Nowe ramy dla biznesu mają umożliwić zagranicznym firmom testowanie innowacji, rekrutację specjalistów i ekspansję w regionie. Inwestorzy widzą szansę, a władze dopinają przepisy przed startem w 2027 r.
Uzbekistan planuje zaoferować międzynarodowym firmom technologicznym zwolnienia podatkowe od kwalifikowanych zysków z inwestycji oraz specjalne zasady testowania nowych produktów. Kraj chce w ten sposób przekształcić Taszkent w bazę do ekspansji w całej Azji Centralnej.
Państwo przyjęło w sierpniu przepisy powołujące Enterprise Uzbekistan, specjalny reżim gospodarczy dla firm technologicznych i inwestorów. System ma zacząć działać na początku 2027 roku.
Ulgi podatkowe, globalne talenty i testowanie produktów
W ramach nowego reżimu inwestorzy będą zwolnieni z podatku od dywidend i innych dochodów z działalności inwestycyjnej prowadzonej w ramach specjalnego systemu.
Firmy nie zapłacą też podatku dochodowego od osób prawnych od zysków z priorytetowych działań objętych specjalnym reżimem Enterprise Uzbekistan, a sprzedaż wewnątrz centrum i eksport jego uczestników będą objęte zerową stawką VAT.
„To bardzo dużo, ale co najważniejsze, oznacza 100-procentową własność zagraniczną” – powiedział Sultonmurod Rasulov, szef ds. partnerstw strategicznych w Enterprise Uzbekistan, do uczestników Enterprise Uzbekistan Summit podczas ICT Week w Taszkencie.
„Można korzystać z instrumentów inwestycyjnych, które państwa zagraniczni inwestorzy już znają. Można zatrudniać globalnie, zgodnie z międzynarodowymi standardami zatrudnienia.”
Pełna własność zagraniczna jest już obecnie dopuszczona w Uzbekistanie. Enterprise Uzbekistan będzie też obejmować zagraniczne spółki, ich oddziały i przedstawicielstwa.
Zagraniczni specjaliści spełniający kryteria wysoko wykwalifikowanych pracowników będą również zwolnieni z podatku dochodowego od osób fizycznych od kwalifikowanych wynagrodzeń i dywidend.
Zagraniczni pracownicy firm uczestniczących w systemie będą mogli otrzymać wizy ważne do trzech lat, bez konieczności uzyskiwania oddzielnych pozwoleń na pracę.
Kolejną istotną nowością jest regulacyjna piaskownica. Firmy będą mogły testować nowe technologie, z reguły przez okres do 12 miesięcy, na podstawie specjalnie dostosowanych zasad, które mogą obejmować czasowe zwolnienia z niektórych wymogów i uproszczone procedury licencyjne.
„A jeśli tworzycie coś, pod co obecne przepisy nie były projektowane, regulacyjna piaskownica pozwoli najpierw to przetestować” – wyjaśnił Rasulov.
Dla twórców aplikacji sztucznej inteligencji czy nowych usług finansowych może to być alternatywa wobec poruszania się w przepisach powstałych, zanim ich produkty w ogóle istniały.
Przyciąganie międzynarodowego kapitału
Międzynarodowe fundusze venture capital już działają w Uzbekistanie, finansują lokalne startupy i szukają okazji w rozwijającym się sektorze technologii.
Golden Gate Ventures otworzył w czerwcu biuro w Taszkencie, we współpracy z Uzbek-Oman Investment Company. Firma planuje rozwijać działalność inwestycyjną w Uzbekistanie, a jednocześnie pomagać spółkom technologicznym w ekspansji między Azją Centralną a Bliskim Wschodem.
Michael Lints, partner założycielski MENA w Golden Gate Ventures, uważa, że nowy reżim może zachęcić innych zagranicznych inwestorów do uruchomienia działalności w kraju.
„Myślę, że pomoże to skłonić zagranicznych inwestorów do tworzenia swoich funduszy w Uzbekistanie” – powiedział Euronews. „To również ułatwi przepływ transakcji transgranicznych.”
„Więc pojawi się tu więcej inwestorów, więcej założycieli, którzy będą chcieli tu startować” – dodał.
Od Uzbekistanu do całego regionu
Bahodir Ayupov, wiceprezes ds. globalnego rozwoju biznesu w Enterprise Uzbekistan, stwierdził, że międzynarodowe firmy technologiczne może zniechęcać nieznajomość uzbeckiego systemu prawnego.
Za oznakę sukcesu uznaje sytuację, w której firmy postrzegają Enterprise Uzbekistan „jako integralną część swoich planów ekspansji”, a nie tylko sposób wejścia na rynek Uzbekistanu.
W dłuższej perspektywie marzy mu się, aby „wielkie firmy technologiczne przychodziły do tego regionu przez Uzbekistan”, wykorzystując centrum jako bazę do wejścia na inne rynki Azji Centralnej.
Pierwszy sprawdzian w 2027 roku
Choć ramy prawne zostały już przyjęte, wiele szczegółowych regulacji dotyczących Enterprise Uzbekistan jest wciąż w opracowaniu.
Przedstawiciele władz zapraszają firmy technologiczne i inwestorów do współtworzenia tych zasad, zanim nowy reżim zacznie funkcjonować.
Farhod Ibragimov, prezes Enterprise Uzbekistan, wskazał stabilność regulacyjną jako jedną z głównych kwestii, które międzynarodowi inwestorzy podnoszą, rozważając wejście na nowy rynek.
„Pierwsze pytanie brzmi: jak długo te zachęty pozostaną w mocy? Czy będą dostępne także w ciągu kolejnych dziesięciu lat?”
Nowy reżim został zaprojektowany tak, aby obowiązywał do 2100 roku, co ma zapewnić długoterminowe ramy dla decyzji inwestycyjnych.
Mark Beer, przewodniczący Metis Institute, powiedział, że przyciągnięcie firm na starcie będzie dopiero początkiem. Długoterminowym wyzwaniem będzie utrzymanie zaufania inwestorów i konkurencyjności wobec innych międzynarodowych centrów biznesowych.
„Prawdziwy test każdego środowiska pojawia się mniej więcej za 10 lat, bo zaufanie buduje się właśnie przez dekadę” – stwierdził.
Beer przekonywał, że centrum powinno regularnie porównywać swoje wyniki z konkurencyjnymi jurysdykcjami i dostosowywać zasady, jeśli wzrost wyhamuje. „Korygujcie reżim i znów obserwujcie rezultaty.”