Dzień dobry z Brukseli. Dziś rano: możliwe uwolnienie przez rządy UE strategicznych rezerw ropy pod presją USA oraz zamknięcie przez UE sprawy deficytu Ukrainy w wys. 27 mld dol.
UE rozważa uwolnienie rezerw ropy: komisarz UE ds. energii Dan Jørgensen powiedział w programie Europe Today, że sięgnięcie po strategiczne rezerwy ropy, aby złagodzić gwałtowny wzrost cen, „jest jedną z opcji”, a Stany Zjednoczone nasilają presję na sojuszników z UE, by uwolnili rezerwy diesla lub liczyli się z zakazem eksportu z USA.
REKLAMA
REKLAMA
Wojna w Iranie i ograniczona zdolność rafinacji dodatkowo zacisnęły podaż, co przełożyło się na gwałtowny wzrost cen dla firm i konsumentów. Sekretarz skarbu USA, Scott Bessent, wezwał Europę, by „natychmiast” udostępniła dodatkowe zapasy, aby obniżyć koszty, podkreślając, że amerykańscy „rolnicy, kierowcy ciężarówek i przedsiębiorcy nie powinni sami dźwigać ciężaru”.
Boleśnie przy dystrybutorze: cena diesla w USA skoczyła w ostatnich dniach do 7 dolarów za galon, a ropa Brent od końca września utrzymuje się w przedziale 97–102 dolarów za baryłkę – o 25–30 dolarów więcej niż przed wojną. Sprawa jest priorytetem dla prezydenta Trumpa przed kluczowymi wyborami w połowie kadencji.
„Rozmawiamy o tym ze wszystkimi państwami członkowskimi Międzynarodowej Agencji Energetycznej (MAE), nie tylko ze Stanami Zjednoczonymi, kiedy nadejdzie właściwy moment na uwolnienie rezerw, bo to jedna z możliwości, jakie mamy. Korzystaliśmy z niej już wcześniej i najprawdopodobniej skorzystamy ponownie” – powiedział komisarz Jørgensen mojej koleżance, Musze Tadeo, w czwartek.
Presja na rządy UE: decyzja o uruchomieniu zapasów należy ostatecznie do stolic państw UE. Jørgensen powiedział w Europe Today, że kraje UE rozmawiają właśnie teraz o skoordynowanym uwolnieniu rezerw za pośrednictwem mającej siedzibę w Paryżu MAE „dosłownie w tej chwili”.
Źródło w instytucjach UE przekazało też mojej koleżance, Marcie Pacheco, że Komisja w czwartek odbyła telekonferencję z kilkoma państwami, w tym z Wielką Brytanią, aby przeanalizować różne scenariusze. Pełny wywiad z komisarzem Jørgensenem można obejrzeć w programie Europe Today. Oto pełna rozmowa.
Nic tu nie ma do oglądania! Tymczasem Komisja Europejska nagle ucięła debatę wokół deficytu Ukrainy w wysokości 27 mld dolarów, ogłaszając, że finansowe i wojskowe potrzeby kraju na ten rok są w pełni zabezpieczone, pisze Jorge Liboreiro.
„Dzięki skoordynowanym wspólnym wysiłkom zidentyfikowaliśmy środki potrzebne do pokrycia ukraińskich potrzeb budżetowych i obronnych w 2026 roku” – stwierdziła Komisja w ogólnikowym oświadczeniu opublikowanym w czwartek przez Ursulę von der Leyen.
Przypomnienie: deficyt w wysokości 27 mld dolarów w budżecie Ministerstwa Obrony, na który Kijów zwrócił uwagę pod koniec sierpnia, wywołał intensywne rozmowy techniczne między obiema stronami. Bruksela jednak dystansowała się od tej kwoty, którą urzędnicy UE uznawali za niespodziewaną i słabo uzasadnioną. Zamiast tego Komisja nalegała, by Ukraina skupiła się na przyjęciu niezbędnych reform odblokowujących 90 mld euro pożyczki pomocowej.
Komentarz Jorge: „Miesięczna saga dobiegła końca” – mówi Jorge, który uważnie śledził negocjacje. „Od początku było oczywiste, że Komisja nie chciała być kojarzona z kwotą 27 mld dolarów, a tym bardziej brać za nią odpowiedzialności. Pożyczka ma zaledwie rok. Reformy utknęły w Radzie Najwyższej. To zdecydowanie za wcześnie, by mówić o nowych pieniądzach”.
Ponure perspektywy: uwaga przenosi się teraz na rok 2027, który rysuje się znacznie gorzej. Ukraina wskazała na ogromną lukę w wysokości 78 mld dolarów na przyszły rok: 32,6 mld dolarów w budżecie i 45 mld na cele wojskowe, przy czym eskalacja ze strony Rosji grozi dalszym zwiększeniem tych kwot.
Bruksela i Kijów będą kontynuować rozmowy o potrzebach na 2027 rok. Zaangażowany jest także Międzynarodowy Fundusz Walutowy, który jednak nie jest jeszcze gotów podać zaktualizowanej liczby, przekazała Julie Kozack, dyrektorka departamentu komunikacji MFW.
„Poza 2026 rokiem” – powiedziała Kozack w czwartek – „konkretny poziom luki finansowej będzie zależał, co oczywiste, przede wszystkim od przebiegu wojny, wdrażania reform przez władze, sytuacji gospodarczej oraz dalszego wsparcia ze strony międzynarodowych partnerów Ukrainy”.
Trzy przesłania Ursuli von der Leyen dla Czarnogóry: przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, przekazała wczoraj trzy główne przesłania w Podgoricy podczas swojej corocznej wizyty na Bałkanach Zachodnich, relacjonuje mój kolega, Luca Bertuzzi.
Najbardziej drażliwa kwestia: po pierwsze, von der Leyen naciskała, by kraj rozwiązał spory dwustronne z Chorwacją, określając je jako „sprawy najwyższej wagi”. Zagrzeb zgłosił szereg zarzutów, które mogą wykoleić ambitny plan Czarnogóry, by zostać 28. członkiem UE do 2028 roku; Komisja pełni w tym sporze rolę mediatora.
Uporządkujcie własne podziały: scena polityczna Czarnogóry została wstrząśnięta skandalem, gdy przewodniczący parlamentu, Andrija Mandić, wystosował publiczne kondolencje po śmierci Ratko Mladića w sierpniu. Szefowa Komisji przypomniała, że dla utrzymania ambitnego harmonogramu akcesji kluczowe jest ponadpartyjne poparcie.
My też szykujemy się na rozszerzenie: von der Leyen podkreśliła również, że Unia musi być gotowa na przyjęcie nowych państw członkowskich, zapowiadając przyszłotygodniowe przeglądy polityk związanych z rozszerzeniem. „Przyjrzymy się naszym instytucjom, naszym politykom, naszemu budżetowi – temu, co trzeba zrobić, aby być gotowym na przyjęcie nowego państwa członkowskiego i mieć pewność, że nasza Unia jest przygotowana, by stać się większa” – powiedziała.
Grecja proponuje zawieszenie prawa do azylu w UE podczas kryzysów migracyjnych
Ateny zaproponowały zawieszenie prawa do ubiegania się o azyl w UE w przypadku masowego napływu nielegalnych migrantów. Minister ds. migracji i azylu, Thanos Plevris, przedstawił tę koncepcję swoim unijnym odpowiednikom na spotkaniu ministrów w Luksemburgu.
Kontrowersyjna propozycja oznaczałaby zasadniczą zmianę polityki migracyjnej Unii. Pozwoliłaby odsyłać migrantów bez indywidualnej oceny ich wniosków azylowych, co mogłoby skutkować „zbiorowymi wypychaniami” na granicy, zakazanymi w obecnym prawie UE.
Grecja zabiega, by pomysł został wpisany do „Europejskich ram reagowania kryzysowego”, nowego aktu prawnego, który Komisja Europejska ma przedstawić w najbliższych miesiącach, aby zmierzyć się z problemem nieregularnych przyjazdów i wykorzystywania migracji na zewnętrznych granicach UE.
Ateny proponują mechanizm o nazwie „Specjalny reżim derogacyjny”, który byłby uruchamiany jedynie w wyjątkowych okolicznościach. Kryteria obejmowałyby gwałtowny wzrost liczby nielegalnych przyjazdów, presję na lokalną infrastrukturę oraz dowody, że przepływy migracyjne są organizowane lub ułatwiane przez państwa spoza UE.
Moi koledzy, Vincenzo Genovese i Luca Bertuzzi, przedstawiają szczegóły.
Więcej z naszych redakcji
Kyrylo Budanow: europejskie bezpieczeństwo bez USA byłoby „bardzo niebezpieczne”. W ekskluzywnym wywiadzie z Sashą Vakuliną szef Kancelarii Prezydenta Ukrainy ostrzegł przed kształtowaniem europejskiej architektury bezpieczeństwa bez udziału USA i nakreślił wizję Kijowa dotyczącą pogłębionej współpracy obronnej z Europą.
Francja: portal publikuje nowe antysemickie zrzuty ekranu przypisywane Jordanowi Bardelli. W drugiej fali doniesień dotyczących Jordana Bardelli portal śledczy Mediapart opublikował nowe zrzuty ekranu z antysemickimi wiadomościami przypisywanymi liderowi Zjednoczenia Narodowego, który zaprzecza, jakoby je pisał. Jean-Philippe Liabot przedstawia szczegóły.
Brazylia wszczyna śledztwo w sprawie rzekomego planu administracji Trumpa finansowania skrajnie prawicowych inicjatyw w kraju. Prokurator generalny Brazylii zwrócił się w czwartek do policji o zbadanie zarzutów, że administracja prezydenta USA Donalda Trumpa wykorzystywała środki publiczne do promowania „skrajnie prawicowej agendy” w tym kraju Ameryki Południowej, na kilka dni przed kluczowymi wyborami, w których mają stanąć do rywalizacji prezydent Lula i Flavio Bolsonaro. Malek Fouda ma więcej informacji.
Obserwujemy też
- Przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, kończy swoją wizytę na Bałkanach Zachodnich w Macedonii Północnej.
- Ministrowie sprawiedliwości państw UE spotykają się w Luksemburgu.
- Szefowa unijnej dyplomacji, Kaja Kallas, odwiedza Rzym. Spotka się z Papieżem Leonem XIV, ministrem spraw zagranicznych Włoch, Antonio Tajanim, oraz ministrem obrony, Guido Crosetto.
To już wszystko na dziś. Do powstania tego newslettera przyczynili się Jorge Liboreiro, Luca Bertuzzi i Vincenzo Genovese.