Norwegia żegna króla Haralda V, jednego z najdłużej panujących monarchów Europy. W Oslo odbywają się uroczystości z udziałem rodzin królewskich i przywódców z całego świata. Tysiące Norwegów oddały hołd władcy, który dla wielu stał się symbolem otwartego i tolerancyjnego kraju.
Wśród osób, które oddadzą hołd 89-letniemu władcy, zmarłemu 28 sierpnia, są m.in. prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, brytyjski książę William, para królewska z Hiszpanii, prezydenci Finlandii, Niemiec i Czech, a także premierzy Francji i Tajlandii. Wszyscy przybyli do Oslo, by uczestniczyć w uroczystościach pogrzebowych.
REKLAMA
REKLAMA
Kondukt wyruszy z Pałacu Królewskiego o godz. 12.00 czasu środkowoeuropejskiego. Trumna zostanie przewieziona na lawecie artyleryjskiej główną aleją Oslo do luterańskiej katedry. O godz. 13.00 rozpocznie się tam nabożeństwo, poprzedzone minutą ciszy, która obowiązywać będzie w całej Norwegii.
W procesji pieszo przejdą członkowie norweskiej rodziny królewskiej z nowym królem Haakonem VIII na czele, przedstawiciele zagranicznych rodów królewskich, głowy państw oraz pozostali dygnitarze.
Samochodami pojadą jedynie wdowa po Haraldzie, 89-letnia królowa Sonja, oraz nowa królowa Mette-Marit, która w czerwcu przeszła przeszczep płuca.
Na udział w uroczystościach otrzymał zgodę również Marius Borg Høiby, syn Mette-Marit z poprzedniego związku. Høiby, który pozostaje w areszcie domowym do czasu rozpatrzenia apelacji od wyroku za gwałt i pobicie, będzie mógł uczestniczyć w pogrzebie.
Wśród zaproszonych gości znaleźli się także następca tronu Japonii książę Akishino wraz z księżną Kiko, przedstawiciele skandynawskich rodzin królewskich, pary królewskie z Belgii i Niderlandów, książę Albert II z Monako oraz król Jordanii Abdullah II.
Wzmożone środki bezpieczeństwa
Po zakończeniu nabożeństwa nad katedrą przelecą cztery myśliwce F-35 w szyku „missing man”, symbolizującym odejście jednego z członków wspólnoty. Następnie trumna zostanie przewieziona do kaplicy na zamku Akershus.
Tam zostanie złożona w krypcie królewskiego mauzoleum, obok rodziców i dziadków Haralda. Król spocznie w sarkofagu wartym 2 mln dolarów (1,7 mln euro), którego wygląd do tej pory pozostaje tajemnicą.
Po zakończeniu pochówku flagi w całej Norwegii, opuszczone do połowy masztów po śmierci Haralda, zostaną ponownie podniesione. Przez godzinę w całym kraju będą również biły dzwony kościelne.
Norweska policja zmobilizowała na czas uroczystości niemal 3 tys. funkcjonariuszy, określając zabezpieczenie pogrzebu jako „jedną z największych operacji” w historii formacji.
Rozmieszczono także około 3,5 tys. żołnierzy, a nad znaczną częścią wschodniej Norwegii wprowadzono wyjątkowe ograniczenia w przestrzeni powietrznej.
Do śmierci Harald, który objął tron w 1991 roku, pozostawał najstarszym panującym monarchą w Europie. Mimo pogarszającego się w ostatnich latach stanu zdrowia konsekwentnie odrzucał możliwość abdykacji. Cieszył się przy tym ogromną popularnością wśród Norwegów.
Harald był postrzegany jako symbol otwartej i tolerancyjnej Norwegii. Szczególne wrażenie wywołało jego przemówienie z 2016 roku, wygłoszone z okazji 25. rocznicy objęcia tronu. Król mówił wówczas o różnorodności norweskiego społeczeństwa.
„Norwegowie to dziewczyny, które kochają dziewczyny, chłopcy, którzy kochają chłopców, oraz dziewczyny i chłopcy, którzy kochają się nawzajem” – powiedział. Dodał również: „Norwegowie wierzą w Boga, Allaha, Wszechświat i w nic”.
Monarchia odzyskuje poparcie
W ostatnich dniach przed trumną króla przeszły tysiące Norwegów. Niektórzy czekali w kolejce nawet przez kilka godzin, by po raz ostatni oddać hołd zmarłemu monarchie.
Plac przed Pałacem Królewskim w Oslo zapełniły kwiaty, rysunki i zapalone świece. Dla wielu mieszkańców Harald był kimś więcej niż monarchą – stał się symbolem całego pokolenia Norwegów.
„Był dziadkiem całego narodu” – powiedziała we wtorek agencji AFP 81-letnia Gunn Johnsen. Kobieta przyjechała pociągiem z oddalonej o godzinę drogi miejscowości, by pożegnać króla.
„Wspaniałomyślny, otwarty, życzliwy” – dodała jej 64-letnia przyjaciółka Vigdis Simonsen.
O skali żałoby przypominały także miejsca w całym Oslo. W pobliżu Uniwersytetu w Oslo na dużym billboardzie wyświetlano zdjęcie uśmiechniętego Haralda z napisem: „Dziękujemy za wszystko”.
W sondażu przeprowadzonym po śmierci króla, którego wyniki opublikowano w ubiegłym tygodniu, niemal 72 proc. Norwegów zadeklarowało poparcie dla monarchii. To o osiem punktów procentowych więcej niż w badaniu przeprowadzonym w maju.
Jeszcze w lutym poparcie dla monarchii spadło do najniższego poziomu. Za utrzymaniem monarchii opowiadało się wówczas 60 proc. ankietowanych, podczas gdy 27 proc. było jej przeciwnych.
Na nastroje społeczne wpływała wówczas seria skandali z udziałem rodziny królewskiej, które poważnie nadszarpnęły jej wizerunek. Szczególnie ostra krytyka dotykała Mette-Marit – zarówno z powodu jej dawnych kontaktów ze zmarłym amerykańskim przestępcą seksualnym Jeffreyem Epsteinem, jak i problemów prawnych jej syna.
Dużą sympatią Norwegów cieszy się nowy król, 53-letni Haakon VIII. Opinie na temat nowej królowej pozostają jednak głęboko podzielone.