informacje o wznowieniu badań dna morskiego na wschód od Kasos i Karpatos później w październiku. Inwestycja wywołała napięcia latem 2024 roku, gdy Turcja zakwestionowała jurysdykcję w tym rejonie.
W wymiarze obronnym reportaż Euronews zwraca uwagę na znaczenie kontynuacji greckiego programu myśliwców F-35, a w sektorze energetycznym rozmowy wpisują się w strategię zakładającą rolę Grecji jako bramy do Bałkanów i Europy Środkowej.
Wzmocnione środki bezpieczeństwa w Atenach
W centrum stolicy wprowadzono wyjątkowo surowe środki bezpieczeństwa. W plan zaangażowano tysiące policjantów z pionów prewencji, bezpieczeństwa, drogówki i innych właściwych służb, a do nadzoru z powietrza wykorzystywane są drony.
Zmiany w organizacji ruchu, wprowadzone we wtorkowe popołudnie, potrwają do czwartkowego poranka, przy czym dziś będą najbardziej odczuwalne.
Przewidziano czasowe zamknięcia i objazdy w rejonie placu Syntagma oraz na głównych arteriach, m.in. alejach Βασιλίσσης Σοφίας, Βασιλέως Κωνσταντίνου i Βασιλίσσης Αμαλίας, a także na ulicach Πανεπιστημίου i Σταδίου. Policja (EL.AS.) zaleca kierowcom, by unikali podróży samochodem w centrum i korzystali z transportu publicznego.
Od godz. 6.00 w środę do godz. 6.00 w czwartek obowiązuje również zakaz organizowania publicznych zgromadzeń na otwartym powietrzu w strefie wielu ulic w centrum miasta.
Zgodnie z planem policji ewentualne zamykanie stacji metra ma następować jedynie na krótkie okresy i tylko wtedy, gdy będzie to uznane za konieczne. Dąży się do tego, by stacja Evangelismos pozostała otwarta ze względu na działający tam szpital.