Trwa powrót do szkoły, a nauczyciele i związki zawodowe znów podnoszą temat zamrożonych pensji i braków kadrowych. Sprawdzamy, w których krajach zarabiają najlepiej.
Wynagrodzenia pracowników szkół, zwłaszcza nauczycieli i dyrektorów, stanowią największą pozycję w kosztach systemu edukacji. Mimo to w większości krajów europejskich nauczycieli uważa się za słabo opłacanych w porównaniu z ich wykształceniem.
REKLAMA
REKLAMA
Według części badań pensje początkujących nauczycieli są o ok. 40 proc. niższe niż zarobki innych specjalistów z wyższym wykształceniem. Różnica zmniejsza się dopiero na najwyższych stopniach siatki płac, ale wyraźny podział geograficzny w Europie wciąż się utrzymuje.
W roku szkolnym 2024/2025 najwięcej nauczycielom płacił Luksemburg. Dotyczy to większości poziomów kształcenia i zarówno osób rozpoczynających pracę, jak i będących u szczytu kariery.
Tak wynika z danych Eurydice, sieci informacji o edukacji finansowanej przez Komisję Europejską.
W Luksemburgu osoby dopiero zaczynające pracę w zawodzie otrzymywały od 55 tys. do 62 tys. euro rocznie, a na szczycie kariery od 97 tys. do 109 tys. euro.
Na drugim miejscu plasowały się, w zależności od poziomu nauczania i etapu kariery, Niderlandy i Niemcy.
Z kolei najsłabiej opłacani na szczycie kariery byli nauczyciele na Słowacji, w Czechach i na Węgrzech.
W zależności od poziomu nauczania Słowacja wypłacała nauczycielom od 18 tys. do 22 tys. euro rocznie, a na Węgrzech i w Czechach maksymalnie 27 tys. euro.
Najniższe pensje na początku kariery mieli nauczyciele w Grecji i na Słowacji – do 17 tys. euro rocznie.
Ile czasu zajmuje nauczycielom dojście do szczytu kariery?
Awans zawodowy nauczycieli często zależy od zakresu obowiązków, stażu pracy, wieku, poziomu kwalifikacji oraz ogólnej oceny ich pracy.
Według Eurydice w 11 krajach UE nauczyciele potrzebują od 31 do 40 lat, aby dojść do najwyższego szczebla kariery, w zależności od poziomu nauczania.
Tylko w Danii i Finlandii dojście do szczytu kariery zajmuje nauczycielom maksymalnie 10 lat pracy, w zależności od poziomu nauczania.
Wraz z rozwojem kariery rosną też wynagrodzenia nauczycieli. To kluczowy czynnik wpływający na atrakcyjność zawodu i utrzymanie kadry w systemie edukacji.
Na wyższych pensjach nauczycieli korzystają nie tylko oni sami. Jak wynika z badania OECD z 2025 roku, lepsze wynagrodzenia zazwyczaj przekładają się również na lepsze wyniki uczniów.
Z danych Eurydice wynika, że nauczyciele na Cyprze, w Portugalii, Niderlandach i Słowenii doświadczają w UE największego wzrostu wynagrodzeń między początkiem a szczytem kariery.
Debata o wynagrodzeniach nauczycieli i ich wzroście ponownie nabrała tempa we Francji po tym, jak ministerstwo edukacji poinformowało ostatnio na swojej stronie internetowej, że nauczyciel w państwowym systemie edukacji otrzymywał w 2024 roku średnio 3090 euro netto miesięcznie.
Ta kwota jest jednak średnią obejmującą wszystkie możliwe grupy zawodowe nauczycieli: nauczycieli szkół, nauczycieli mianowanych, wykładowców oraz profesorów z najwyższych szczebli kariery.
Do tej średniej nie wliczono też nauczycieli zatrudnionych na kontraktach, którzy stanowią 8 proc. kadry, choć to właśnie oni zarabiają najmniej.
Ponadto, jak podaje Eurydice, Francja należy do pięciu krajów UE, w których pensje nauczycieli nie nadążają za kryzysem kosztów utrzymania. Między rokiem szkolnym 2023/2024 a 2024/2025 spadły one realnie o 0,61 proc.
W UE gorzej wypadły jedynie Rumunia (–6,34 proc.), Słowacja (–4,07 proc.), Włochy (–1,60 proc.) oraz Francuska Wspólnota w Belgii (–0,71 proc.).