Członkostwo Polski w Unii Europejskiej znacząco przyspieszyło rozwój gospodarczy kraju - wynika z analiz Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Według szacunków, do 2024 roku PKB na mieszkańca jest dzięki temu wyższe o około 42 proc.
Polski Instytut Ekonomiczny, państwowy think tank, oszacował, że do 2024 roku członkostwo Polski w Unii Europejskiej przełożyło się na wzrost PKB na mieszkańca o około 42 proc.
Wyliczenia oparto na modelu porównującym rzeczywisty rozwój kraju z hipotetycznym scenariuszem, w którym Polska nie przystępuje do Wspólnoty. Z analizy wynika, że bez akcesji poziom realnego PKB byłby dziś niższy o około 30 proc., co odpowiadałoby mniej więcej poziomowi z 2015 roku.
Zdaniem ekonomistów główne korzyści płynące z integracji z UE wiążą się przede wszystkim z dostępem do jednolitego rynku. Ułatwiło to wymianę handlową, przyciąganie kapitału zagranicznego oraz przyczyniło się do poprawy jakości instytucji gospodarczych.
Autorzy badania podkreślają, że w swoich najnowszych obliczeniach wykorzystali dane wyrażone w stałych dolarach amerykańskich zamiast parytetu siły nabywczej (PPP), co lepiej oddaje pozycję Polski na tle innych gospodarek. Jednocześnie zaznaczają, że analizy oparte na PPP prowadzą do zbliżonych wniosków.
Jak przeprowadzono badanie?
Badanie zostało przeprowadzone z użyciem metody tzw. synthetic control. Polega ona na stworzeniu modelowej, „alternatywnej” Polski, zbudowanej na podstawie 22 krajów o podobnym poziomie rozwoju i zbliżonych cechach gospodarczych sprzed momentu wejścia do UE.
Na tej podstawie wyznaczono hipotetyczną ścieżkę rozwoju do 2024 roku i zestawiono ją z rzeczywistymi danymi. Różnica między tymi dwoma przebiegami została uznana za efekt integracji europejskiej.
Aby zwiększyć wiarygodność wyników, przeanalizowano aż 396 wariantów modeli, różniących się doborem państw porównawczych oraz zestawem uwzględnianych zmiennych. We wszystkich przypadkach odnotowano pozytywny wpływ członkostwa w UE.
Szacowany efekt wahał się od 22 proc. do 61 proc., a średnia wyniosła około 42 proc. PKB per capita w cenach stałych, co – według PIE – wskazuje na trwały, a nie przypadkowy charakter tych rezultatów.
Modele zostały dodatkowo poddane tzw. testowi placebo. Polegał on na przeprowadzeniu analogicznych symulacji dla krajów wykorzystanych w analizie jako punkty odniesienia i sprawdzeniu, czy osiągnęły one podobne wyniki względem swoich hipotetycznych odpowiedników. Okazało się, że w ciągu dekady od rozszerzenia UE ponad 80 proc. z nich nie uzyskało porównywalnej poprawy.
W ostatnich latach udział państw, które nie dorównują Polsce pod tym względem, jeszcze wzrósł. Według ekonomistów sugeruje to, że kraj nadal korzysta z integracji europejskiej, m.in. dzięki rosnącemu eksportowi i napływowi inwestycji zagranicznych.
Choć kryzys energetyczny w 2023 roku chwilowo ograniczył skalę tych korzyści, to już w 2024 roku ponownie osiągnęły one poziom zbliżony do 42 proc.