W sierpniu przyszłego roku ścieżka całkowitego zaćmienia Słońca przejdzie przez takie miasta jak Malaga, Tanger, Dżedda czy Luksor.
Astroturystyka, czyli podróżowanie w poszukiwaniu wyjątkowych zjawisk astronomicznych, była jednym z najgorętszych trendów podróżniczych ostatnich pięciu lat i nic nie wskazuje na to, aby miała zwolnić - zwłaszcza gdy na horyzoncie pojawia się zaćmienie Słońca.
REKLAMA
REKLAMA
Pełne zaćmienie Słońca 12 sierpnia 2026 roku będzie wyjątkowe - to pierwsze i jedyne całkowite zaćmienie widoczne na Islandii w XXI wieku. Jednak doświadczeni obserwatorzy już szykują się na jeszcze większe widowisko, które nastąpi rok później.
2 sierpnia 2027 roku nastąpi bowiem "zaćmienie stulecia", czyli najdłuższe całkowite zaćmienie Słońca widoczne z łatwo dostępnych miejsc na lądzie.
Na drodze pasa całkowitego zaćmienia znajdą się duże miasta, m.in. hiszpańskie Kadyks i Malaga, marokański Tanger oraz Dżudda i Mekka w Arabii Saudyjskiej. Jednym z najpopularniejszych miejsc obserwacji będzie zapewne Luksor w Egipcie, bo maksymalna faza całkowitego zaćmienia – trwająca sześć minut i 23 sekundy – przypadnie zaledwie 60 kilometrów na południowy wschód od tego miasta.
O tym, dlaczego dla tego zaćmienia warto wyruszyć w dalszą drogę, rozmawialiśmy z dr Kelly Korreck, naukowczynią odpowiedzialną w centrali NASA za program badań zaćmień.
Zaćmienie stulecia 2027: dlaczego będzie tak wyjątkowe?
"Jak dotąd Ziemia jest jedyną znaną nam planetą, na której dochodzi do tego typu zaćmień Słońca" - mówi dr Korreck w rozmowie z Euronews Travel.
"Inne księżyce też przechodzą przed tarczą Słońca, ale to, że nasz Księżyc ma idealny rozmiar i znajduje się w idealnej odległości, byśmy mogli oglądać takie zjawisko, jest czymś naprawdę wyjątkowym" - dodaje.
Naukowcy potrafią przewidzieć datę, godzinę i długość trwania zaćmień na tysiące lat naprzód, a także odtworzyć te zjawiska z przeszłości, analizując orbity Księżyca, Słońca i Ziemi.
Teoretycznie najdłuższe możliwe całkowite zaćmienie mogłoby trwać około siedmiu i pół minuty. Aby do tego doszło, Słońce musiałoby znajdować się w swoim najdalszym położeniu względem Ziemi, Księżyc - w najbliższym, a pas całkowitego zaćmienia musiałby przebiegać wzdłuż równika. Nietrudno się domyślić, że taka konfiguracja zdarza się wyjątkowo rzadko.
Zaćmienie całkowite 2 sierpnia 2027 roku, które ma trwać sześć minut i 23 sekundy, jest jednak od tej granicy całkiem niedaleko.
Wyraźnie przewyższy ono zaćmienie z 2026 roku, które potrwa dwie minuty i 18 sekund, oraz wielkie zaćmienie nad Ameryką Północną z kwietnia 2024 roku, trwające cztery minuty i 28 sekund.
Czego można się spodziewać podczas całkowitego zaćmienia Słońca?
"Trudno wyjaśnić, zwłaszcza w naszym cyfrowym świecie, dlaczego naprawdę warto wyjść z domu i przeżyć to zjawisko na własne oczy" - przyznaje dr Korreck.
"Zdjęcia są piękne, ale nie oddają pełni tego fizycznego doświadczenia" - dodaje.
Dr Korreck pracuje w zespole, który zajmuje się badaniami możliwymi właśnie wtedy, gdy Księżyc przysłania Słońce, m.in. analizą korony słonecznej, czyli najbardziej zewnętrznej warstwy atmosfery naszej gwiazdy.
NASA wykorzysta do obserwacji korony czułą aparaturę, natomiast w fazie całkowitej delikatne, włókniste struktury korony będzie można dostrzec gołym okiem.
Jeśli w wybranym miejscu obserwacji niebo będzie bezchmurne, na niebie pojawią się też jasne gwiazdy, a nawet niektóre planety.
Różnicę nie tylko widać, lecz także czuć – gdy Słońce zostaje zasłonięte przez Księżyc, temperatura może spaść nawet o 10°C.
"Ludzki mózg ma tendencję do odbierania [zaćmienia] jako czegoś dziwnego; może pojawić się niepokój czy lęk, bo robi się ciemno w sposób, do którego nie jesteśmy przyzwyczajeni" – zauważa dr Korreck.
"Jesteśmy zdezorientowani. Ale kiedy zobaczy się już fazę całkowitą i ten piękny zewnętrzny fragment Słońca, którego na co dzień nie widzimy, uczucie zachwytu jest ogromne. Ile razy by się tego nie oglądało, od razu chce się zobaczyć to jeszcze raz" - tłumaczy.
Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie Słońca?
Kluczowe dla bezpiecznej obserwacji zaćmienia jest właściwa ochrona oczu. Poza krótkim momentem fazy całkowitej, gdy tarcza Słońca jest całkowicie zasłonięta przez Księżyc, potrzebne są specjalne okulary do obserwacji Słońca.
Takie okulary muszą spełniać międzynarodową normę ISO 12312-2; są tysiące razy ciemniejsze niż zwykłe okulary przeciwsłoneczne.
Można też użyć prostego projektora otworkowego.
Na stronie internetowej NASA zamieszczono szczegółowe wskazówki dotyczące bezpieczeństwa, w tym instrukcję wykonania własnego projektora do obserwacji zaćmienia.