Europa zmaga się z jedną z najwcześniejszych i najintensywniejszych fal upałów ostatnich lat. We Francji padł rekord temperatury, w Wielkiej Brytanii zamykane są szkoły, a we Włoszech i wielu innych krajach obowiązują czerwone alerty.
Wczesna fala upałów, która objęła Europę, wciąż zbiera swoje żniwo. Temperatury biją kolejne rekordy, a czerwone alerty pogodowe obejmują coraz większe obszary kontynentu.
REKLAMA
REKLAMA
We Francji odnotowano najgorętszy dzień w historii pomiarów, co doprowadziło do przerw w dostawach energii elektrycznej i przyczyniło się do kolejnych ofiar śmiertelnych.
W Wielkiej Brytanii setki szkół pozostają zamknięte, ponieważ przegrzane budynki nie są w stanie zapewnić uczniom bezpiecznych warunków do nauki.
We Włoszech ostrzeżenia przed ekstremalnym upałem wydano dla 16 miast, natomiast z Hiszpanii napływają pierwsze pozytywne sygnały – tam fala gorąca zaczyna stopniowo słabnąć.
Europa coraz szybciej się nagrzewa
Za obecnymi ekstremami pogodowymi stoi tzw. kopuła gorąca – układ wysokiego ciśnienia, który zatrzymuje rozgrzane masy powietrza nad znaczną częścią Europy.
Kontynent europejski ociepla się najszybciej na świecie. Dane unijnej Służby ds. Zmian Klimatu Copernicus pokazują, że od lat 80. XX wieku temperatury w Europie rosną dwukrotnie szybciej niż średnia globalna.
Naukowcy od lat ostrzegają, że zmiany klimatu wywołane działalnością człowieka zwiększają częstotliwość i intensywność fal upałów oraz susz, szczególnie w południowo-wschodniej części Europy. W konsekwencji region ten staje się coraz bardziej narażony zarówno na skutki zdrowotne ekstremalnych temperatur, jak i na pożary lasów.
Według europejskiego biura Światowej Organizacji Zdrowia w ciągu ostatnich czterech lat z powodu upałów zmarło w Europie ponad 200 tys. osób. Organizacja podkreśla, że wielu z tych zgonów można było zapobiec.
Prognozy agencji klimatycznej ONZ wskazują, że w ciągu najbliższych pięciu lat należy spodziewać się kolejnych rekordów temperatur.
Francja: rekordowy dzień i problemy z infrastrukturą
We wtorek, 23 czerwca, Francja odnotowała najgorętszy dzień w historii pomiarów. Krajowy wskaźnik termiczny, będący średnią z 30 stacji meteorologicznych, osiągnął 29,8°C. W wielu miejscowościach temperatura przekroczyła 40°C.
Dotychczasowe rekordy pochodziły z sierpnia 2003 roku – kiedy fala upałów doprowadziła do śmierci około 15 tys. osób – oraz z lipca 2019 roku, gdy średnia temperatura wyniosła 29,4°C.
Meteorolodzy z Météo-France ostrzegają, że bezprecedensowe upały utrzymają się co najmniej do weekendu, a w najbliższych dniach mogą paść kolejne rekordy.
Skutki wysokich temperatur są już odczuwalne. Ponad 68 tys. gospodarstw domowych w departamencie Finistère zostało pozbawionych prądu po awarii transformatora, która miała związek z przeciążeniem wywołanym upałem.
W Paryżu Wieża Eiffla i Luwr skróciły godziny zwiedzania. Na środę prognozowane jest tam nawet 40°C.
Niepokojąco rośnie również liczba utonięć. W ciągu ostatniego tygodnia we Francji odnotowano 40 takich przypadków. Jak poinformował premier Sébastien Lecornu, większość ofiar stanowią młodzi ludzie, którzy szukali ochłody w rzekach i innych akwenach, ignorując ostrzeżenia przed kąpielą bez nadzoru.
W środę czerwony alert ma ponownie objąć ponad połowę kraju, w tym najbardziej wysunięte na północ regiony Francji. Choć pod koniec tygodnia spodziewane jest krótkotrwałe ochłodzenie, minister środowiska Monique Barbut ostrzega, że fala upałów może powrócić już w przyszłym tygodniu i utrzymać się aż do 14 lipca.
Wielka Brytania zamyka szkoły
W środę, 24 czerwca, setki szkół w Wielkiej Brytanii pozostają zamknięte w związku z rzadko ogłaszanym czerwonym alertem pogodowym.
Ostrzeżenie wydane przez służbę meteorologiczną Met Office obowiązuje do czwartku. Na południu Anglii temperatury mogą sięgnąć 37°C, a w południowo-wschodniej Walii 35°C. W Londynie termometry mogą pokazać nawet 39°C. Upał przypadnie na okres London Climate Action Week, największego na świecie tygodnia poświęconego działaniom na rzecz klimatu, w którym uczestniczyć ma ponad 75 tys. osób.
Problemy dotykają także transportu. Wielu przewoźników kolejowych, w tym operator połączeń obsługujących lotnisko Gatwick, ograniczyło lub odwołało część kursów, aby uniknąć awarii infrastruktury. Kolej apeluje do pasażerów, by podróżowali wyłącznie w „absolutnie koniecznych” przypadkach.
Według Met Office sytuacja powinna zacząć się poprawiać od piątku.
Włochy: czerwone alerty w 16 miastach
We Włoszech czerwony alert przed upałami obowiązuje w 16 miastach, w tym w Mediolanie, Rzymie, Turynie, Wenecji i Bolonii. Władze zalecają mieszkańcom lekką dietę, ograniczenie aktywności fizycznej i pozostawanie w domach podczas najgorętszych godzin dnia.
Nagły wzrost zużycia klimatyzacji doprowadził do lokalnych przerw w dostawach prądu w Mediolanie i Turynie. Szpitale w Parmie odnotowują natomiast gwałtowny wzrost liczby pacjentów trafiających na oddziały ratunkowe.
Ekstremalne temperatury stanowią również wyzwanie dla komunikacji miejskiej. Rzymski operator ATAC informuje, że zwiększone wykorzystanie klimatyzacji skraca zasięg autobusów elektrycznych, które muszą wcześniej wracać do zajezdni na ładowanie.
Hiszpania odczuwa pierwszą ulgę
W Hiszpanii fala upałów zaczyna stopniowo ustępować. Państwowa służba meteorologiczna Aemet przewiduje, że do środowego popołudnia temperatury spadną w większości regionów kraju.
Jeszcze przez krótki czas czerwony alert będzie obowiązywał w części Kraju Basków, jednak do czwartku ma zostać całkowicie odwołany. Oznaczałoby to brak obszarów objętych najwyższymi stopniami ostrzeżeń.
Ochłodzenie następuje po wyjątkowo gorącym okresie, podczas którego temperatury sięgały 44°C w Andaluzji i 40°C w zwykle łagodniejszych regionach Kantabrii oraz Kraju Basków.
Meteorolog Rubén del Campo zwraca uwagę, że spośród dwunastu fal upałów odnotowanych w Hiszpanii w czerwcu od rozpoczęcia statystyk w 1975 roku aż połowa wystąpiła po 2015 roku. Jak podkreśla, upały stają się coraz częstsze, trwają dłużej i coraz częściej pojawiają się poza tradycyjnym sezonem letnim.
Ostrzeżenia przed ekstremalnymi temperaturami obowiązują również w innych częściach Europy.
Alerty wysokiego stopnia wydano m.in. w zachodniej Polsce, gdzie prognozowane są rekordowe wartości temperatury, a także na Węgrzech, gdzie od soboty do wtorku ma obowiązywać najwyższy poziom ostrzeżenia. Kolejne alerty ogłoszono również w Chorwacji, Niemczech, Luksemburgu, Holandii i Szwajcarii.