Hiszpania zmierza do nowego rekordu liczby turystów zagranicznych, a OCU ostrzega w rozmowie z Euronews, że „wakacji nie należy traktować jak luksusu” i że drożejące życie zmusza wiele rodzin do rezygnacji z wypoczynku.
Hiszpania spodziewa się tego lata nowych rekordów turystycznych, jednak co trzeci mieszkaniec nie może sobie pozwolić na tygodniowe wakacje poza domem. Między czerwcem a wrześniem kraj spodziewa się około 43 mln zagranicznych turystów, o 6 proc. więcej niż w tym samym okresie 2025 roku, a ich wydatki mają sięgnąć blisko 64 mld euro – wynika z prognoz Turespaña, agencji podległej Ministerstwu Przemysłu i Turystyki.
REKLAMA
REKLAMA
Inny obraz wyłania się z Badania warunków życia za 2025 rok, przeprowadzonego przez Krajowy Urząd Statystyczny (INE): 32,2 proc. ludności nie było stać na co najmniej tygodniowy wyjazd na urlop poza domem. Choć odsetek spadł o 1,2 pkt proc. w porównaniu z 2024 rokiem, wypoczynek wciąż pozostaje poza zasięgiem znacznej części hiszpańskich gospodarstw domowych.
W rozmowie z 'Euronews' Ileana Izverniceanu, dyrektorka ds. komunikacji w Organizacji Konsumentów i Użytkowników (OCU), podkreśla, że tej sytuacji nie da się wytłumaczyć wyłącznie wzrostem cen podróży. „To, że co trzeci Hiszpan nie może wyjechać w tym roku na wakacje, nie jest przypadkiem, lecz odzwierciedleniem sytuacji gospodarczej, którą OCU obserwuje od lat” – zaznacza.
Z badania dotyczącego wakacji, przeprowadzonego przez organizację, wynika, że 27 proc. Hiszpanów deklaruje, iż nie wyjedzie na urlop, a kolejne 8 proc. wciąż nie wie, czy będzie mogło sobie na to pozwolić. Izverniceanu uważa to za „jasny sygnał niepewności ekonomicznej, w jakiej żyje wiele gospodarstw domowych”.
Ta sytuacja znajduje odzwierciedlenie także w Indeksie wypłacalności rodzin OCU, który co roku analizuje kondycję finansową gospodarstw domowych. W ostatnich latach wskaźnik nieco się poprawił i wynosi 47,4 pkt, nadal jednak pozostaje daleko od poziomów sprzed pandemii. „Na papierze gospodarka się poprawia, ale wiele rodzin wciąż nie odczuwa tej poprawy w codziennym życiu” – mówi rzeczniczka OCU w rozmowie z 'Euronews'.
Wydatki podstawowe wypierają wakacje
Mieszkanie, żywność i rachunki za media wciąż pochłaniają znaczną część dochodów gospodarstw domowych. Z danych przekazanych OCU 'Euronews' wynika, że 45 proc. rodzin ma trudności z pokryciem kosztów związanych z mieszkaniem, w tym czynszu, rat kredytu hipotecznego oraz rachunków za prąd, gaz czy wodę.
Sytuacja jest jeszcze trudniejsza wśród osób mieszkających w wynajmowanych lokalach: niemal co drugi najemca ma problem z opłaceniem czynszu.
Wydatki na żywność również obciążają rodzinne budżety. 42 proc. gospodarstw domowych ma trudności z finansowaniem zakupów spożywczych, zwłaszcza podstawowych produktów, takich jak mięso czy ryby. Do tego dochodzą inne codzienne obciążenia: 48 proc. rodzin ma kłopot z pokryciem kosztów utrzymania samochodu, 46 proc. – z opłaceniem dentysty, a 36 proc. – z regulowaniem rachunków za energię.
„W takim scenariuszu nie dziwi, że wakacje stają się jednym z pierwszych wydatków, z których wiele rodzin rezygnuje” – stwierdza Izverniceanu.
OCU szacuje, że 52 proc. gospodarstw domowych trudno lub bardzo trudno jest udźwignąć koszt wakacji. Rodziny, którym mimo wszystko udaje się wyjechać, również dostosowują swoje plany: skracają pobyt, wybierają bliższe kierunki, szukają tańszych noclegów lub ograniczają wydatki na rozrywkę.
Według badania organizacji, przeciętny koszt rodzinnych wakacji nad morzem wynosi 1555 euro. Wyjazd za granicę sięga 2327 euro, natomiast kilka dni w rodzinnej miejscowości to średnio wydatek rzędu 665 euro. „Dla wielu rodzin takie kwoty są po prostu nie do udźwignięcia” – podkreśla rzeczniczka OCU.
Brak możliwości oszczędzania dodatkowo pogarsza tę sytuację. 69 proc. gospodarstw domowych, do których zwróciła się organizacja, przyznaje, że ma trudności z odłożeniem części dochodów, co sprawia, że zaplanowanie dodatkowego wydatku, takiego jak wakacje, może zmusić je do rezygnacji z innych podstawowych płatności.
„Gdy większa część domowego budżetu trafia na mieszkanie, żywność, energię czy transport, wypoczynek schodzi na dalszy plan” – wyjaśnia Izverniceanu.
Problemy finansowe nie ograniczają się do wakacji. Z badania warunków życia wynika, że 36,4 proc. ludności w 2025 roku nie było w stanie pokryć nieprzewidzianych wydatków, wobec 35,8 proc. rok wcześniej. Ponadto 8,5 proc. badanych zadeklarowało, że „z wielkim trudem” wiąże koniec z końcem.
Odsetek ludzi zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym wyniósł w 2025 roku 25,7 proc., o 0,1 pkt proc. mniej niż rok wcześniej. Nieco spadł także wskaźnik poważnych braków materialnych i społecznych – z 8,3 proc. do 8,1 proc..
Te wskaźniki współistnieją z bardzo dobrymi perspektywami dla turystyki międzynarodowej. Poza 43 mln odwiedzających spodziewanych tego lata. Ministerstwo Przemysłu i Turystyki szacuje, że wydatki zagranicznych turystów wzrosną o 10 proc. w porównaniu z tym samym okresem 2025 roku, czyli szybciej niż liczba przyjazdów.
„Urlop nie powinien być luksusem”
Dla OCU brak możliwości spędzenia choć kilku dni na wypoczynku nie powinien być postrzegany jako nieunikniona konsekwencja trudności ekonomicznych. „Urlop nie powinien być traktowany jak luksus, lecz jako ważny element dobrostanu fizycznego i psychicznego oraz godzenia życia rodzinnego z pracą” – mówi Izverniceanu w rozmowie z 'Euronews'.
Organizacja domaga się działań łagodzących koszty życia, zwłaszcza w obszarach takich jak mieszkanie, energia i żywność. Zaleca też wcześniejsze planowanie wyjazdów, porównywanie cen, sprawdzanie warunków umów oraz korzystanie z bezpiecznych platform i systemów płatności.
Rzeczniczka OCU podkreśla jednak, że takie porady niewiele pomagają gospodarstwom domowym, które ledwo są w stanie zaspokoić podstawowe potrzeby: „Nie możemy tracić z oczu rzeczywistości: dla rosnącej liczby rodzin problemem nie jest już znalezienie tańszego wyjazdu, lecz to, czy w ogóle będą w stanie sobie na niego pozwolić”.