Nowe badanie GovAI pokazuje, że unijne przepisy o ochronie danych hamują wdrażanie AI; w Europie opóźnionych lub wstrzymanych jest 11% zaawansowanych LLM wobec USA.
Globalne firmy technologiczne coraz częściej wskazują unijne ramy regulacyjne jako główny powód, dla którego ich najnowsze usługi i narzędzia trafiają do UE z opóźnieniem lub wcale.
REKLAMA
REKLAMA
W zależności od rodzaju narzędzia firmy najczęściej powołują się na rozporządzenie o rynkach cyfrowych (Digital Markets Act, DMA), akt o sztucznej inteligencji (Artificial Intelligence Act, AI Act) oraz unijne zasady ochrony danych. To one sprawiają, że europejscy konsumenci mogą testować i używać tych usług później niż użytkownicy w USA.
Center for the Governance of AI opublikowało raport poświęcony 375 dużym modelom językowym (LLM), które wprowadzono na rynek w ciągu ostatnich ośmiu lat (czerwiec 2018 – maj 2026). Autorzy porównali opóźnienia między Stanami Zjednoczonymi, Unią Europejską i Zjednoczonym Królestwem.
Z analizy wynika, że w porównaniu z USA co najmniej 11% premier modeli firm takich jak Meta, Google, OpenAI i Anthropic zostało w UE opóźnionych lub w ogóle do niej nie trafiło, a 7% modeli było opóźnionych lub nie zostało udostępnionych w Zjednoczonym Królestwie.
Spośród 68 odnotowanych przypadków opóźnień lub całkowitego wstrzymania premier w 56 główną przyczyną były czynniki regulacyjne.
Przykładowo wprowadzenie w UE aplikacji webowej Claude 3 Opus opóźniło się o 71 dni. Najwyższy ogólny odsetek opóźnień i wstrzymanych premier miała jednak Meta: w Unii Europejskiej ponad jedna czwarta (26%) jej wydań została opóźniona lub wstrzymana, a w Zjednoczonym Królestwie 15%.
Ograniczenia związane z ochroną danych: sztywny system i brak jasności
Raport wskazuje przepisy o ochronie danych jako główną barierę regulacyjną. Większe ograniczenia dotyczą formatów innych niż tekst – takich jak obrazy, dźwięk czy wideo na żywo – niż samych modeli tekstowych.
Ponieważ DMA obowiązuje dopiero od 2023 roku, a akt o sztucznej inteligencji przyjęto w 2024 roku, ewentualne negatywne skutki tych regulacji ujawnią się dopiero w kolejnych latach.
Mimo że Zjednoczone Królestwo i UE mają zbliżone przepisy o ochronie danych, w tym RODO przyjęte jeszcze przed brexitem, bariery wydają się większe w Unii niż na rynku brytyjskim.
Autorzy tłumaczą to bardziej zdecydowanym egzekwowaniem prawa w UE oraz powolnym doprecyzowywaniem, w jaki sposób zasady ochrony danych stosują się do trenowania i udostępniania dużych modeli językowych.
Wydaje się, że UE dostrzega, iż sztywne przepisy o ochronie danych ograniczają rozwój sztucznej inteligencji w Europie, ponieważ w Parlamencie Europejskim procedowany jest obecnie pakiet Digital Omnibus, który ma uczynić regulacje dotyczące danych bardziej użytecznymi z punktu widzenia rozwoju AI.
Równolegle Unia przegląda jednak dyrektywę o prawie autorskim oraz zapisy aktu o AI dotyczące ochrony praw twórców.
Jeśli przepisy te będą stosowane zbyt restrykcyjnie, w przyszłości dostęp do najbardziej zaawansowanych modeli AI może być jeszcze trudniejszy.
Jeden z autorów raportu, brytyjski badacz polityki AI w GovAI John Lidiard, mówi:
„Ważne jest, aby decydenci w UE i Zjednoczonym Królestwie właściwie oceniali ryzyko, że bariery regulacyjne opóźniają obywatelom i firmom dostęp do najnowszych modeli AI.”
„W naszym raporcie stwierdzamy, że europejskie regulacje – przede wszystkim RODO – sprawiły, iż firmy rozwijające najbardziej zaawansowane systemy AI czasem opóźniały premiery modeli, a w niektórych przypadkach w ogóle nie udostępniały ich w UE i Zjednoczonym Królestwie. Tworząc i wdrażając przepisy dotyczące sztucznej inteligencji, decydenci powinni brać pod uwagę także opóźnienia w dostępie do modeli.”
Ten materiał został pierwotnie opublikowany w serwisie EU Tech Loop (źródło w Angielski) i udostępniony Euronews na podstawie umowy syndykacyjnej.