Od słynnego centrum kontroli lotów w Houston po europejski kosmodrom – te miejsca pozwalają zbliżyć się do dawnych, obecnych i przyszłych misji kosmicznych.
Artemis II jest dziś jak idealne antidotum na chaos panujący na Ziemi.
Konsekwencje amerykańsko-izraelskiego ataku na Iran zdominowały nagłówki. Tymczasem pocieszają obrazy przesyłane przez załogę, które pokazują, jak mali i nieistotni jesteśmy wobec ogromu Wszechświata.
Do końca misji zostało już tylko kilka dni – wodowanie kapsuły z załogą planowane jest w piątek 10 kwietnia, około godziny 2.00 w nocy czasu CEST. Jednak fascynacja kosmosem, którą te zdjęcia na nowo w wielu z nas rozbudziły, potrwa znacznie dłużej.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o misjach z przeszłości, obecnych i przyszłych, poniżej znajdziesz przegląd kosmodromów i centrów kosmicznych na całym świecie, które można naprawdę odwiedzić.
Space Center Houston, Teksas, USA
Na myśl o misjach Apollo większości z nas przychodzą zapewne dwa cytaty: słowa Neila Armstronga: „To mały krok dla człowieka, ale wielki skok dla ludzkości” oraz zdanie Jacka Swigerta: „Houston, mamy problem”.
Choć ten drugi cytat w istocie jest błędnym zapisem spopularyzowanym przez film „Apollo 13” z 1995 roku (oryginalne brzmienie to: „Houston, mieliśmy tu problem”), Centrum Kontroli Misji w Teksasie, do którego meldował się Swigert, jak najbardziej istnieje – i można je zwiedzać.
Space Center Houston organizuje różne wycieczki do NASA Johnson Space Center, w tym taką z przystankiem w centrum kontroli lotów Christophera C. Krafta, gdzie można poznać historię najważniejszych misji.
W samym Space Center Houston zobaczysz m.in. moduł dowodzenia misji Apollo 17, próbki skał z Księżyca oraz różne skafandry kosmiczne.
Jest tu też wystawa poświęcona programowi Artemis i jego przyszłym planom oraz immersyjny pokaz o misjach Apollo i Artemis z narracją Toma Hanksa.
Kennedy Space Center Visitor Complex, Floryda, USA
Wszystkie starty NASA z Florydy odbywają się albo w Kennedy Space Center, albo w bazie sił kosmicznych Cape Canaveral. Kompleks dla zwiedzających w Kennedy Space Center oferuje najbliższe publiczne miejsca obserwacji dla obu tych ośrodków. Na swojej stronie internetowej (źródło w Angielski) kompleks na bieżąco podaje informacje o zbliżających się startach; można tam także kupić bilety na te otwarte dla publiczności.
Poza możliwością obejrzenia startu bilet do kompleksu obejmuje wycieczkę autobusową, podczas której przejedziesz obok gigantycznej hali montażu rakiet Vehicle Assembly Building, kompleksu startowego 39B (wykorzystywanego w misjach Artemis) oraz kompleksu 39A (niegdyś używanego w programie Apollo, dziś obsługiwanego przez SpaceX).
Odwiedzisz też centrum Apollo/Saturn V, gdzie stoi odrestaurowana rakieta nośna Saturn V, moduł dowodzenia Apollo 14 „Kitty Hawk” oraz fragment skały księżycowej, którego naprawdę można dotknąć.
W samym kompleksie dla zwiedzających można wziąć udział w symulacji startu wahadłowca i przespacerować się po galerii sław astronautów.
Space Expo, Noordwijk, Holandia
Choć główna siedziba Europejskiej Agencji Kosmicznej znajduje się w Paryżu, jej najważniejsze centrum rozwoju technologii – Europejskie Centrum Badań i Technologii Kosmicznych (ESTEC) – mieści się w Noordwijk w Holandii.
Przez centrum dla zwiedzających Space Expo można wybrać się na wycieczkę z przewodnikiem po ESTEC. Poznasz tam kluczowe badania agencji, naukę stojącą za misjami kosmicznymi oraz plany na przyszłość.
W Space Expo można też przejść się po modelu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) w skali 1:1 i obejrzeć prawdziwe zdjęcia satelitarne Ziemi z orbity.
Gujanańskie Centrum Kosmiczne, Gujana Francuska
Kosmodrom ESA znajduje się w Kourou w Gujanie Francuskiej, jednym z francuskich terytoriów zamorskich w Ameryce Południowej.
Dwa razy dziennie organizowane są bezpłatne wycieczki z przewodnikiem. Można podczas nich zobaczyć stanowiska startowe rakiet Ariane 6 i Vega‑C, centra kontroli oraz dowiedzieć się, jaki wpływ misje kosmiczne wywierają na środowisko.
Jeśli trafisz tam w dniu startu, ograniczona liczba miejsc czeka na widzów na oficjalnych punktach obserwacyjnych w ośrodku. Start można też oglądać z pobliskiej plaży.
Na terenie Gujanańskiego Centrum Kosmicznego działa również muzeum, w którym poznasz historię europejskiego przemysłu kosmicznego i samego kosmodromu.
Kosmodrom Bajkonur, Kazachstan
W 1961 roku na kosmodromie Bajkonur zapisano historię: po raz pierwszy wysłano w kosmos człowieka. Do dziś jest to główne miejsce, z którego Rosja realizuje załogowe loty kosmiczne.
Choć położenie ośrodka dawno przestało być tajemnicą, dziś jedynym sposobem dostania się na teren kosmodromu i do pobliskiego miasta jest zorganizowana wycieczka – a te potrafią być naprawdę drogie.
Wyjazdy zwykle planowane są tak, by zgrać się ze startami rakiet. Obejmują wizytę w Muzeum Historii Kosmodromu, przy pomniku Jurija Gagarina oraz, oczywiście, na punkcie obserwacyjnym w Bajkonurze.
Ośrodek startowy Wenchang, Hajnan, Chiny
Wiele chińskich startów jest niedostępnych dla cudzoziemców, a samego ośrodka startowego Wenchang nie da się zwiedzić. Na Hajnan wciąż jednak nie brakuje sposobów, by zaspokoić kosmiczną ciekawość.
W ubiegłym roku, przed startem rakiety Długi Marsz‑7A, otwarto tam platformę widokową Yaoguang – pierwsze publiczne miejsce do obserwacji startów w okolicy. Poza samym tarasem znajdują się tam ekspozycje wyjaśniające chiński program kosmiczny oraz tematyczne sklepy i restauracje.
Inną popularną opcją wśród miłośników kosmosu jest hotel Hilton Wenchang. Starty można oglądać tam prosto z plaży, bo ośrodek startowy leży zaledwie trzy kilometry dalej.