Od NATO do europejskiej obrony: Włochy przygotowują plan wykorzystania funduszy SAFE, Tajani i Crosetto wyjaśniają strategię.
Włochy przygotowują się do skorzystania z europejskich funduszy SAFE, aby wzmocnić swoje zdolności obronne. Rząd postanowił złożyć do końca roku wniosek o 14,9 mld euro, czyli część środków z rozbudowanego programu europejskiego, stworzonego, by wspierać inwestycje wojskowe państw członkowskich poprzez preferencyjne pożyczki.
REKLAMA
REKLAMA
O zamiarze poinformował wicepremier i minister spraw zagranicznych Antonio Tajani podczas wystąpienia o wynikach szczytu NATO w Ankarze, przedstawionego wspólnie z ministrem obrony Guido Crosetto na posiedzeniu połączonych komisji spraw zagranicznych i obrony Izby Deputowanych i Senatu.
„Zdecydowaliśmy się skorzystać z SAFE, prosząc o interwencję w wysokości 14,9 mld euro do końca roku” – wyjaśnił Tajani, doprecyzowując, że wniosek zostanie dopracowany w kolejnych miesiącach, a następnie to ministerstwo obrony wskaże, jak wykorzystać środki w dalszym okresie.
SAFE, europejski fundusz na nową erę obronności
Instrument SAFE (Security Action for Europe) został utworzony przez Unię Europejską w ramach strategii zwiększania potencjału przemysłowego i wojskowego kontynentu. Program udostępnia do 150 mld euro w formie pożyczek, aby wspierać wspólne zakupy i inwestycje w sektorach uznanych za priorytetowe – od obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej po drony, od systemów satelitarnych po technologie zaawansowane.
Dla Włoch ten wybór oznacza możliwość finansowania już zaplanowanych programów przy mniejszym obciążeniu dla finansów publicznych w krótkim terminie. Crosetto zaznaczył, że SAFE „nie jest dodatkowym wydatkiem”, lecz alternatywnym narzędziem wobec tradycyjnych sposobów finansowania wydatków wojskowych.
„Ze względu na sposób zaprojektowania jest to narzędzie finansowania wydatków wojskowych, a nie dodatkowa pozycja wobec tego, co przewidziano w budżecie. «We Włoszech SAFE jest alternatywą dla bonów skarbowych BOT»” – wyjaśnił minister obrony, podkreślając, że decyzja o faktycznym wykorzystaniu środków będzie przede wszystkim techniczna i zależna od opłacalności finansowej.
Crosetto: „NATO się zmieniło, obrona stała się bardziej złożona”
Podczas wysłuchania Crosetto podkreślił, że nowe międzynarodowe realia wymagają ponownego przemyślenia europejskich zdolności wojskowych.
„Perspektywy NATO są dziś zupełnie inne niż dziesięć lat temu, bo świat się zmienił” – stwierdził minister, przypominając, że Sojusz wezwał państwa europejskie do większego wkładu w bezpieczeństwo zbiorowe.
Według Crosetto przemiany współczesnej wojny nie dotyczą już tylko tradycyjnych środków – armii, okrętów i samolotów – lecz obejmują nowe obszary strategiczne: sztuczną inteligencję, drony, przestrzeń kosmiczną, cyberprzestrzeń, systemy podwodne i technologie cyfrowe.
„Obrona staje się coraz bardziej złożona i wymaga większych inwestycji” – wyjaśnił minister, wskazując na konieczność dostosowania także krajowego przemysłu.
Włochy – dodał – będą podążać drogą stopniowych zmian: „Zrobimy swoją część”,” a wzrost wydatków zostanie rozłożony w czasie. Rzym poparł cel osiągnięcia zobowiązań uzgodnionych w NATO do 2035 roku, przewidując przegląd w 2030 roku w zależności od rozwoju sytuacji międzynarodowej.
Ukraina, Bałkany i Bliski Wschód: włoskie stanowisko
Podczas wystąpienia Tajani poruszył też najważniejsze kwestie międzynarodowe. W sprawie wsparcia dla Ukrainy minister potwierdził włoskie poparcie dla europejskiej perspektywy Kijowa, zwracając jednocześnie uwagę na rolę Bałkanów Zachodnich.
„Nie możemy zapominać o roli Bałkanów, nie możemy przyspieszać ścieżki Ukrainy, zapominając o Bałkanach” – wyjaśnił Tajani, podkreślając, że wycofanie się Europy mogłoby sprzyjać wzrostowi wpływów Rosji i Chin w regionie.
Minister wskazał jako priorytet postępy na drodze do członkostwa Czarnogóry i Albanii, uznawanych za państwa najbardziej zaawansowane w procesie integracji z Unią Europejską.
W odniesieniu do Bliskiego Wschodu Tajani zapowiedział także powstanie nowego dwustronnego dokumentu Włochy–Arabia Saudyjska, w którym zostanie ponownie podkreślony sprzeciw Włoch wobec okupacji na Zachodnim Brzegu Jordanu przez izraelskich osadników, uznawanych za przeszkodę dla realizacji koncepcji dwóch państw.
W sprawie Libanu szef włoskiej dyplomacji wyraził z kolei przekonanie, że możliwe jest osiągnięcie porozumienia politycznego. Opowiedział się za wzmocnieniem roli libańskich instytucji, wskazując jako cel pełną kontrolę terytorium przez legalne władze, rozbrojenie Hezbollahu oraz ostateczne wycofanie izraelskich wojsk.