Naukowcy zbadali szczęki 15 skamieniałości starożytnych ośmiornic, by oszacować, jak duże mogły być te zwierzęta.
Najgroźniejszym drapieżnikiem mórz w czasach dinozaurów, 100 mln lat temu, mogła być ośmiornica.
REKLAMA
REKLAMA
Nowe analizy skamieniałych szczęk pokazują, że ogromne, przypominające legendarnego Krakena ośmiornice polowały kiedyś ramię w ramię z innymi morskimi drapieżnikami. Miały osiem ramion i wydłużone ciała sięgające nawet 19 m, dorównując rozmiarami innym mięsożernym gadom morskim.
„Te krakeny musiały budzić grozę”, napisał w e-mailu paleontolog z Uniwersytetu Alabamy, Adiel Klompmaker. Nie brał udziału w najnowszych badaniach.
Miłośnicy dinozaurów wiedzą, że w późnej kredzie wody oceanów należały do rekinów o ostrych zębach oraz gadów morskich zwanych mozazaurami i plezjozaurami.
Dlaczego więc ośmiornice rzadko pojawiają się w tym gronie? Naukowcy badali wielkie krewniaczki współczesnych ośmiornic, żyjące w czasach dinozaurów, oraz niewielkie gatunki wiercące otwory w muszlach małży. Jednak ich miękkie ciała rzadko się zachowują, dlatego trudno ustalić, jak duże naprawdę były te zwierzęta.
Panowało też przekonanie, że miękkie bezkręgowce – zwierzęta pozbawione kręgosłupa – nie były dość groźne, by zaliczyć je do szczytowych drapieżników. Tymczasem chitynowe dzioby ośmiornic są na tyle twarde, że potrafią miażdżyć ofiary z twardymi pancerzami i kośćmi.
Cyfrowe wydobycie skamieniałości ujawnia szczątki pradawnych ośmiornic
W nowym badaniu naukowcy analizowali szczęki 15 skamieniałości pradawnych ośmiornic, odkrytych wcześniej w Japonii i na kanadyjskiej wyspie Vancouver. Zidentyfikowali też kolejne 12 szczęk z Japonii, korzystając z opracowanej przez siebie techniki, którą nazwali cyfrowym wydobyciem skamieniałości. Polega ona na szczegółowym skanowaniu skał przekrój po przekroju, aby ujawnić ukryte w nich skamieniałości.
Porównali te szczęki ze szczękami współczesnych ośmiornic, aby oszacować rozmiary zwierząt, i ustalili, że pradawne ośmiornice miały od 7 do 19 m długości. Największa szczęka była wyraźnie większa niż u jakiejkolwiek żyjącej dziś ośmiornicy, napisał w e-mailu współautor badań i paleontolog Yasuhiro Iba z Uniwersytetu Hokkaido.
Odkryli też, że szczęki największych osobników noszą wyraźne ślady zużycia: zadrapania, ubytki i zaokrąglone krawędzie, co, jak podkreśla Iba, sugeruje, że „zwierzęta wielokrotnie miażdżyły twarde ofiary, takie jak muszle i kości”.
Wyniki badań opublikowano w czwartek 23 kwietnia na łamach czasopisma „Science”.
Czym żywiły się olbrzymie ośmiornice?
Bez dostępu do zawartości ich żołądków trudno mieć pewność, czym się żywiły i czy rzeczywiście konkurowały o zdobycz z innymi szczytowymi drapieżnikami. Mogły polować na ryby lub ślimaki, chwytając ofiary elastycznymi ramionami i rozrywając je dziobami.
Poszukiwania skamieniałości ośmiornic w innych miejscach mogą pomóc naukowcom lepiej zrozumieć, jak te zwierzęta wpisywały się w dawne łańcuchy pokarmowe, mówi paleontolog Neil Landman z Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej w Nowym Jorku.
„To wielka, stara planeta”, przypomina Landman, który nie brał udziału w nowych badaniach. „Mamy więc jeszcze bardzo wiele do obejrzenia, by odtworzyć ewolucję morskich ekosystemów.”