Kobiety i mężczyźni 40–70 lat z włoskiej drużyny Golden Players szykują się do FIBA Masters Open 2026 w Koryncie; badanie sprawdza, jak taka gra wpływa na długowieczność.
Koszykówka to nie tylko sport dla młodych. Można ją też traktować jako narzędzie długowieczności i wydłużania healthspan (czyli oczekiwanej długości życia w zdrowiu), jako konkretny przykład aktywnego starzenia się, w którym łączą się wydolność fizyczna, zdrowie sercowo-naczyniowe oraz długotrwałe utrzymanie sprawności neuromotorycznej.
REKLAMA
REKLAMA
We Włoszech z roku na rok rośnie ruch Golden Players (źródło w Włoski), który skupia ponad 500 zawodniczek i zawodników w wieku od ponad 40 do ponad 70 lat, pochodzących z wszystkich regionów kraju. Łączy ich pasja do koszykówki i chęć dalszej rywalizacji także po zakończeniu tradycyjnej kariery wyczynowej.
To zjawisko wykracza poza czysto amatorski wymiar. Golden Players biorą udział w coraz lepiej zorganizowanych rozgrywkach krajowych i międzynarodowych, pomagając na nowo zdefiniować pojęcie wieku biologicznego w sporcie i pokazując, że wysoką formę można utrzymać także w późniejszych latach, jeśli zadba się o trening, skład ciała i ciągłość aktywności ruchowej.
Mistrzostwa Świata FIBA Masters 2026 w Koryncie
Kolejnym dużym wydarzeniem będą Mistrzostwa Świata FIBA Masters Open 2026, zaplanowane w Koryncie w Grecji od 4 do 12 lipca. (źródło w Włoski) Turniej przyciągnie drużyny z całego świata, a udział Włoch będzie szczególnie widoczny: wystartuje 13 reprezentacji męskich i żeńskich.
W ciągu zaledwie kilku lat projekt Golden Players stał się jedną z najprężniej działających inicjatyw koszykówki masters na świecie. Zyskał dzięki temu zaproszenie od FIBA, światowego organu zarządzającego koszykówką i jedynej instytucji uznawanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski, oraz patronat Włoskiej Federacji Koszykówki.
Laboratorium długowieczności
Doświadczenie Golden Players przyciąga także uwagę społeczności naukowej. Ruch jest w centrum projektu badawczego nad długowiecznością i aktywnym starzeniem się, koordynowanego przez Massima Zolla, profesora genetyki na Uniwersytecie Federico II w Neapolu. „Golden Players są żywym laboratorium długowieczności”, bo pozwalają powiązać aktywność fizyczną, biomarkery i trajektorie biologicznego starzenia.
Badanie łączy podejścia genetyczne, epigenetyczne i metaboliczne, obejmuje też analizę zegara epigenetycznego, opartego na platformach metylacji DNA (do około 850 tys. miejsc CpG analizowanych z użyciem mikromacierzy Illumina EPIC). Narzędzie to pozwala oszacować wiek biologiczny i porównać go z wiekiem metrykalnym.
Kluczowym elementem modelu jest współdziałanie czynników genetycznych i stylu życia. Dostępne dane wskazują, że ludzka długowieczność ma składową dziedziczną szacowaną na 30–55%, a pozostałą część determinują środowisko, sposób odżywiania oraz poziom aktywności fizycznej.
W tym kontekście regularny wysiłek fizyczny oddziałuje na kilka kluczowych szlaków biologicznych starzenia, w tym na regulację procesów zapalnych (NF-κB), metabolizm energetyczny, funkcjonowanie mitochondriów i autofagię, a także na ważne osie regulacyjne, takie jak mTOR i FOXO.
Dowody biologiczne i modele aktywnego starzenia
Najświeższe badania wskazują, że stała aktywność fizyczna wiąże się z:
- zmniejszeniem przewlekłego stanu zapalnego o niskim nasileniu (inflammaging)
- poprawą funkcji mitochondriów
- utrzymaniem wrażliwości na insulinę i prawidłowego metabolizmu energetycznego
- zachowaniem dobrej kondycji układu sercowo-naczyniowego oraz nerwowo-mięśniowego
Badania na ludzkich modelach starzenia oraz na parach bliźniąt (w tym dane z NASA Twins Study dotyczące adaptacji fizjologicznych i zmian w transkryptomie) pokazują ponadto, że styl życia może w istotny sposób modulować ekspresję genów, nawet przy identycznym podłożu genetycznym.
Na tym tle zawodniczki i zawodnicy w kategoriach masters stanowią populację szczególnie interesującą z naukowego punktu widzenia, ponieważ łączą zaawansowany wiek z utrzymywaniem wysokiego poziomu uporządkowanej aktywności fizycznej.
Rosnąca społeczność
Poza wymiarem czysto sportowym ruch tworzy sieć społeczną obejmującą całe terytorium Włoch. Kadry rekrutują zawodniczki i zawodników z różnych regionów, dając im szansę spotkań, wymiany doświadczeń i włączenia społecznego poprzez sport. Aby przygotować reprezentacje do FIBA Masters Open 2026, Golden Players zorganizowali prawdziwe ogólnokrajowe tournée koszykarskie: ponad 70 zgrupowań i turniejów w całych Włoszech, będących kolejnymi etapami zbliżania się do zawodów w Grecji.
Udział w Mistrzostwach Świata FIBA Masters 2026 będzie więc nie tylko sportowym wyzwaniem, lecz także międzynarodową wizytówką modelu, który łączy dobrostan, relacje społeczne i aktywne starzenie.
Dla wielu Golden Players parkiet wciąż pozostaje miejscem, w którym mogą się sprawdzać, dbać o zdrowy styl życia i udowadniać, że pasja do koszykówki może towarzyszyć przez całe życie.