Mimo obowiązującego na Ukrainie stanu wojennego część mężczyzn, Ukraińców w wieku poborowym nielegalnie przekroczyła granicę i w ostatnich latach uzyskała tymczasową ochronę w krajach UE.
Komisja Europejska zaproponowała wyłączenie Ukraińców w wieku poborowym z unijnego systemu tymczasowej ochrony, a jednocześnie przedłużenie programu do marca 2028 roku. Ma to wzmocnić siły zbrojne Kijowa.
Na taki krok naciskało kilka państw UE, domagając się zaostrzenia zasad tymczasowej ochrony. Wskazywały na problemy z integracją oraz na to, że Ukraina pilnie potrzebuje dodatkowych żołnierzy. Propozycję poparły także władze w Kijowie. Obowiązujące tam prawo wojenne zakazuje większości mężczyzn w wieku od 23 lat wyjazdu z kraju.
Komisarz UE do spraw wewnętrznych, Magnus Brunner, powiedział: „Nasza propozycja uwzględnia zmieniające się potrzeby obronne Ukrainy”.
Mimo obowiązywania stanu wojennego część Ukraińców w wieku poborowym w ostatnich latach nielegalnie przekroczyła granicę państwa i uzyskała tymczasową ochronę w krajach UE.
Dorośli mężczyźni stanowią 26,6 procent ukraińskich uchodźców w Europie, jednak brak danych, ilu z nich jest w wieku poborowym i ilu przyjechało w sposób nieuregulowany. Z danych Frontexu wynika, że w tym roku niemal 1000 osób nielegalnie przekroczyło granicę Ukrainy z UE, a w 2025 roku zrobiło to ponad 10 tys. osób.
W czwartek rząd Danii zaproponował podobne ograniczenie. Ukraińscy mężczyźni w wieku od 23 do 60 lat otrzymają w Danii zezwolenie na pobyt tylko wtedy, gdy udokumentują, że są zwolnieni ze służby wojskowej.
System tymczasowej ochrony, wprowadzony po rosyjskiej inwazji na pełną skalę w 2022 roku, pozwolił ponad czterem milionom Ukraińców mieszkać i pracować w państwach członkowskich UE.
Na mocy tego wyjątkowego rozwiązania, odnawianego co roku, Ukraińcy mogą uzyskać ochronę zbliżoną do statusu uchodźcy, bez składania wniosku o azyl. W piątek Komisja Europejska zaproponowała przedłużenie programu do marca 2028 roku.
Jak podkreślają urzędnicy UE, osoby, które dotąd otrzymały taką ochronę, nie stracą statusu bez względu na wiek.
Propozycja musi zostać przyjęta przez państwa UE większością kwalifikowaną: co najmniej 15 z 27 krajów, reprezentujących minimum 65% ludności Unii.
Komisja zaproponowała także program dobrowolnych powrotów, który ma wspierać Ukraińców mieszkających w Europie, jeśli zdecydują się wrócić do ojczyzny.