Egipska figurka boga Ptaha sprzedana niedawno na targach Frieze Masters w Londynie, licząca 2700 lat, może kryć wskazówkę do historii Oskara.
Czy charakterystyczny kształt jednej z najbardziej pożądanych hollywoodzkich nagród może zawdzięczać coś starożytnemu egipskiemu bogu?
Licząca 2700 lat brązowa figurka Ptaha, egipskiego boga stwórcy i mistrza architektury, przyciąga uwagę na targach Frieze Masters w Londynie, gdzie handlarz antykami dostrzegł możliwe powiązanie między rzeźbą a projektem statuetki Oscara.
Figurka należała niegdyś do magnata prasowego Williama Randolpha Hearsta, przyjaciela Cedrica Gibbonsa, dyrektora artystycznego, który w 1928 roku zaprojektował statuetkę Oscara.
Handlarz antykami Rupert Wace mówi, że odkrył to powiązanie, gdy przed targami badał proweniencję obiektu. „Ustaliliśmy, że ten konkretny obiekt znajdował się w kolekcji Hearsta, a człowiek, który zaprojektował Oscara, Cedric Gibbons, był częstym gościem i przyjacielem Hearsta. Odwiedzał go zarówno w San Simeon w Kalifornii, jak i w jego rezydencji w Nowym Jorku, gdzie miał specjalny pokój z kolekcją egipską”.
Cedric Gibbons, który zmarł w 1960 roku, nigdy wprost nie powiedział, co zainspirowało jego słynny projekt. Podobieństwa są jednak uderzające, a Gibbons znalazł się we właściwym miejscu i czasie.
„W gruncie rzeczy to hipoteza. Złożyliśmy fakty w całość i wyszło nam cztery albo pięć. Nie potrafimy tego udowodnić. Podobieństwo jest jednak niesamowite, a obiekt znalazł się we właściwym miejscu, wśród właściwych ludzi i we właściwym czasie, więc trudno mówić o zwykłym przypadku” – wyjaśnia Wace.
Nawet jeśli związek figurki z Hollywood pozostaje zagadką, sam obiekt jest ważnym i fascynującym przykładem sztuki starożytnego Egiptu. Pochodzi z późnego okresu, tuż sprzed podboju Egiptu przez achemenidzkie Imperium Perskie.
„Nawet bez tej historii figurka byłaby znakomita. To bardzo wysokiej klasy brąz z dobrze udokumentowaną historią kolekcjonerską. Hollywoodzki wątek jest więc wisienką na torcie” – mówi Wace.
Figurka została sprzedana w dniu otwarcia targów Frieze Masters za nieujawnioną kwotę.
Frieze Masters 2026 odbyło się w dniach 14–18 października w londyńskim Regent’s Park, przyciągając około 60 tys. odwiedzających.