10 lat po trzęsieniu ziemi w Amatrice 8579 rodzin wciąż jest bez domów, dwie z trzech inwestycji publicznych nie ruszyły. Meloni: odbudowa trwa.
Dziesięć lat temu trzęsienie ziemi w Amatrice pochłonęło 303 ofiary śmiertelne, raniło ponad 300 osób i pozbawiło dachu nad głową 41 tys. mieszkańców.
REKLAMA
REKLAMA
24 sierpnia 2016 roku miasteczko w prowincji Rieti zostało niemal całkowicie zrównane z ziemią przez wstrząs o magnitudzie 6. „Amatrice już nie istnieje” – mówił ówczesny burmistrz Sergio Pirozzi kilka minut po 3.36. Straty ekonomiczne oszacowano na 4 mld euro.
W rocznicę trzęsienia ziemi, które zniszczyło Amatrice, a także Accumoli i Arquatę del Tronto, w środkowych Włoszech upamiętnia się ofiary marszem z pochodniami i 239 uderzeniami dzwonu – po jednym za każdą osobę z tego terenu, która zginęła tamtej nocy.
W niedzielne popołudnie dołącza także premier Giorgia Meloni, aby odwiedzić Pomnik Ofiar i wziąć udział w mszy wspomnieniowej odprawianej przez kardynała Matteo Zuppiego.
Równolegle do uroczystości napływają dane o tym, ile osób nawet po dekadzie wciąż nie wróciło do swoich domów. Aż 8 579 rodzin nadal mieszka poza nimi, w tymczasowych domach modułowych SAE, „Soluzioni Abitative di Emergenza”.
Ta liczba pokazuje, że odbudowa wciąż nie nadeszła. W dwóch na trzy inwestycje publiczne prace budowlane nawet się nie rozpoczęły. Wynika to z raportu ActionAid „Dieci anni dopo: i dati raccontano”. Spośród ponad 3 600 zaplanowanych inwestycji o wartości 4,8 mld euro 66,3 proc. wciąż jest na etapie poprzedzającym rozpoczęcie robót.
Przewlekłe procedury i niespełnione obietnice ciążą tysiącom rodzin, które żyją w oczekiwaniu na wyprowadzkę z prefabrykowanych modułów i powrót do własnych domów. Odbudowę utrudnił też sposób, w jaki zarządzano bezpośrednią fazą po katastrofie.
„Zacznijmy od tego, że należymy do terenu wyjątkowo trudnego do odbudowy: 69 przysiółków z wieloma budynkami” – wyjaśnił burmistrz Amatrice, Giorgio Cortellesi.
**„**A potem, niestety, tuż po wstrząsie usunięto gruz, nie wyznaczając obrysów budynków. Odnalezienie granic własności zajęło pięć lat. To było niemal jak wykopaliska archeologiczne.
„Dla mieszkańców terenów dotkniętych kataklizmem dane o odbudowie” – podkreśla Patrizia Caruso, szefowa Jednostki ds. Odporności (Unità Resilienza) w ActionAid Italia – „nie są technicznym detalem: brak odbudowanej szkoły może przesądzić o tym, czy rodzina zdecyduje się pozostać w danym miejscu; nieotwarty urząd gminy osłabia podstawowe usługi; niedostępna placówka medyczna może dodatkowo utrudnić pobyt osób starszych i najbardziej narażonych”.
Nadzwyczajny komisarz ds. odbudowy i napraw szkód po trzęsieniu ziemi, Guido Castelli, podkreślił natomiast pozytywne efekty dla gospodarki i ponownego zasiedlania tych terenów: współczynnik wyludnienia spadł z 0,8 proc. do 0,3 proc., saldo migracji znów jest dodatnie, a tylko w 2025 roku zawarto 106 tys. umów o pracę – powiedział w rozmowie z agencją Adnkronos.
Tymczasem w sierpniu rząd przyjął pakiet środków, które mają zakończyć „stan wyjątkowy na szczeblu krajowym” w Amatrice do 31 grudnia 2026 roku. Zastąpi go „stan odbudowy”, w ramach którego kompetencje zostaną przeniesione z służb Obrony Cywilnej do struktury komisarza, a programowanie działań ma być zapewnione do 2029 roku.
W dekrecie ustawodawczym dotyczącym Obrony Cywilnej i odbudowy po klęskach żywiołowych rząd Giorgii Meloni wprowadził tzw. „pierwszy krater”, czyli obszar obejmujący Amatrice, Accumoli i Arquatę del Tronto.
„Dziś obszar zniszczony przez trzęsienie ziemi jest największym placem budowy w Europie” – napisała Meloni we wstępie do książki „Le pietre della rinascita” poświęconej odbudowie, zaprezentowanej podczas Meetingu w Rimini w sierpniu. „Droga odbudowy jeszcze się nie zakończyła. Wiele już zrobiono, ale równie dużo pozostaje do zrobienia. I zamierzamy to zrobić z determinacją i uporem” – dodała.
Dla obszarów dotkniętych kataklizmem rząd przewidział priorytetową ścieżkę dla projektów odbudowy oraz przedłużenie o kolejne dwa lata finansowania specjalnej miejskiej strefy wolnocłowej (Zona franca urbana), a także dodatkowe środki na programy ożywienia gospodarczego.
Z okazji dziesiątej rocznicy trzęsienia ziemi także papież Leon XIV wyraził solidarność z rodzinami ofiar i osobami, które wciąż nie mogą wrócić do domów: „Jutro przypada dziesiąta rocznica trzęsienia ziemi, które dotknęło środkowe Włochy – regiony Lacjum, Umbrię i Marki. Modlę się za zmarłych, za ich rodziny oraz wszystkie dotknięte wspólnoty. Niech wiara i solidarność nadal wspierają dzieło odbudowy” – powiedział podczas niedzielnej modlitwy Anioł Pański.