Przewoźnicy towarowi notują szybsze przejazdy i niższe koszty dzięki modernizacji infrastruktury, która wzmacnia handel w regionie. Jednak opóźnienia na granicach pozostają poważną przeszkodą i skłaniają do inwestowania w nowoczesne procedury.
W Azji Centralnej rozbudowywana jest ważna trasa, która ma usprawnić przewóz towarów wzdłuż korytarza handlowego łączącego Chiny z rynkami dalej na zachód, w tym z Europą.
W Karakałpakstanie, autonomicznej republice w północno-zachodnim Uzbekistanie, poszerzany jest 25-kilometrowy odcinek trasy A380 na drodze łączącej miasta Nukus i Urgencz. Jezdnia będzie miała cztery pasy zamiast dwóch. Budowa jest ukończona w około 90%, a prace mają się zakończyć do końca 2026 roku.
Dalej na północny zachód w 2024 roku ukończono oddzielny, 240-kilometrowy odcinek tej samej trasy, biegnący z Kungradu w kierunku granicy z Kazachstanem. Przewoźnicy mówią, że modernizacja wyraźnie skróciła czas przejazdu i obniżyła koszty utrzymania pojazdów.
„Eksportujemy towary do Turcji, Kazachstanu, Tadżykistanu i innych krajów przez Karakałpakstan. Wcześniej ciężarówki potrzebowały co najmniej 10–12 godzin, aby pokonać 240–250 km między Kungradem a Bejneu. Drogi były w złym stanie. Teraz ciężarówki pokonują tę trasę w trzy do czterech godzin” – powiedział Damir Mamutow, dyrektor generalny firmy transportowej Promizvest Servis.
Mamutow, którego firma działa w międzynarodowym transporcie towarowym od około 15 lat, dodał, że wcześniej ciężarówki wymagały napraw opon i zawieszenia już po jednym lub dwóch kursach. Po przebudowie takie problemy zdarzają się rzadziej, co obniża koszty serwisowania.
Rozbudowa trasy zwiększy przepustowość
Trwający projekt przebudowy 25 km drogi, o wartości 48,7 mln dol. (43,6 mln euro), jest częścią szerszego programu wspieranego przez Azjatycki Bank Rozwoju (ADB).
Zastępca dyrektora Grupy ds. Realizacji Projektu ADB, Bahodir Boltabojew, poinformował, że do ukończenia pozostają jeszcze około trzy kilometry betonowej nawierzchni oraz budowa wiaduktu.
Projekt obejmuje też specjalne wiadukty do zawracania, które pozwolą kierowcom zmienić kierunek jazdy bez wjeżdżania na pasy z ruchem w przeciwną stronę.
„Wcześniej tę drogę pokonywało dziennie około 6–7 tys. pojazdów. Po zakończeniu przebudowy liczba ta ma wzrosnąć do 14–15 tys.” – powiedział Boltabojew w rozmowie z Euronews.
383 mln dol. (343 mln euro) inwestycji w transport regionalny
Szerszy program modernizacji dróg ma budżet 383,4 mln dol. (343 mln euro), w tym 274,2 mln dol. (245 mln euro) w formie pożyczek z Azjatyckiego Banku Rozwoju oraz 109,2 mln dol. (97,7 mln euro) wkładu rządu Uzbekistanu.
Trasa A380 jest częścią Korytarza 2 w ramach programu Współpracy Gospodarczej w Azji Centralnej (CAREC), który skupia 11 państw, aby rozwijać infrastrukturę transportową, ułatwiać handel i wzmacniać współpracę gospodarczą.
Specjalista ds. współpracy regionalnej w ADB, Begzod Dżalilow, podkreśla, że rozwój korytarzy gospodarczych wymaga również inwestycji w turystykę, rolnictwo i usługi. Celem jest tworzenie miejsc pracy, zwiększanie lokalnych dochodów i poszerzanie możliwości eksportu.
Przekraczanie granic wciąż jest wyzwaniem
Mimo poprawy sieci drogowej odprawy celne i opóźnienia na granicach międzynarodowych nadal mogą spowalniać transport towarów.
„Równolegle z inwestycjami w infrastrukturę drogową pracujemy nad modernizacją przejść granicznych” – powiedział Dżalilow w rozmowie z Euronews. Wymienił działania na rzecz cyfryzacji procedur oraz wprowadzania elektronicznych systemów kolejkowania dla ciężarówek.
W sierpniu 2026 roku ADB zatwierdził oddzielny regionalny instrument finansowy o wartości 400 mln dol. (358 mln euro), znany jako Border Upgrades for Integration, Logistics, and Development (BUILD). Ma on zmodernizować drogowe i kolejowe przejścia graniczne w całym regionie CAREC dzięki lepszym systemom cyfrowym, nowoczesnemu sprzętowi kontrolnemu oraz usprawnieniu zarządzania granicami.