Portugalia może wykonać przełomowy krok w globalnym wyścigu technologii stealth: opracowuje grafenowy materiał pochłaniający radar, który sprawi, że drony i samoloty wojskowe będą niemal niewykrywalne.
Portugalia rozwija materiał na bazie grafenu, który znacząco zmniejsza wykrywalność dronów i wojskowych samolotów przez radar. To innowacja, która może dać Europie mocną pozycję w wyścigu po technologie stealth.
REKLAMA
REKLAMA
Projekt prowadzi GTechPlasma (źródło w Portugalski), spółka typu spin-off Instytutu Plazm i Fuzji Jądrowych Instytutu Wyższego Technicznego w Lizbonie, która opracowała system oparty na plazmie do wytwarzania wysokiej jakości, dostosowanych do potrzeb materiałów na bazie grafenu.
„Obecnie bardzo koncentrujemy się na opracowaniu powłok pochłaniających fale radarowe i promieniowanie elektromagnetyczne”, wyjaśnia Bruno Soares Gonçalves, współzałożyciel GTechPlasma, w rozmowie z Euronews.
Materiał opracowano tak, aby pochłaniał promieniowanie elektromagnetyczne, w tym fale radarowe. To kluczowa cecha dla zastosowań stealth.
„Najbardziej oczywiste zastosowania są dziś w sektorze obronności, ale jest też wiele innych obszarów, w których taki materiał ma potencjał jako osłona elektromagnetyczna, ograniczająca promieniowanie. Dlatego uważamy, że dysponujemy niezwykle interesującym materiałem, jeśli chodzi o powłoki pochłaniające fale radarowe” – mówi badacz z Instytutu Wyższego Technicznego, podkreślając, że podobne rozwiązania są na świecie rzadkie i ściśle kontrolowane.
„Obecnie w Europie nie ma żadnego innego takiego rozwiązania, a nawet globalnie istnieje ono właściwie tylko w Stanach Zjednoczonych. Materiał, którym pokryte są na przykład F-35, nie podlega eksportowi. Dlatego mamy materiał opracowany w Portugalii, z dużym potencjałem zastosowań” – dodaje Bruno Soares Gonçalves.
Grafen to warstwa atomów węgla o grubości zaledwie jednego atomu, w tym przypadku wytwarzana z prekursorów, takich jak alkohol etylowy czy metan, z użyciem technologii plazmowej.
Zespół twierdzi, że dzięki innowacyjnej technologii plazmowej potrafi kontrolować materiał na poziomie atomowym, co pozwala dostosowywać jego właściwości do różnych zastosowań.
Poza pochłanianiem fal radarowych technologia może być wykorzystywana do magazynowania wodoru lub rozdzielania metali ziem rzadkich i uranu – wskazuje badacz.
„Istnieje wiele innych zastosowań, w których grafen i jego pochodne mogą być użyte, ale do tego trzeba kontrolować cały proces na poziomie atomowym. I właśnie to potrafimy robić dzięki naszemu urządzeniu, które jest objęte patentem w Stanach Zjednoczonych, Japonii i Europie” – wyjaśnia prezes Instytutu Plazm i Fuzji Jądrowej.
Jednym z najważniejszych zastosowań jest lotnictwo wojskowe, które dąży do uczynienia samolotu niewidocznym dla radaru. „Nasze szacunki pokazują, że F-16 z użyciem naszego materiału miałby sygnaturę radarową porównywalną z ptakiem. To ogromne ograniczenie sygnatury na radarze, które sprawia, że samolot staje się praktycznie niewidoczny i znacznie trudniejszy do wykrycia”.
Ograniczenie sygnatury radarowej może dać znaczącą przewagę strategiczną na polu walki.
„Ma to ogromne znaczenie, ponieważ samolot nie jest wychwytywany przez radar albo jest wychwytywany zbyt późno, co daje przewagę z wojskowego punktu widzenia – możliwość bycia wykrytym możliwie najpóźniej podczas działań bojowych” – tłumaczy Bruno Soares Gonçalves w rozmowie z Euronews.
Technologia zbliża się do etapu industrializacji – urządzenia GTechPlasma produkują już 40 miligramów na minutę grafenu wysokiej jakości. Firma chce jednak zwiększyć wydajność i ma już partnera przemysłowego, który pomoże w skali produkcji.
Spółka Plasmaphene (źródło w Portugalski), która otrzymała środki z programu Compete 2030 i ma siedzibę w Vila Viçosa, zajmie się industrializacją maszyny do wytwarzania grafenu wysokiej jakości.
„Naszym celem na hali produkcyjnej jest instalacja wielu urządzeń – nie tylko ze względu na redundancję, ale też możliwość wytwarzania jednocześnie różnych materiałów w odrębnych urządzeniach. W praktyce nasza maszyna jest urządzeniem do produkcji wielu różnych materiałów. Możemy zmienić „przepis” i otrzymać odmienne materiały” – dodaje badacz z Instytutu Wyższego Technicznego.
Firma chce też rozszerzać współpracę z przedsiębiorstwami z sektora obronnego; dostarczyła już 260 g tego materiału pochłaniającego fale radarowe portugalskiemu producentowi dronów.
Obecnie materiał powstaje w postaci bardzo lekkiego, czarnego proszku, ale celem jest opracowanie rozwiązań gotowych do użycia, bliższych odbiorcy końcowemu. Obejmuje to opracowanie powłok i farb, które można bezpośrednio nakładać na powierzchnie, na przykład na drony.
„Chcemy dostarczać rozwiązania jak najbliższe formie, którą klient może od razu zastosować. Zamiast oferować tylko proszek, w przypadku którego klient musi sam odkryć, jak go zintegrować” – przekonuje przedstawiciel GTechPlasma.
Ta innowacja może wysunąć Portugalię na czoło prac nad technologiami stealth opartymi na grafenie, z ogromnym potencjałem zastosowań wykraczających daleko poza sektor obronności.