Eksperci ostrzegają, że tsunami w Morzu Śródziemnym to realne zagrożenie. W ciągu najbliższych 30–50 lat fale o wysokości co najmniej jednego metra mogą dotknąć wybrzeża regionu.
Morze Śródziemne uchodzi za względnie bezpieczne, jednak eksperci ostrzegają, że tsunami stanowi realne zagrożenie także w tym rejonie.
REKLAMA
REKLAMA
Według UNESCO, w ciągu najbliższych 30–50 lat wystąpi w basenie Morza Śródziemnego tsunami o wysokości co najmniej jednego metra.
Choć fala o takiej wysokości może wydawać się niewielka, gęsto zaludnione wybrzeża narażone na aktywność sejsmiczną i wulkaniczną muszą brać pod uwagę zarówno mniejsze, jak i potencjalnie niszczycielskie tsunami.
Zagrożenie obejmuje nie tylko Morze Śródziemne, ale także Morze Północne, Morze Bałtyckie, Morze Czarne i północno-wschodni Atlantyk.
Tsunami powstają zazwyczaj wskutek trzęsień ziemi lub erupcji wulkanów.
Tworzą serię następujących po sobie fal, przy czym pierwsza nie zawsze jest najsilniejsza.
Najgroźniejsze są silne prądy, które mogą zalać porty, zaskoczyć pływaków i wyrządzić poważne szkody w zabudowanych obszarach przybrzeżnych.
Kilka regionów Morza Śródziemnego uznaje się za szczególnie zagrożone z powodu bliskości aktywnych uskoków tektonicznych.
Najważniejsze punkty zapalne
Grecja należy do krajów o najwyższym ryzyku tsunami.
Wyspa Kreta, Łuk Grecki i Morze Egejskie to obszary, gdzie płyta afrykańska zanurza się pod płytę euroazjatycką.
Historyczne trzęsienie ziemi na Krecie w 365 r. n.e. wygenerowało potężne tsunami, które objęło cały wschodni region Morza Śródziemnego.
Południowe Włochy, w tym Sycylia, Cieśnina Mesyńska i okolice Etny, również są mocno narażone.
W 1908 roku trzęsienie ziemi w Mesynie wywołało tsunami o wysokości około 13 metrów.
Hiszpania i zachodnia część Morza Śródziemnego zagrożone są głównie w rejonie Balearów i wybrzeża Walencji.
Fale pojawiają się rzadko, ale mogą wystąpić w przypadku trzęsień ziemi w Afryce Północnej.
Afryka Północna, w szczególności przybrzeżne obszary Algierii i Maroka, doświadczyła niewielkich tsunami po trzęsieniu ziemi w Boumerdès w 2003 roku.
Portugalia znajduje się w regionie północno-wschodniego Atlantyku, gdzie spotykają się płyty afrykańska i euroazjatycka.
To aktywna tektonicznie strefa, która może wywoływać trzęsienia ziemi i sporadyczne tsunami.
Zdaniem ekspertów z Instituto Português do Mar e da Atmosfera (IPMA), ryzyko istnieje, choć ekstremalnie wysokie fale są rzadkie.
Zachodnia Turcja jest zagrożona wzdłuż wybrzeży Morza Egejskiego, zwłaszcza w okolicach Izmiru i półwyspu Bodrum.
Częste trzęsienia ziemi wzdłuż aktywnych uskoków mogą generować mniejsze fale.
Południowe wybrzeże Francji, w tym regiony Nicei, Marsylii, Tulonu i Lazurowego Wybrzeża, jest umiarkowanie zagrożone.
Ekstremalnie duże fale zdarzają się rzadko, ale tsunami może dotrzeć do wybrzeży w ciągu 20–60 minut, co podkreśla znaczenie systemów wczesnego ostrzegania.
Wszystkie wymienione kraje uczestniczą w regionalnym systemie ostrzegania UNESCO (NEAMTWS).
Francja, Włochy, Grecja, Turcja i Portugalia posiadają także krajowe centra ostrzegania lub akredytowanych dostawców usług, którzy przekazują alarmy w razie zagrożenia.
Największa aktywność tektoniczna we wschodniej części Morza Śródziemnego
Wschodnia część Morza Śródziemnego, obejmująca Grecję, Turcję i Włochy, jest najbardziej narażona na tsunami z powodu silnej aktywności tektonicznej.
W środkowej części regionu ryzyko jest umiarkowane, a w zachodniej niższe, choć nie zerowe.
Dzięki niewielkim rozmiarom Morza Śródziemnego tsunami może dotrzeć do sąsiednich wybrzeży w 20-40 minut.
Trzęsienie ziemi często stanowi wtedy najważniejszy sygnał ostrzegawczy. Czas reakcji jest znacznie krótszy niż w oceanach, takich jak Pacyfik.
Wiele krajów regionu współpracuje w ramach systemu UNESCO, który koordynuje i przekazuje informacje ostrzegawcze, zwiększając bezpieczeństwo mieszkańców i turystów.