„Rynek europejski jest najlepszy na świecie” – mówi ekspert ds. inwestycji Jan Růžička, wzywając do przyspieszenia rozszerzenia UE i unii rynków kapitałowych.
Minęło już ponad 13 lat od momentu, gdy jakiś kraj ostatni raz przystąpił do Unii Europejskiej. Obecnie jest dziewięć oficjalnych państw kandydujących, a część z nich, jak Albania, liczy na zakończenie negocjacji już w 2027 roku.
REKLAMA
REKLAMA
Co jednak rozszerzenie UE oznacza dla gospodarki i możliwości inwestycyjnych? Czy większa liczba członków oznacza więcej złożoności? Czy napływ taniej siły roboczej jest zagrożeniem dla obecnych państw członkowskich? I kto może zyskać najwięcej?
W tym odcinku programu The Big Question Angela Barnes rozmawia z Janem Růžičką, dyrektorem ds. relacji zewnętrznych w PPF Group, prywatnej grupie inwestycyjnej założonej w Czechach, o największych szansach i ryzykach związanych z rozszerzeniem UE.
Jakie są największe szanse biznesowe związane z rozszerzeniem UE?
Przewidując najważniejsze możliwości, jakie niesie ze sobą najnowsza fala akcesji, Jan odwołuje się do wcześniejszych sukcesów. Największe rozszerzenie miało miejsce w 2004 roku, kiedy do UE przystąpiło 10 nowych państw, w tym jego ojczyzna, Czechy.
Kraje z tanią, wykwalifikowaną siłą roboczą i tradycyjnym przemysłem, takie jak Polska czy Czechy, przeżyły w ostatnich dwóch dekadach boom. Jan uważa więc, że państwa takie jak Mołdawia i Ukraina, które mają podobne atuty, mają dobre perspektywy po akcesji.
„Pięć–sześć lat temu mówiono: «Czy naprawdę potrzebujemy obronności? Czy potrzebujemy ciężkich maszyn? Czy potrzebujemy hut stali?» Teraz znów jest to bardzo ważne.”
„W przypadku Ukrainy niezwykle istotna jest technologia obronna – czego w Europie wciąż mamy stosunkowo mało. Widzę dziś na przykład, że Ukraińcy nie tylko zabiegają o inwestycje, ale także ukraińscy inwestorzy przyjeżdżają do Europy” – dodaje Jan.
Podkreślił też znaczenie przystąpienia do jednolitego rynku, co umożliwiłoby małym i średnim firmom korzystanie ze wsparcia.
„Sześćdziesiąt pięć procent naszej gospodarki – zarówno w UE-15, UE-27, jak i w krajach kandydujących – tworzą małe firmy. To one napędzają nasze gospodarki i dzięki nim my, duże przedsiębiorstwa, odnosimy sukcesy.”
„Rozszerzenie UE pozwoli rosnąć biznesowi małych i średnich firm, a to z kolei przełoży się na wzrost wartości także takich grup jak nasza” – kontynuuje Jan.
Czy kraje kandydujące są atrakcyjne dla inwestorów?
PPF Group, niezależna, rodzinna grupa inwestycyjna, w której pracuje Jan, już teraz inwestuje w firmy w krajach kandydujących: Serbii, Mołdawii i Ukrainie.
„Jako PPF głosujemy pieniędzmi. Ograniczamy działalność w Azji i znacznie więcej inwestujemy tutaj” – wyjaśnia Jan.
„Nie tylko dlatego, że to świetny jednolity rynek, lecz także ze względu na rządy prawa, demokrację, przewidywalność – wszystko to jest ogromnym atutem. Rynek europejski jest najlepszym rynkiem na świecie.”
Mimo entuzjazmu Jana wobec rozszerzenia UE i korzyści, jakie może ono przynieść zarówno krajom kandydującym, jak i obecnym członkom, przyznaje on, że proces nie jest wolny od ryzyka.
Szczególnie krytykuje powolne tempo negocjacji prowadzonych przez Komisję, twierdząc, że zniechęca to inwestorów.
„Myślę, że największe ryzyko polega na tym, że stracimy rozpęd. […] Nie zapominajmy, że potrzeba nie 27, lecz 28 zgód, co pokazał przykład Islandii, więc musimy dbać o to, by Unia była w tych krajach popularna, a tę popularność tracimy” – mówi Jan.
(Dla porządku: Islandia uzyskała status kraju kandydującego w 2010 roku, a negocjacje zawieszono w 2013. W sierpniu 2026 roku w referendum wyborcy odrzucili wznowienie procesu akcesyjnego. Więcej na ten temat można przeczytać tutaj.)
Aby utrzymać dynamikę i entuzjazm w trakcie negocjacji, Jan proponuje przyznanie krajom kandydującym ograniczonych praw dostępu.
„Być może chodzi tylko o jednolity rynek, może o rozszerzoną umowę o przewozach towarowych, ale to lepsze rozwiązanie niż czekanie na pełne członkostwo.”
The Big Question to cykl Euronews Business, w którym rozmawiamy z liderami branż i ekspertami o najważniejszych tematach obecnych dziś w debacie publicznej.
Obejrzyj wideo powyżej, aby zobaczyć całą dyskusję o rozszerzeniu UE i inwestycjach.