Nowa wystawa w mediolańskim Palazzo Reale pokazuje, jak bardzo Dalí kochał modę – od współpracy z Elsą Schiaparelli po inspiracje dzisiejszych projektantów.
Mediolan, stolica włoskiej mody, świętuje trwałą, a zarazem zaskakująco słabo zbadaną relację między Salvadorem Dalím a światem mody, prezentując dużą, nową wystawę.
Na ekspozycji w mediolańskim Palazzo Reale pokazano ponad 200 obiektów – dzieła sztuki, stroje, fotografie i materiały archiwalne. Razem pozwalają prześledzić, jak ten dziwny i wspaniały hiszpański artysta czerpał inspirację z mody oraz jak kolejne pokolenia projektantów inspirowały się mistrzem surrealizmu.
„Relacja między Dalím a modą przenika całe jego dzieło. Kiedy zaczyna się na nie patrzeć od nowa, to niewiarygodne – widzi się ją właściwie wszędzie” – mówi Judith Clark, jedna z kuratorek wystawy.
„Widać ją w tej przemieniającej sile mody, która oczywiście tak go fascynowała: w sztuce transformacji, w sztuce szoku, w sztuce maskowania. I tak dalej, i tak dalej – słowa kojarzone z jego twórczością można bez trudu odnieść do mody” – dodaje.
Związki Dalego z modą sięgają lat 30., kiedy współpracował z projektantami, w tym z Elsą Schiaparelli.
„Moda czerpie inspirację z Dalego i robi to do dziś. To jeden z najciekawszych wątków podkreślonych na wystawie. Jednocześnie sam Dalí już w połowie lat 30. pracował ramię w ramię ze słynnymi projektantkami mody, takimi jak Elsa Schiaparelli, i nieuchronnie sam inspirował się modą” – mówi kuratorka Laura Bartolomé.
Jednym z przykładów tej współpracy jest słynny kapelusz w kształcie buta autorstwa Schiaparelli, zainspirowany wizerunkiem Dalego z damskim pantoflem ustawionym na głowie. Artysta naszkicował projekt dla Schiaparelli, a ona przełożyła go na prawdziwy kapelusz przypominający but na wysokim obcasie.
„Jego obrazy i dzieła sztuki stawały się modą, ale działało to też w drugą stronę: moda wchodziła do jego obrazów i surrealistycznych obiektów tamtego czasu” – wyjaśnia Clark.
Wystawa pokazuje tę wymianę, wychodząc od fascynacji Dalego manekinami, ubraniem i ludzkim ciałem, a obok nich prezentując prace współczesnych projektantów, m.in. Daniela Roseberry’ego dla domu Schiaparelli oraz Marii Grazii Chiuri i Jonathana Andersona dla Diora.
Ekspozycja nie jest ułożona chronologicznie. Prowadzi zwiedzających szerzej, zestawiając ze sobą dzieła sztuki i stroje oraz pokazując powiązania między wizualnym uniwersum Dalego a modą – i odwrotnie.
„Pokazujemy tu najnowsze kreacje Daniela Roseberry’ego dla Schiaparelli, a także projekty Marii Grazii Chiuri i Jonathana Andersona dla Diora” – mówi Bartolomé.
„Było to wyzwanie, ale zarazem wyjątkowa okazja, by połączyć Dalego nie tylko z najbardziej znanymi nazwiskami w historii mody XX wieku, lecz także z trwającym do dziś wpływem, jaki wywiera na dyrektorów kreatywnych i projektantów tak prestiżowych domów mody” – podsumowuje.
„Dalí and Fashion” można oglądać w mediolańskim Palazzo Reale do 31 stycznia 2027 roku.