We wrześniu nad Douro unosi się zapach tłoczonych winogron. W czasie winobrania miejscowi producenci zapraszają turystów do pracy – na podróż od krzewu po kieliszek.
Wrzesień to w Portugalii z natury miesiąc winobrania. W tym czasie w całym kraju zbiory winogron nabierają życia, często zamieniając się w formę wypoczynku i okazję do odkrywania dla tych, którzy chcą wiedzieć więcej o tej sięgającej tysiącleci tradycji.
REKLAMA
REKLAMA
To jednak zwyczaj, na który w ostatnich latach coraz wyraźniej wpływają skutki zmian klimatycznych. Jak powiedział agencji Lusa Frederico Falcão, prezes ViniPortugal, międzybranżowej organizacji portugalskiego sektora winiarskiego, „coraz częstsze okresy intensywnych upałów” powodują, że winobranie w kilku regionach kraju zaczyna się wcześniej, bo dojrzewanie winogron przyspiesza.
Dokładnie tak stało się w tym roku w dolinie Douro, której wina są znane na całym świecie. Region ten zdobył nawet tytuł „International Wine Region of the Year” (źródło w Portugalski) (Międzynarodowy Region Winiarski Roku) w 2025 roku, w ostatniej edycji konkursu Wine Star Awards, organizowanego przez renomowane branżowe czasopismo „Wine Enthusiast”.
W 2026 roku zbiory winogron w Douro rozpoczęły się o tydzień lub dwa wcześniej, powiedział w rozmowie z agencją Lusa Frederico Falcão. Mimo to wszystko wskazuje na to, że produkcja wina w regionie będzie wyższa niż w poprzednim sezonie. Najnowsze szacunki Instytutu Winorośli i Wina (IVV) (źródło w Portugalski) mówią o wzroście o 25% w porównaniu z ubiegłoroczną kampanią, a ostateczny bilans ma wynieść 1,4 mln hektolitrów wina z tego renomowanego regionu.
Nie brakuje więc powodów, by odwiedzić Douro, poznać jego tradycje oraz znaczenie winobrania dla regionu i jego mieszkańców. Euronews przedstawia w tym artykule kilka propozycji, jak w pełni wykorzystać sezon winobrania.
Święto winobrania na torach
„Aby uczcić winobranie, najlepiej poznać całą tę tradycję i wziąć udział w procesie produkcji wina w regionie Douro.” Tak zachęca CP – Comboios de Portugal (źródło w Portugalski), portugalski państwowy przewoźnik kolejowy, który w tym roku wznawia inicjatywę realizowaną już w poprzednich latach.
To jednodniowy program z odjazdem i powrotem na stację Campanhã w Porto. Uczestnicy jadą „specjalnym pociągiem z wagonem barowym”, który rusza tuż po godzinie 8.00 rano. Na razie dostępne są dwie daty: 19 i 26 września (soboty).
Pierwszy przystanek zaplanowano w Pinhão. Stamtąd uczestnicy zostaną następnie przewiezieni autokarem do Quinta da Avessada, winiarskiej posiadłości w miasteczku Favaios, znanej również z ofert enoturystycznych.
Po „degustacji kilku regionalnych specjałów”, takich jak „tradycyjny chleb” czy bola de carne, goście zostaną zaproszeni, by wziąć udział w samym winobraniu. W tym momencie otrzymają wiadra, nożyce i słomkowe kapelusze, a także usłyszą opowieści o odmianach winogron, historii regionu i zwyczajach związanych z tą praktyką.
Później czeka „regionalny obiad” z kilkoma typowymi daniami do wyboru dla uczestników tej podróży. Następnie przewidziano wizytę w lagares Quinta da Avessada, gdzie uczestnicy wezmą udział w lagaradzie, czyli tradycyjnej, ręcznej maceracji winogron stopami. Na koniec, już w enotece tej posiadłości, odbędzie się „komentowana degustacja win likierowych”.
Powrót pociągiem do Porto nastąpi pod koniec dnia ze stacji Régua. Koszt udziału zależy od wieku uczestników oraz tego, czy podróż odbywa się w grupie, czy indywidualnie. Cena podstawowa dla dorosłych wynosi jednak 93 euro w 1. klasie i 86 euro w 2. klasie.
Rejs statkiem śladem tradycji
Malownicze krajobrazy po obu stronach rzeki Douro zachęcają także do innych doświadczeń, w których tarasowe zbocza winnic tego regionu należą do największych atrakcji.
Przez niemal cały rok wielu touroperatorów organizuje rejsy, które przemierzają znaczną część drugiej najdłuższej rzeki Portugalii. Część z nich wykorzystuje jednak sezon winobrania, by oferować programy skierowane do osób chcących na własnej skórze przeżyć proces zbioru winogron i produkcji wina.
Szczególnie popularne są programy jednodniowe (źródło w Portugalski) lub dwudniowe (źródło w Portugalski), realizowane we wrześniu. Uczestnicy mogą wtedy nie tylko lepiej poznać Pinhão i okolice podczas rejsu, lecz także odwiedzić jedną z posiadłości w regionie, gdzie czeka na nich wiele tematycznych aktywności. Obejmują one m.in. degustacje win, udział w cięciu kiści winogron, ich transporcie do lagares i tradycyjnej maceracji tego owocu, przy akompaniamencie ludowych pieśni z Douro.
W przypadku programu dwudniowego w cenę wliczony jest nocleg w kameralnym hotelu butikowym w regionie, gdzie produkcja porto należy do głównych zajęć.
Dla osób szukających w pełni immersyjnego doświadczenia przygotowano dłuższą propozycję rejsu, trwającą trzy lub pięć dni, na pokładzie statku-hotel Douro Serenity (źródło w Portugalski). Program ten, podobnie jak poprzednie, obejmuje wizytę w Quinta da Avessada. Od „zbioru winogron z wiadrem i nożycami w dłoni”, przez muzykę ludową graną wśród rzędów winorośli, po degustację porto w winiarni i regionalną kolację – zaplanowano tu wiele atrakcji. Część z nich jest opcjonalna i wiąże się z dopłatą, tak jak wizyta w Caves da Raposeira, znanych z win musujących, w Centrum Sztuki Naskalnej Penascosa oraz w Muzeum Foz do Côa, a także wizyta w miejscowości Castelo Rodrigo, połączona z degustacją w lokalnej winiarni.
Cena podstawowa za osobę waha się od 495 do 800 euro, w zależności od długości rejsu. W tym miesiącu dostępne są jeszcze dwie daty: 10 i 11 września, odpowiednio dla programu pięcio- i trzydniowego.
Zróżnicowane doświadczenia dla miłośników wina
Od północy po południe Portugalii liczne quintas i gospodarstwa rolne otwierają we wrześniu swoje podwoje, by wspólnie z miłośnikami wina świętować sezon winobrania.
Przykładem w Douro jest Ventozelo Hotel & Quinta (źródło w Portugalski), który oferuje 29 pokoi rozmieszczonych w siedmiu różnych budynkach jednej z największych i najstarszych posiadłości w regionie. Goście mogą tam spędzić noc wewnątrz dawnego betonowego zbiornika na wino lub w starej stodole, przekształconych dziś w przestrzenie wypoczynku. Ceny wahają się od 180 do 2950 euro za noc, w zależności od sezonu i wybranego typu zakwaterowania.
Przez cały rok posiadłość w Ervedosa do Douro oferuje szereg aktywności związanych z winem i winnicą, zarówno dla osób zatrzymujących się tu na noc, jak i dla tych, którzy mają inne plany. W tym drugim przypadku dostępna jest tzw. „Visita ao Sítio dos Prazeres” (źródło w Portugalski), czyli wielozmysłowe doświadczenie poświęcone dolinie Douro. Obejmuje ono spacer z przewodnikiem po głównej części posiadłości, podczas którego można poznać jej historię i sposób funkcjonowania, a następnie degustację win produkowanych w tej posiadłości.
Z kolei Torel Quinta da Vacaria (źródło w Portugalski), pięciogwiazdkowy hotel butikowy w Peso da Régua, proponuje szeroką gamę doświadczeń enoturystycznych, m.in. degustacje win czy zabiegi winoterapii, w których wykorzystuje się wino i produkty na bazie winogron, by odnowić skórę i ciało. Na terenie posiadłości można też odwiedzić Schistó (źródło w Portugalski), restaurację wyróżnioną jedną gwiazdką Michelin, działającą w tym kompleksie o historii sięgającej 1616 roku.
Na sezon winobrania Torel Quinta da Vacaria przygotował specjalny program, który we wrześniu i październiku, za 180 euro od osoby, daje uczestnikom możliwość wejścia do winiarni tej posiadłości, poznania procesu winifikacji i skosztowania kilku win tam produkowanych. Następnie serwowana jest kolacja w restauracji Fumus, mieszczącej się przy winiarni, z menu inspirowanym tradycją winobrania. Po kolacji przewidziano jeszcze lagaradę przy dźwiękach tradycyjnej muzyki.
Również w Quinta Nova de Nossa Senhora do Carmo (źródło w Portugalski) w Covas do Douro wino i winnice zajmują centralne miejsce. W tym luksusowym hotelu, należącym do prestiżowego stowarzyszenia turystyczno-hotelarskiego Relais & Châteaux (źródło w Portugalski), przez cały rok można brać udział w zajęciach, w których sztuka winobrania, degustacja wina i lokalna kuchnia odgrywają główne role.
Podobnie jak w poprzednich dniach, w czwartek 10 września posiadłość zaprasza gości do wspólnego zbioru winogron razem z rogą, czyli grupą odpowiedzialną za tę pracę. Po nim odbędą się dwie degustacje win o różnym charakterze. To doświadczenie (źródło w Portugalski) kończy się lunchem w restauracji Terraçu’s, należącej do Quinta Nova, a jego koszt wynosi 290 euro za osobę.