Niemal 59 proc. rosyjskich gospodarstw domowych ma kota – to najwyższy odsetek na świecie. Po mobilizacji w 2022 roku setki tysięcy zwierząt porzucono, a do 98 proc. bezdomnych kotów i psów było kiedyś zwierzętami domowymi.
Rosja ma najwyższy na świecie odsetek gospodarstw domowych z kotami – prawie 59 proc. rodzin trzyma przynajmniej jednego kota. Na ulicach żyje tam szacunkowo 2,8 mln bezdomnych kotów, a ich liczba gwałtownie wzrosła po ogłoszeniu mobilizacji w 2022 roku, gdy tysiące właścicieli zwierząt uciekło z kraju lub trafiło na front w związku z trwającą pełnoskalową wojną przeciwko Ukrainie.
Z badania platformy analitycznej Seasia Stats z lat 2024–2026 wynika, że Rosja zajmuje pierwsze miejsce na świecie pod względem liczby kotów jako zwierząt domowych. W Europie druga jest Rumunia z wynikiem 48 proc., dalej Polska z 41 proc., Łotwa z 37 proc. i Węgry z 35 proc..
Poza Europą w pierwszej dziesiątce znalazły się także Indonezja, Filipiny, Tajlandia, Nowa Zelandia i Stany Zjednoczone. Wyniki Seasia Stats pokrywają się z badaniem z 2023 roku firmy ubezpieczeniowej Ingosstrakh i Uniwersytetu Finansowego, w którym 58,8 proc. rosyjskich ankietowanych określiło się jako właściciele kotów.
Dane dotyczące bezdomnych zwierząt pochodzą z osobnego badania Centrum Studiów nad Żywieniem i Dobrostanem Zwierząt, organizacji charytatywnej Nika oraz firmy badawczej Ipsos.
Szacują one ogólną liczbę bezdomnych zwierząt w Rosji w 2025 roku na prawie 3,6 mln, z czego 2,8 mln to koty, a 800 tys. psy.
Około 170 tys. z nich przebywało w schroniskach w czasie prowadzenia badania, pozostałe żyły na ulicach. Badacze podkreślają, że nawet 98 proc. bezdomnych kotów i psów to dawne zwierzęta domowe porzucone przez właścicieli.
Organizacje zajmujące się ochroną zwierząt odnotowały gwałtowny wzrost liczby porzuceń po ogłoszeniu przez Rosję częściowej mobilizacji we wrześniu 2022 roku.
Mężczyźni, którzy dostali wezwania do wojska, wyjeżdżali z kraju lub szykowali się do wysłania na front i w wielu przypadkach nie byli w stanie zapewnić opieki swoim zwierzętom ani znaleźć dla nich miejsca w schroniskach.
Na stronach z ogłoszeniami właściciele grozili, że uśpią zwierzęta, jeśli nikt ich nie przygarnie. Wolontariusze ze schronisk informowali o podobnych ultimatach ze strony osób oddających zwierzęta osobiście.
W Rosji działa 819 schronisk, z czego zdecydowana większość jest prowadzona prywatnie. Obok nich funkcjonują setki organizacji charytatywnych i dziesiątki tysięcy wolontariuszy. Łącznie zapewniają opiekę od 170 do 250 tys. zwierząt, czyli najwyżej 5–7% szacowanej populacji bezdomnych zwierząt.
Popularność kotów w Europie Wschodniej ma historyczne korzenie. Zanim rozwinęło się rolnictwo przemysłowe, koty pełniły na farmach praktyczną funkcję – ich obecność i zapach odstraszały gryzonie.
W Azji Południowo-Wschodniej badacze łączą rosnącą liczbę kotów w domach z postępującą urbanizacją i rozwojem klasy średniej.
Koty żyją u boku ludzi od około 10 tys. lat. Dziś, obok psów, są jednymi z najczęściej wybieranych zwierząt towarzyszących człowiekowi.