Dane Eurostatu za 2025 r. pokazują, że brak kompetencji technicznych, obawy o prywatność danych i niepewność prawna nadal są główną barierą w korzystaniu z narzędzi AI w europejskich firmach, choć większość dostrzega ich potencjał.
Unia Europejska szuka sposobów, by upowszechnić wykorzystanie sztucznej inteligencji w europejskich firmach, wzmacniając w ten sposób konkurencyjność i wydajność gospodarki, a decydenci próbują uprościć przepisy dotyczące sztucznej inteligencji i ochrony danych, aby ograniczyć obciążenia administracyjne i usunąć nakładające się regulacje.
W tym kontekście bardzo przydatne dla dalszej debaty politycznej są dane z niedawnego badania (źródło w Angielski) Eurostatu, które dotyczy podstawowego pytania: dlaczego europejskie firmy nie korzystają z narzędzi AI. Ma to szczególne znaczenie w dyskusjach o pakietach AI Omnibus i Digital Omnibus oraz w negocjacjach nad budżetem UE na lata 2028–2032.
Brak kompetencji technicznych i obawy związane z przepisami
Najbardziej wymowny wniosek, zarówno wśród firm średnich, jak i dużych, dotyczy braku kompetencji technicznych. Ten powód jako barierę w korzystaniu z narzędzi AI wskazuje 10,51% przedsiębiorstw zatrudniających 50–249 osób oraz 10,32% większych firm zatrudniających ponad 250 osób.
Firmy w Europie obawiają się też naruszeń prywatności i ochrony danych oraz niejasnych skutków prawnych: 7,95% średnich przedsiębiorstw i 9,31% dużych wskazuje obawy o naruszenia ochrony danych i prywatności, a 7,51% średnich i 8,12% dużych firm mówi o braku jasności co do konsekwencji prawnych.
Ogólny obraz jest bardzo zróżnicowany. Wskazuje, że europejskie firmy rozumieją, iż narzędzia AI mogą być dla nich przydatne (tylko 2,09% średnich i 1,55% dużych przedsiębiorstw uważa je za nieprzydatne dla swojej działalności), ale nie potrafią jasno wskazać, w jaki sposób UE mogłaby im pomóc.
Bardzo użyteczne byłoby podobne badanie skoncentrowane wyłącznie na firmach intensywnie wykorzystujących dane i rozwiązania AI. Ułatwiłoby ono przygotowanie ram przyszłych działań legislacyjnych i określenie priorytetów kolejnych Wieloletnich Ram Finansowych.
Dlaczego firmy zatrudniające 50–249 osób nie korzystają z narzędzi AI
Tylko 5,67% przedsiębiorstw zatrudniających 50–249 osób jako powód podaje koszty, przy czym na czele są firmy portugalskie – 9,56%.
Najczęściej wskazywanym powodem jest brak kompetencji technicznych – wymienia go 10,51% firm. Takie obawy zgłasza 15,44% przedsiębiorstw duńskich, 14,63% niemieckich i 13,99% fińskich, które znajdują się na szczycie zestawienia. Dania i Finlandia zwykle przodują w rankingach wdrażania AI, więc tak krytyczna, autorefleksyjna ocena jest szczególnie wymowna.
Zdaniem 6,38% firm problemem są kwestie techniczne, takie jak niezgodność z obecnie używanym sprzętem, oprogramowaniem czy systemami. Tego zdania jest 11,82% przedsiębiorstw fińskich, 9,44% maltańskich i 9,42% niemieckich.
W opinii 6,51% europejskich firm przeszkodą jest brak niezbędnych danych. Najbardziej krytyczni są Finowie – 10,31% – oraz Niemcy – 9,12%.
Naruszenia prywatności danych i niepewność co do konsekwencji prawnych to druga, po braku kompetencji technicznych, najczęściej wymieniana bariera. 7,95% europejskich firm uważa, że obawy o ochronę danych i prywatności powstrzymują je przed korzystaniem z narzędzi AI, a 7,51% wskazuje na brak jasności w sprawie skutków prawnych.
Zaledwie 3,45% przedsiębiorstw jako powód rezygnacji z narzędzi AI wymieniło kwestie etyczne.
Widać też, że większość firm rozumie, iż narzędzia AI mogą być dla nich użyteczne: tylko 2,09% stwierdza, że narzędzia AI nie są przydatne dla ich biznesu.
Dlaczego firmy zatrudniające ponad 250 osób nie korzystają z narzędzi AI
Wśród dużych firm zatrudniających ponad 250 osób dominuje (źródło w Angielski) podobne spojrzenie na przyczyny niekorzystania z narzędzi AI.
Tylko 5,51% przedsiębiorstw wskazuje koszty jako główny powód, natomiast 10,32% mówi o braku odpowiednich kompetencji, 6,02% o niekompatybilności z istniejącym oprogramowaniem i systemami, a 6,94% o braku dostępności i jakości danych.
Duże firmy są nieco bardziej niż MŚP zaniepokojone prywatnością danych i niejasnymi konsekwencjami prawnymi – 9,31% wymienia obawy o naruszenia ochrony danych i prywatności, a 8,12% wskazuje na brak zrozumienia skutków prawnych.
Tylko 3,36% badanych firm mówi o wątpliwościach natury etycznej, a zaledwie 1,55% uważa, że narzędzia AI są dla ich działalności nieprzydatne.
Artykuł ukazał się pierwotnie na stronie EU Tech Loop (źródło w Angielski) i został udostępniony przez Euronews na mocy porozumienia.