Od zakończenia II wojny światowej Stany Zjednoczone stworzyły rozległą sieć wojskową poza swoimi granicami, opartą na stałych i tymczasowych bazach, a także porozumieniach, które pozwalają im korzystać z obiektów wojskowych krajów sojuszniczych.
Eskalacja napięć między Stanami Zjednoczonymi a Iranem ponownie uwypukliła rolę amerykańskich baz wojskowych na całym świecie.
REKLAMA
REKLAMA
To one stanowią fundament w zarządzaniu kryzysami i prowadzeniu działań militarnych poza granicami USA.
Od soboty bazy na Bliskim Wschodzie pełnią kluczową funkcję w operacjach powietrznych, wywiadowczych oraz logistycznych. Wspierają koordynację między jednostkami, zabezpieczają linie zaopatrzenia i amunicję.
W odpowiedzi Iran traktuje je jako strategiczne cele, wystrzeliwując pociski i drony w kierunku amerykańskich obiektów w Iraku i Kuwejcie.
Sytuacja pokazuje, że eskalacja zależy od zdolności USA do utrzymania gotowości swoich baz oraz od możliwości Iranu w zakresie zadawania zagrożenia.
Bazy wojskowe USA o wielu rolach
Sieć amerykańskich baz wojskowych poza granicami kraju rozwija się od końca II wojny światowej i obejmuje obiekty stałe, tymczasowe oraz instalacje udostępniane na mocy porozumień z sojusznikami.
Bazy pełnią funkcje strategiczne, takie jak odstraszanie, gromadzenie informacji wywiadowczych, szybkie rozmieszczanie w sytuacjach kryzysowych, a także szkolenia i współpracę z siłami państw goszczących.
Po zimnej wojnie liczba baz została ograniczona, ale po wojnie w Zatoce Perskiej, atakach z 11 września i wzroście napięć w regionie Indo-Pacyfiku, Europa i Bliski Wschód ponownie stały się priorytetami.
Koszty funkcjonowania baz są wysokie. W 2023 roku Departament Obrony USA wydał na nie ponad 31 mld USD, a na rozwój obiektów ponad 5 mld USD.
3 rodzaje amerykańskich baz
Pentagon dzieli swoje bazy zagraniczne na trzy główne typy.
Główne bazy to duże, stałe obiekty z pełną infrastrukturą i tysiącami żołnierzy.
Wysunięte bazy operacyjne (FOB) są mniejsze, wspierają okresowe operacje i przechowują sprzęt.
Cooperative Security Sites, tzw. Lily Pads, to niewielkie lokalizacje bez stałych żołnierzy, używane do tankowania i działań wywiadowczych we współpracy z państwami goszczącymi.
Bazy można też klasyfikować według czasu działania: podstawowe do natychmiastowego użycia, tymczasowe - od jednego miesiąca do dwóch lat, oraz półstałe - działające od dwóch do pięciu lat.
Ta elastyczność pozwala na szybkie reagowanie na różne rodzaje misji.
Amerykańskie bazy wojskowe. Region Indo-Pacyfiku
Największa obecność USA poza granicami kraju znajduje się w Japonii i Korei Południowej.
W Japonii działa 15 głównych baz, w tym Yokota, Camp Zama, Yokosuka, Iwakuni, Misawa, Kadena i Camp Butler, gdzie stacjonuje około 55 tysięcy żołnierzy.
W Korei Południowej kluczowe są Camp Humphreys, największa baza pod względem liczebności, oraz baza lotnicza Osan.
USA korzystają też z mniejszych instalacji w Australii, Singapurze, na Wyspach Marshalla i Filipinach, wykorzystując lokalne bazy do szkoleń i wsparcia operacyjnego.
Wojskowe bazy USA w Europie
Europa jest drugim co do wielkości regionem rozmieszczenia amerykańskich sił zagranicznych, z około 84 tys. żołnierzy w stałych i dodatkowych bazach w Niemczech, Włoszech i Wielkiej Brytanii.
Najważniejsze ośrodki to Ramstein, Garnizon Stuttgart, Garnizon Bawaria, Sigonella Naval Air Station oraz Camp Ederle.
W Wielkiej Brytanii znajdują się bazy Lakenheath, Mildenhall i stacja wywiadowcza Menwith Hill.
Amerykańskie siły monitorują aktywność Rosji, wspierają sojuszników i reagują na kryzysy na Bliskim Wschodzie oraz w Afryce.
Amerykańskie bazy wojskowe na Bliskim Wschodzie
Region CENTCOM obejmuje ponad 12 krajów, z ośmioma stałymi bazami i 11 dodatkowymi lokalizacjami.
Kluczowe placówki to Al Udeid w Katarze, Centrum Wsparcia Marynarki w Bahrajnie, Camp Arifjan i Ali Al Salem w Kuwejcie, Al Dhafra w ZEA oraz Prince Sultan w Arabii Saudyjskiej.
Siły USA koncentrują się na ochronie interesów, wspieraniu sojuszników i monitorowaniu zagrożeń ze strony Iranu.
Bazy wspierają też Izrael w konfrontacji z palestyńskim ruchem oporu i operacje przeciw Hutim w Jemenie.
Bazy wojskowe USA. Afryka
Amerykańskie siły w Afryce liczą około 1 150 żołnierzy, głównie w Dżibuti, z dodatkowymi lokalizacjami w Kenii, Somalii, Gabonie, Czadzie i na Wyspie Wniebowstąpienia.
Najważniejsza jest baza Lemonnier w Dżibuti - to centrum dowodzenia USA w Afryce, wspierające regionalne operacje powietrzne i koalicyjne.
Obecność obejmuje też Wyspę Wniebowstąpienia, wykorzystywaną do działań powietrznych i kosmicznych.
Bazy wojskowe USA. Ameryka Łacińska i Karaiby
W regionie tym Stany Zjednoczone nie utrzymują dużych baz, z około 1 650 personelem głównie na Kubie i w Hondurasie.
Najważniejsze instalacje to Guantanamo na Kubie oraz Soto Cano w Hondurasie, a także punkty współpracy w Europie i obu Amerykach.
Bazy zajmują się zwalczaniem przestępczości i przemytu narkotyków, szkoleniami, wsparciem logistycznym oraz monitorowaniem wpływów Chin i Rosji.