Rejestracja małżeństwa, weselny plow, błogosławieństwa rodziny i rytuał „Kelin Salom” to zwyczaje, które towarzyszą parom na początku wspólnego życia w Uzbekistanie.
W Uzbekistanie ślub to jedno z najważniejszych rodzinnych wydarzeń. Wspólnie świętują krewni, przyjaciele i kilka pokoleń. Zanim jednak rozpoczną się uroczystości, para najpierw formalnie zawiera związek małżeński w urzędzie stanu cywilnego. Tradycyjne zwyczaje zaczynają się jeszcze wcześniej: rodziny spotykają się przy posiłkach, błogosławieństwach i ceremoniach, które przygotowują narzeczonych do dnia ślubu.
Od urzędu do weselnego stołu
W dniu ślubu przygotowania odbywają się osobno w domach obu rodzin. Pan młody szykuje się w otoczeniu krewnych i przyjaciół, a panna młoda – w domu swojej rodziny.
Później pan młody przyjeżdża z przyjaciółmi w ramach „Kuyov Navkar”, tradycyjnego pochodu lub orszaku, który towarzyszy mu w drodze do domu panny młodej.
Jedzenie odgrywa kluczową rolę w świętowaniu. W domu panny młodej goście zasiadają przy stole do weselnego plovu – charakterystycznej dla Uzbekistanu potrawy z ryżu, zazwyczaj gotowanej z mięsem, marchewką i cebulą.
Przed wyjazdem na główne przyjęcie weselne para młoda otrzymuje błogosławieństwo od rodziców i starszych krewnych.
Dla pana młodego, Abbosa Sabitowa, ten dzień oznacza nowy etap w życiu.
„Widok wszystkich bliskich w jednym miejscu to dla mnie wielkie szczęście. Zaczynam nowy rozdział życia. Czuję ogromną odpowiedzialność i w pełni zdaję sobie sprawę z wszystkiego, co się z tym wiąże.”
Potem spotkanie przeradza się w główną część uroczystości. Muzyka, taniec i wspólny posiłek zbliżają do siebie obie rodziny.
Uroczystość dwóch rodzin
Rodziny, które właśnie się połączyły, wymieniają się kwiatami, a krewni i przyjaciele włączają się w zabawę. Dla Feruzy Awazowej, siostry pana młodego, takie spotkania są okazją, by rodzina mogła się zobaczyć, zjeść razem posiłek i złożyć nowożeńcom życzenia.
Na uzbeckie wesela zaprasza się często setki gości. Przyjaciele i krewni biorą udział w tańcach, zabawach i innych atrakcjach podczas przyjęcia.
Świętowanie nie kończy się na samym dniu ślubu. Awazowa wspomina Challar – spotkanie organizowane po weselu przez rodzinę panny młodej dla nowożeńców i krewnych pana młodego – oraz Beshik Toy, późniejszą uroczystość z okazji narodzin dziecka.
Na zakończenie wesela matki młodej pary podchodzą, by udzielić błogosławieństwa. Dla wielu rodzin to jeden z najbardziej poruszających momentów całej uroczystości.
Panna młoda wchodzi do nowej rodziny
Świętowanie trwa w domu pana młodego, gdzie jego matka wita pannę młodą i życzy parze szczęśliwego wspólnego życia.
Dla Dildory Adilowej, matki pana młodego, współczesne życie rodzinne wiąże się także ze zmieniającymi się oczekiwaniami.
„Uważam, że współczesne panny młode powinny być wszechstronne. Powinny umieć prowadzić dom, pracować zawodowo i kontynuować edukację.”
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych zwyczajów jest Kelin Salom – uroczysty ukłon i powitanie, które panna młoda wykonuje, gdy poznaje członków swojej nowej rodziny.
Dla Muslimy Sabitowej, panny młodej, ta ceremonia ma bardzo osobisty wymiar.
„Wykonanie Kelin Salom i spotkanie członków mojej nowej rodziny wywołało we mnie zupełnie inne emocje. Oczekuję od nowej rodziny miłości i życzliwości, liczę też, że będą traktować mnie jak własną córkę.”
Ślubne zwyczaje w Samarkandzie
Tradycje ślubne różnią się w zależności od regionu. W Samarkandzie część ceremonii odbywa się przed główną uroczystością i ściśle wiąże się z pierwszymi chwilami wspólnego życia małżonków.
Jednym z takich zwyczajów jest chimildiq, intymna przestrzeń przygotowana dla młodej pary w domu panny młodej. Wśród związanych z nim rytuałów jest spoglądanie wspólnie w lustro i karmienie się nawzajem miodem, co symbolizuje życzenia słodkiego życia małżeńskiego.
Po tych kameralnych obrzędach ślub znów nabiera publicznego charakteru: są zdjęcia, muzyka, poczęstunek i spotkania z udziałem obu rodzin.
Historyczna architektura Samarkandy stanowi tło dla ślubnych fotografii. Pary często odwiedzają najważniejsze zabytki i zakłady fotograficzne w ramach przygotowań do tego dnia.
Przyjaciel pana młodego, Bobojon Ergaszew, opowiada o swojej roli w grupie weselnej.
„Moim zadaniem jest rozwiązywać wszystkie problemy, które mogą pojawić się u pana młodego w trakcie wesela, tak aby wszystko przebiegało bez zakłóceń.”
Zwyczaje, które zaczynają się długo przed ślubem
Dla zaangażowanych rodzin przygotowania do ślubu mogą trwać całymi latami. Krewni planują ceremonie, organizują posiłki, szykują stroje i dopinają spotkania, w których bierze udział wiele osób.
Zwyczaje różnią się między rodzinami i regionami, ale większość opiera się na tych samych elementach: zaangażowaniu rodziny, błogosławieństwie starszych, wspólnych posiłkach oraz uroczystym przyjęciu nowej osoby do rodzinnego grona.
Kiedy świętowanie dobiega końca, ślub okazuje się czymś więcej niż jedną ceremonią. Połączył dwie rodziny i otworzył przed parą kolejny etap wspólnego życia.