Teheran reaguje na najnowszą decyzję UE symbolicznym środkiem zaradczym, nasilając tym samym polityczną eskalację między Iranem a Europą.
W zeszłym tygodniu UE umieściła Strażników Rewolucji Islamskiej Iranu (IRGC) na liście terrorystów. Iran odpowiedział: od teraz Bundeswehra i wszystkie siły zbrojne UE będą uważane za "grupy terrorystyczne". Zostało to ogłoszone przez przewodniczącego parlamentu reżimu, Mohammada Baghera Ghalibafa, w Teheranie.
Odniósł się do ustawy z 2019 roku, która pozwala Iranowi na podjęcie środków zaradczych i została przyjęta po sklasyfikowaniu Strażników Rewolucji - znanych również jako policja moralności - jako organizacji terrorystycznej przez USA. Stany Zjednoczone były pierwszym krajem na świecie, który umieścił IRGC na liście organizacji terrorystycznych podczas pierwszej kadencji prezydenta Donalda Trumpa.
Symboliczny krok
Posunięcie UE w ubiegły czwartek zostało wywołane brutalnym stłumieniem masowych protestów w Iranie. Siły bezpieczeństwa - w tym w szczególności IRGC - stosowały w ostatnich tygodniach ekstremalną brutalność wobec demonstrantów. Organizacje zajmujące się prawami człowieka zakładają, że zginęły tysiące ludzi, a kilku ministrów spraw zagranicznych UE mówiło ostatnio nawet o 30 000 ofiar.
Posunięcie to jest postrzegane przede wszystkim jako sygnał polityczny. Ponieważ na Strażników Rewolucji nałożono już rozległe sankcje, decyzja ta prawdopodobnie nie będzie miała żadnych bezpośrednich konsekwencji praktycznych. Niemniej jednak, klasyfikacja IRGC jako organizacji terrorystycznej była kontrowersyjna i intensywnie dyskutowana w UE od lat.
Po decyzji UE minister spraw zagranicznych Iranu Araghchi powiedział o "poważnym strategicznym błędzie". Tymczasem Ghalibaf oskarżył Europę o to, że swoimi działaniami służy jedynie interesom USA. "Europa chce tymi działaniami zadowolić swojego pana, Amerykę" - powiedział przewodniczący parlamentu irańskiej agencji prasowej Isna.
Członkowie parlamentu zademonstrowali również swój protest, nosząc mundury Strażników Rewolucji. Filmy rozpowszechniane w irańskich mediach pokazują polityków skandujących hasła takie jak "Śmierć Ameryce" i "Śmierć Izraelowi" z uniesionymi pięściami.
Brutalna historia IRGC
Strażnicy Rewolucji Islamskiej (IRGC) mają długą historię skrajnej przemocy i odgrywają kluczową rolę w represjonowaniu irańskiej ludności.
Śmierć kurdyjskiej kobiety Jiny Mahsy Amini w 2022 roku jest szczególnie symboliczna: młoda kobieta została aresztowana przez policję obyczajową w Teheranie trzy dni wcześniej za rzekome niewłaściwe noszenie chusty. Podczas zatrzymania straciła przytomność, zapadła w śpiączkę, a następnie zmarła w szpitalu.
Śmierć Amini wywołała ogólnokrajową falę masowych protestów w Iranie, a także zapoczątkowała szeroki międzynarodowy ruch solidarności. Pod hasłem "Jin, Jiyan, Azadî" ("Kobieta, życie, wolność"), starym kurdyjskim sloganem politycznym, protest stał się symbolem oporu przeciwko uciskowi i przemocy państwa w Iranie.