„Journal of Mammalogy” wykazał na podstawie fotopułapek, że część niedźwiedzi brunatnych (Ursus arctos) zawyża ślady wysokości, by udawać groźniejsze osobniki.
Człowiek nie jest jedynym ssakiem zdolnym oszukiwać osobniki własnego gatunku. Tak wynika z badania poświęconego niedźwiedziom brunatnym z Gór Kantabryjskich, przygotowanego we współpracy z ekspertami z CSIC, FAPAS, kilku hiszpańskich i europejskich uniwersytetów oraz Księstwa Asturii.
REKLAMA
REKLAMA
Badanie opublikowane w czasopiśmie „Journal of Mammalogy” (źródło w Hiszpański) wskazuje, że niewielka część niedźwiedzi żyjących na szczytach Leónu, Asturii i Kantabrii może „kłamać” na temat swoich prawdziwych rozmiarów, aby uniknąć starcia z większymi rywalami. W jaki sposób? Dzięki sygnałom i śladom, które te ssaki zostawiają w otoczeniu, zaznaczając terytorium.
Siedem samców (4,3% ze 164 śledzonych osobników) zaznaczało teren na przesadnie dużej wysokości, wspinając się lub wykorzystując pnie drzew i inne rodzaje platform, by zostawić swój ślad wyżej, niż pozwala na to ich rzeczywisty wzrost. W tej grupie 57,1% stanowiły dorosłe niedźwiedzie, a 42,9% osobniki młodociane. „Te wyniki sugerują, że niedźwiedzie brunatne potrafią manipulować sygnałami wskaźnikowymi, które wcześniej uważano za niemożliwe do sfałszowania, co dodaje ich systemowi komunikacji złożoności” – podsumowują autorzy.
Aby zbadać to zachowanie, zespół monitorował 14 miejsc znakowania w Górach Kantabryjskich przez 117 552 godziny nagrań z lat 2021–2024. Wyniki pokazały, że tych siedem przebiegłych samców wspinało się na drzewa, by zostawiać chemiczne i wizualne sygnały wyżej, niż pozwala na to ich faktyczny wzrost.
Niedźwiedzie brunatne zwykle zostawiają swoje ślady na wysokości, którą osiągają, stając na tylnych łapach, czyli około dwóch metrów. Tymczasem badacze zaobserwowali znak wizualny na trzech metrach – wysokości nieosiągalnej dla niedźwiedzia stojącego na ziemi. Złamana gałąź tuż pod oznaczeniem sugeruje, że zwierzę wspięło się, by je wykonać.
„Dla samca podporządkowanego lub młodego osobnika taka strategia może przynosić korzyści, ponieważ, sprawiając wrażenie większych, mogą odstraszać potężniejszych rywali, zmniejszając ryzyko bezpośredniego starcia. Unikają w ten sposób związanego z nim kosztu, a nawet zwiększają swoje szanse rozrodcze. To strategia przypominająca przypadki oszustwa opisywane u innych ssaków, która jednak dotąd nigdy nie była udokumentowana u niedźwiedzi” – zaznacza badacz Vincenzo Penteriani z Narodowego Muzeum Nauk Przyrodniczych.
On sam, podobnie jak jego współpracownicy, zachowuje jednak ostrożność przed określaniem gatunku Ursus arctos jako z zasady nieuczciwego, ponieważ analizowane „triki” są nieliczne i pojawiają się w bardzo konkretnych miejscach obserwacji. „Nasza praca uwypukla fascynującą zdolność behawioralną niedźwiedzi, która uzasadnia prowadzenie kolejnych badań obserwacyjnych i eksperymentalnych” – dodaje Penteriani.
Dwie populacje niedźwiedzia brunatnego w Hiszpanii – kantabryjska i pirenejska – liczą obecnie ponad 400 osobników, choć w latach 70. i 80. gatunek niemal wymarł. Chociaż te niedźwiedzie nadal są zagrożone wyginięciem, dzięki wysiłkom obrońców przyrody wyszły już z kategorii krytycznego zagrożenia.