Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny 2026 za badania nad kanałami jonowymi sterowanymi światłem i optogenetyką – metodą, która „pozwala mapować mózg w sposób, o jakim kiedyś tylko marzono”.
Zgromadzenie Noblowskie przy Karolinska Institutet ogłosiło w poniedziałek, że Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za 2026 rok przyznano za optogenetykę – metodę, która pozwala zobaczyć, jak komórki nerwowe kształtują wspomnienia, emocje i zachowania w żywym mózgu.
REKLAMA
REKLAMA
Nagrodę otrzymali niemieccy naukowcy Karl Deisseroth i Peter Hegemann oraz amerykański badacz Georg Nagel, którzy – jak podkreślono – położyli fundamenty „nowej ery w neuronaukach”.
„Optogenetyka daje możliwość mapowania mózgu w sposób, o którym kiedyś mogliśmy tylko marzyć” – powiedział Per Svenningsson, przewodniczący Komitetu Noblowskiego ds. fizjologii lub medycyny, w komunikacie prasowym.
„Ta metoda jest dziś stosowana w laboratoriach na całym świecie, by odkrywać tajemnice mózgu” – napisał komitet na platformie społecznościowej X.
W ubiegłym roku nagrodę podzieliło między sobą dwoje naukowców pracujących w USA, Mary E. Brunkow i Fred Ramsdell, oraz ich japoński kolega Shimon Sakaguchi. Uhonorowano ich za odkrycia dotyczące obwodowej tolerancji immunologicznej.
Jak przypomniano w oświadczeniu, nagrodę przyznano „za przełomowe odkrycia dotyczące obwodowej tolerancji immunologicznej, która zapobiega temu, by układ odpornościowy atakował własny organizm”. Zdaniem ekspertów te wyniki badań są kluczowe dla zrozumienia chorób autoimmunologicznych, takich jak cukrzyca typu 1, reumatoidalne zapalenie stawów czy toczeń.
Od 1901 do 2025 roku to wyróżnienie przyznano 116 razy, łącznie 232 laureatom.
Po poniedziałkowej nagrodzie z medycyny we wtorek ogłoszona zostanie nagroda z fizyki, w środę z chemii, a w czwartek z literatury.
Po wręczeniu w piątek Pokojowej Nagrody Nobla 12 października zostanie ogłoszona Nagroda Banku Szwecji w dziedzinie nauk ekonomicznych imienia Alfreda Nobla.
Wysokość nagrody w tym roku wynosi 12 mln koron szwedzkich (ok. 1,09 mln euro), niezależnie od tego, czy otrzymuje ją jedna osoba, niewielka grupa laureatów czy organizacja.
Uroczystość wręczenia nagród odbędzie się 10 grudnia, w rocznicę śmierci Alfreda Nobla, zamożnego szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu, który ustanowił Nagrody Nobla. Zmarł w 1896 roku.