Ropa Brent przekroczyła 108 dol. za baryłkę po ataku na statek w Cieśninie Ormuz i zamknięciu saudyjskiego rurociągu, co wzmogło obawy o szlaki z Bliskiego Wschodu.
Rynek ropy przez całe poniedziałkowe przedpołudnie wyceniał serię złych weekendowych wiadomości z Zatoki Perskiej.
REKLAMA
REKLAMA
Notowania ropy Brent z dostawą w październiku i listopadzie zdrożały o ponad 3 proc., przebijając poziom 108 dol. za baryłkę. Amerykańska ropa WTI z dostawą w październiku zyskała 2,3 proc., do ok. 102 dol. Oba gatunki przedłużyły ubiegłotygodniowe wzrosty, po tym jak ponownie przebiły granicę 100 dol.
Podwyżki przyspieszyły po ogłoszeniu Arabii Saudyjskiej, że jej rurociąg East–West został czasowo wyłączony po atakach dronów.
Rurociąg przesyła ropę przez cały kraj do portów nad Morzem Czerwonym. Dzięki temu surowiec może trafiać do terminali eksportowych z pominięciem cieśniny Ormuz. Jego wyłączenie eliminuje więc główną alternatywną trasę właśnie wtedy, gdy sama cieśnina jest najbardziej niebezpieczna.
W niedzielę zagrożenie to pokazał kolejny incydent: w cieśninie został trafiony statek handlowy. Według władz Iranu zginęła jedna osoba, a trzy zostały ranne.
Tranzyt przez ten szlak wodny wygląda dziś zupełnie inaczej niż przed wojną.
Statki muszą uzyskać zgodę Iranu na przepłynięcie, a Teheran rozważa wprowadzenie mechanizmu pobierania opłat za taką „obsługę”. Jednostki, które nie stosują się do tych zasad, są regularnie atakowane. Siły USA co pewien czas bombardują z kolei irańskie wybrzeże, kwestionując roszczenia Teheranu do kontroli nad cieśniną.
Ugrzęzły także wysiłki dyplomatyczne.
Oman przełożył planowane rozmowy Iranu z państwami Zatoki na temat przyszłości szlaku, którym płynie znaczna część światowego eksportu ropy drogą morską.
Rekordowe ceny paliw i szukanie winnych
Skutki widać wyraźnie na amerykańskich stacjach paliw.
Średnia ogólnokrajowa cena oleju napędowego w USA w piątek po raz pierwszy w historii przekroczyła 6 dol. za galon. Tydzień wcześniej było to ok. 5,85 dol., a obecny poziom jest o ok. 60 proc. wyższy niż 3,71 dol., które kierowcy płacili rok temu.
Benzyna kosztuje średnio 4,22 dol. za galon, po serii rekordów ustanowionych w weekend święta Labor Day.
Prezydent USA Donald Trump szuka jednak winnych gdzie indziej.
Zwracając się w niedzielę do dziennikarzy w Irlandii, gdzie w swoim ośrodku golfowym w Doonbeg uczestniczył w turnieju Irish Open, Trump stwierdził, że prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski „musi przestać uderzać w produkcję oleju napędowego w Rosji”.
„Niech atakuje cele, ale nie paliwo diesla, bo wywołuje niedobór oleju napędowego” – dodał Trump.
Ukraina tego lata uderzyła w ponad 20 celów w rosyjskich rafineriach, co skłoniło Moskwę do wprowadzenia zakazu eksportu oleju napędowego.
W drodze powrotnej z wizyty państwowej w Irlandii w miniony weekend Trump powtórzył tę tezę.
Jednak proste wyliczenia dotyczące podaży wskazują na coś innego.
Według firmy doradczej Lipow Oil Associates analitycy szacują, że rosyjski zakaz eksportu zabrał z rynku ok. 800 tys. baryłek oleju napędowego dziennie. Zakłócenia wokół cieśniny Ormuz odpowiadają za utratę ok. 1,2 mln baryłek dziennie.
W szerszej perspektywie dysproporcje są jeszcze większe: przepływ ropy przez cieśninę spadł z ok. 20 mln baryłek dziennie przed wojną do około 7 mln.
Obie wojny doprowadziły też do wyłączenia rafinerii o łącznych mocach przerobowych rzędu 5 mln baryłek dziennie.