Wyrok Sądu Kasacyjnego przesądził, że we Włoszech lokale handlowe nie muszą podawać klientom wody z kranu. To inne podejście niż w większości Europy. Przegląd narodowych regulacji.
Gdy nad Europą przechodzi wyjątkowa fala upałów, a temperatury biją rekordy, odpowiednie nawodnienie staje się jednym z kluczowych priorytetów zdrowia publicznego. Mimo to dostęp do bezpłatnej wody pitnej w restauracjach, barach czy hotelach w Europie pozostaje bardzo nierówny.
REKLAMA
REKLAMA
Na nowo rozniecił tę debatę niedawny, ostateczny wyrok włoskiego Sądu Kasacyjnego, który wyraźnie oddziela swobodę działalności gospodarczej od kwestii etycznych i kulturowych.
Dlaczego Sąd Kasacyjny przyznał rację hotelowi w Dolomitach
W postanowieniu z 29 kwietnia Sąd Kasacyjny uznał, że pięciogwiazdkowy hotel w Dolomitach działał całkowicie zgodnie z prawem, odmawiając klientce podania wody z kranu.
Sprawa sięga świąt Bożego Narodzenia 2019 roku, w hotelu Sassongher w miejscowości Corvara in Badia w regionie Trydent-Górna Adyga. Klientka wykupiła pakiet z niepełnym wyżywieniem o wartości ponad 5,7 tys. euro, z klauzulą "napoje niewliczone w cenę". Podczas kolacji obsługa odmawiała jej wody z kranu i oferowała wyłącznie wodę mineralną w butelkach po 7 euro za sztukę, a także odrzuciła jej propozycję zapłaty ryczałtowego dodatku za dzbanki wody z sieci wodociągowej.
Na nic zdały się kolejne postępowania sądowe, które klientka wytoczyła, domagając się 2763 euro odszkodowania. Skarga opierała się na założeniu, że woda jest „dobrem naturalnym i powszechnym prawem człowieka”, a osoba przebywająca w hotelu może w sposób oczywisty oczekiwać, że dostanie ją do posiłku, podobnie jak z góry zakłada, że w pokoju będą prześcieradła czy mydło.
Sąd Kasacyjny zdecydowanie odrzucił tę argumentację i potwierdził, że w systemie prawnym Włoch nie ma przepisów, które nakazywałyby restauratorom lub hotelarzom serwowanie wody z kranu.
W których krajach Europy dostępna jest woda z kranu
W krajach Półwyspu Iberyjskiego kładzie się nacisk na silną ochronę konsumentów i zdecydowaną transformację ekologiczną. W Hiszpanii przepisy wprowadzone w 2022 roku zobowiązują wszystkie lokale gastronomiczne, aby oferowały bezpłatną wodę z kranu jako priorytetową alternatywę dla jednorazowych butelek.
Podobny kierunek obrała Portugalia: zgodnie z krajowymi przepisami i wyjaśnieniami prawnymi z ostatnich lat restauracje w żadnym wypadku nie mogą pobierać opłat za szklanki wody z kranu ani odmówić ich podania, jeśli klient wyraźnie o nie poprosi. Portugalskie prawo chroni konsumenta, tak aby pragnienie nie przeradzało się w wymuszony zakup butelkowanych napojów, ściśle wiążąc prawo do nawodnienia z przejrzystością i uczciwością usług w branży hotelarsko-gastronomicznej.
Obowiązki we Francji i w Wielkiej Brytanii
W pozostałych częściach kontynentu przepisy odzwierciedlają głębokie różnice historyczne i kulturowe. We Francji klientów od lat chroni zasada „carafe d'eau”: restauratorzy są zobowiązani bezpłatnie wliczyć dzbanek wody z kranu w łączną cenę, pod warunkiem że zamówiony zostanie pełny posiłek.
W Wielkiej Brytanii obowiązek zapewnienia bezpłatnej wody pitnej jest natomiast nierozerwalnie związany z licencjami na sprzedaż alkoholu: wszystkie lokale, które podają alkohol, muszą ją na życzenie klienta udostępnić.
Z kolei w krajach takich jak Niemcy, Belgia czy Niderlandy nie istnieje taki obowiązek prawny, a woda traktowana jest jak każdy inny towar. Często podaje się ją przy stole w cenach wyższych niż napoje bezalkoholowe czy nawet piwo.