Grenlandia leży u północno-wschodnich wybrzeży Kanady, a ponad dwie trzecie jej terytorium znajduje się w obrębie koła podbiegunowego, co czyni jej położenie kluczowym dla obrony Ameryki Północnej od czasów II wojny światowej.
Biały Dom poinformował we wtorek, że użycie "amerykańskiego wojska jest zawsze opcją" w dążeniu prezydenta Donalda Trumpa do przyłączenia Grenlandii i przejęcia jej pod kontrolę Waszyngtonu.
Trump zgłosił pomysł zakupu Grenlandii, która jest częścią królestwa Danii, podczas swojej pierwszej kadencji. Po weekendowej operacji wojskowej, w której pojmano prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro, Trump ponowił wezwania do przejęcia Grenlandii przez USA, powołując się na względy strategiczne.
"Prezydent Trump dobrze wiedział, że przejęcie Grenlandii jest priorytetem bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych i ma kluczowe znaczenie dla powstrzymania naszych przeciwników w regionie Arktyki" - powiedziała w oświadczeniu sekretarz prasowa Białego Domu Karoline Leavitt.
"Prezydent i jego zespół omawiają szereg opcji realizacji tego ważnego celu polityki zagranicznej i oczywiście wykorzystanie amerykańskich sił zbrojnych jest zawsze opcją do dyspozycji naczelnego dowódcy" - mówiła.
Komentarze Leavitt są godne uwagi, ponieważ nowo mianowany przez Trumpa specjalny wysłannik na Grenlandię Jeff Landry i zastępca szefa personelu Białego Domu Stephen Miller zasugerowali, że działania wojskowe nie będą konieczne.
Zapytany we wtorek, czy czuje się komfortowo z podjęciem działań wojskowych na Grenlandii, republikański marszałek Izby Reprezentantów Mike Johnson powiedział: "Nie. Nie sądzę, aby było to właściwe".
Oświadczenie Białego Domu nastąpiło po tym, jak przywódcy Francji, Niemiec, Włoch, Polski, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii dołączyli do duńskiej premier Mette Frederiksen, wydając oświadczenie potwierdzające, że strategiczna, bogata w minerały arktyczna wyspa "należy do jej mieszkańców".
Ich oświadczenie broniło suwerenności Grenlandii, która jest samorządnym terytorium Danii, a tym samym częścią sojuszu wojskowego NATO.
"Grenlandia należy do jej mieszkańców" - czytamy w oświadczeniu. "Decyzje w sprawach dotyczących Danii i Grenlandii należą do Danii i Grenlandii, i tylko do nich".
Premier Kanady Mark Carney również wyraził swoje poparcie i zapowiedział wizytę na Grenlandii na początku przyszłego miesiąca gubernator generalnej Kanady Mary Simon, która jest pochodzenia inuickiego, oraz minister spraw zagranicznych Anity Anand.
"O przyszłości Grenlandii i Danii decydują wyłącznie obywatele Danii" - powiedział Carney, stojąc obok Frederiksen w ambasadzie Kanady w Paryżu.
Również we wtorek gubernator Luizjany Jeff Landry, którego Trump mianował w zeszłym miesiącu specjalnym wysłannikiem USA na Grenlandię, powiedział, że jeśli chodzi o zawarcie umowy z tym krajem, nie jest zainteresowany rozmowami z ludźmi w Danii, którzy "absolutnie jasno przedstawili swoje stanowisko".
Landry nie chce też rozmawiać z europejskimi dyplomatami. Zamiast tego chce rozmawiać bezpośrednio z mieszkańcami Grenlandii.
"Chcę rozmawiać z ludźmi, którzy chcą mieć możliwość poprawy jakości życia na Grenlandii" - powiedział Landry w programie radiowym Fox News.
Powiedział, że wymienił już maile z mieszkańcami Grenlandii, którzy się do niego zwrócili.
"Mówią mi, że lubią polować, lubią łowić ryby, lubią dobrze się bawić. Jestem jak, wszyscy należycie do Luizjany. Nazwę to kulinarną dyplomacją" - zażartował Landry.
Biały Dom nie zmieni stanowiska
Zastępca szefa sztabu Białego Domu Stephen Miller powiedział w poniedziałek, że Grenlandia powinna być częścią Stanów Zjednoczonych, pomimo ostrzeżenia Frederiksen, że przejęcie jej przez USA oznaczałoby koniec NATO.
"Prezydent od miesięcy jasno mówi, że Stany Zjednoczone powinny być krajem, który ma Grenlandię jako część naszego ogólnego aparatu bezpieczeństwa" - powiedział Miller w wywiadzie dla CNN w poniedziałek.
Duńska przywódczyni, wraz z premierem Grenlandii Jensem-Frederikiem Nielsenem, stanowczo odrzuciła ponowne wezwanie Trumpa do objęcia wyspy kontrolą USA.
Trump argumentował, że USA muszą kontrolować Grenlandię, aby zapewnić jej bezpieczeństwo w obliczu rosnących zagrożeń ze strony Chin i Rosji w Arktyce.
"To teraz bardzo strategiczne" - powiedział dziennikarzom w niedzielę.
"Grenlandia jest wszędzie pokryta rosyjskimi i chińskimi statkami" - powiedział Trump. "Potrzebujemy Grenlandii z punktu widzenia bezpieczeństwa narodowego".
Miller zastanawiał się podczas poniedziałkowego wywiadu, czy Dania może przejąć kontrolę nad Grenlandią.
"Jaka jest podstawa ich roszczeń terytorialnych" - powiedział Miller. "Na jakiej podstawie twierdzą, że Grenlandia jest kolonią Danii?"
Powiedział również, że nie ma potrzeby zastanawiać się, czy administracja USA rozważa interwencję zbrojną.
"Nie ma potrzeby nawet myśleć ani rozmawiać o tym w kontekście, o który pytasz, o operacji wojskowej. Nikt nie zamierza walczyć militarnie z USA o przyszłość Grenlandii" - powiedział Miller.
Strategiczne znaczenie Grenlandii
Grenlandia była kolonią duńskiego królestwa przez setki lat, stając się jego integralną częścią w 1953 roku.
Rząd USA uznał prawo Danii do całej Grenlandii na początku XX wieku.
Ustawodawstwo z 2009 roku, które rozszerzyło samorząd na Grenlandię, uznało również prawo do niepodległości na mocy prawa międzynarodowego, opcja preferowana przez większość Grenlandczyków.
Grenlandia leży u północno-wschodnich wybrzeży Kanady, a ponad dwie trzecie jej terytorium znajduje się za kołem podbiegunowym. Lokalizacja ta sprawia, że od czasów II wojny światowej Grenlandia odgrywa kluczową rolę w obronie Ameryki Północnej.
Departament Obrony USA zarządza odległą bazą kosmiczną Pituffik w północno-zachodniej Grenlandii.
Zbudowana po zawarciu w 1951 roku umowy obronnej między Danią a USA, baza wspiera operacje ostrzegania przed rakietami, obrony przeciwrakietowej i nadzoru przestrzeni kosmicznej dla USA i NATO.
Grenlandia strzeże części GIUK Gap, nazwanej od inicjałów Grenlandii, Islandii i Wielkiej Brytanii, gdzie NATO monitoruje ruchy rosyjskiej marynarki wojennej na północnym Atlantyku.
Grenlandia ma również duże złoża minerałów ziem rzadkich potrzebnych do produkcji wszystkiego, od komputerów i smartfonów po baterie, technologie słoneczne i wiatrowe, które będą napędzać odejście od paliw kopalnych.
Amerykańska Służba Geologiczna zidentyfikowała również potencjalne morskie złoża ropy naftowej i gazu ziemnego.