Upały zabijają co roku tysiące Europejczyków; WHO podkreśla, że tym zgonom można by zapobiec dzięki odpowiedniej polityce.
Co roku ekstremalne upały powodują wzrost liczby chorób i przedwczesnych zgonów związanych z wysoką temperaturą na całym świecie.
Tylko w Europie w ciągu ostatnich czterech lat upały przyczyniły się do ponad 200 tys. zgonów, z których niemal wszystkim można było zapobiec – powiedział Hans Kluge, dyrektor Światowej Organizacji Zdrowia na Europę.
„Skutki zmiany klimatu są realnym, bezpośrednim zagrożeniem, a jej najbardziej natychmiastowym i śmiertelnym przejawem są ekstremalne upały” – dodał Kluge podczas prezentacji nowych wytycznych WHO dotyczących planów ochrony zdrowia w czasie upałów w Niemczech.
„Fale upałów nie są już pogodową anomalią. Stały się powracającym kryzysem, który przynosi cierpienie, zbiera śmiertelne żniwo i osłabia nasze systemy ochrony zdrowia oraz infrastrukturę” – powiedział.
Europa należy do regionów świata najmocniej dotkniętych globalnym ociepleniem i już teraz zmaga się z częstymi falami upałów – ostrzegła WHO.
Najwięcej przedwczesnych zgonów z powodu ekstremalnych upałów odnotowano we Włoszech, następnie w Hiszpanii, Niemczech i Grecji. Ten ostatni kraj ma zarazem najwyższą liczbę zgonów związanych z upałem w przeliczeniu na milion mieszkańców.
Rosnące globalne temperatury, szybka urbanizacja i starzenie się społeczeństw sprawiają razem, że ludzie są bardziej narażeni na upał i bardziej wrażliwi na jego skutki.
W efekcie rośnie obciążenie chorobami i zgonami związanymi z upałem, a ich skutki rozkładają się nierówno w różnych grupach społecznych. To, jak podkreśla WHO, pokazuje potrzebę skutecznej profilaktyki i lepszego przygotowania.
„Ochrona przed upałem to także kwestia społeczna. Ci, którzy nie mają ogrodu ani basenu i mieszkają w przegrzanych mieszkaniach w zabetonowanych dzielnicach miast, praktycznie nie są w stanie się przed nim chronić” – powiedział minister środowiska Niemiec, Carsten Schneider.
Kluge przyznał, że indywidualne działania – unikanie słońca czy chłodzenie mieszkań – mogą bardzo pomóc. Podkreślił jednak, że to za mało, by zmierzyć się z kryzysem o charakterze systemowym.
Koordynacja działań na rzecz ochrony przed upałem
W czwartek WHO opublikowała drugie wydanie swoich wytycznych dotyczących planów działań na rzecz ochrony zdrowia w czasie upałów, zawierających zalecenia dla rządów i innych podmiotów, jak poprawić reakcję na fale upałów i działania zapobiegawcze.
„Krótko mówiąc, plany działań na wypadek upałów ratują życie. Pozwalają miastom i państwom wcześniej przewidywać fale upałów, przygotować się do nich i reagować w skoordynowany sposób” – powiedział Kluge.
Wytyczne obejmują szeroki wachlarz działań: od zazieleniania miast, aby zapewnić więcej cienia, i tworzenia sieci chłodnych schronień, po usługi społeczne, które pilnują, by osoby starsze piły wystarczająco dużo, oraz szkolenia dla nauczycieli i opiekunów dzieci, by potrafili rozpoznawać objawy chorób związanych z upałem.
Pierwsze wytyczne WHO opublikowano w 2008 roku. Teraz zostały zaktualizowane, tak aby uwzględniały najnowsze ustalenia naukowe i doświadczenia z praktyki.