Rozwój cypryjskiego przemysłu obronnego nie jest planowany w izolacji, lecz w ramach europejskiej współpracy.
Republika Cypryjska otrzymała ważny impuls dla swoich planów obronnych, ponieważ dostała pierwszą zaliczkę w wysokości 177,2 mln euro z europejskiego instrumentu finansowego SAFE (Security Action for Europe). To 15 proc. z łącznej puli ok. 1,2 mld euro, którą kraj ma pozyskać w kolejnych latach.
REKLAMA
REKLAMA
Wypłata środków oznacza początek realizacji szerszego programu wzmacniania zdolności obronnych Cypru. Dzieje się to w czasie, gdy Unia Europejska stara się zwiększyć swoją autonomię obronną i ograniczyć zależność od państw trzecich w kluczowych obszarach bezpieczeństwa i zbrojeń.
SAFE to mechanizm finansowy o wartości 150 mld euro, który zapewnia państwom członkowskim pożyczki na pozyskanie zdolności obronnych, ze szczególnym naciskiem na wspólne europejskie zakupy amunicji, systemów rakietowych, obrony powietrznej oraz uzbrojenia lądowego. Program jest częścią szerszego planu ReArm Europe/Readiness 2030 Komisji Europejskiej, w ramach którego szacuje się, że w całej Unii Europejskiej można uruchomić łącznie ponad 800 mld euro inwestycji obronnych.
Według Komisji Europejskiej ta pierwsza zaliczka pozwoli Nikozji szybciej zrealizować kluczowe inwestycje na rzecz wzmocnienia gotowości operacyjnej Gwardii Narodowej, unowocześnienia zdolności obserwacji i obrony powietrznej, a także udziału kraju we wspólnych europejskich programach obronnych.
Komisarz UE do spraw obronności i przestrzeni kosmicznej, Andrius Kubilius, określił tę wypłatę jako namacalny dowód europejskiego zaangażowania na rzecz wzmocnienia wspólnego bezpieczeństwa. Podkreślił, że Cypr będzie mógł przyspieszyć inwestycje w kluczowe zdolności wojskowe, przyczyniając się jednocześnie do budowy silniejszego i lepiej powiązanego europejskiego przemysłu obronnego.
Strategia Nikozji dla przemysłu obronnego
Finansowanie z SAFE trafia na moment, gdy Cypr po raz pierwszy próbuje zbudować kompleksową krajową strategię rozwoju przemysłu obronnego.
W ostatnich dwóch latach cypryjskie ministerstwo obrony przeprowadziło istotne reformy organizacyjne. Powstały wyspecjalizowane struktury zajmujące się wyłącznie rozwojem przemysłu obronnego i zdolności obronnych kraju.
Kluczowym filarem tej strategii jest wykorzystanie ok. 30 cypryjskich firm wysokich technologii, które działają w obszarze produktów i technologii podwójnego zastosowania.
Rząd w Nikozji ocenia, że te przedsiębiorstwa dysponują know-how, które można przenieść do sektora obronnego, tworząc specjalistyczne rozwiązania w obszarach takich jak systemy bezzałogowe, sensory, systemy elektroniczne, cyberbezpieczeństwo i technologie nadzoru.
Dużą wagę przykłada się także do sektora akademickiego. Cypr ma, jak na swoją wielkość, duży odsetek uczelni i instytutów badawczych, które mogą działać jako mnożnik siły dla przemysłu obronnego – zarówno poprzez badania i rozwój, jak i kształcenie wysoko wykwalifikowanych kadr.
Rozwój cypryjskiego przemysłu obronnego nie jest jednak planowany w oderwaniu od otoczenia, lecz w ramach europejskiego systemu współpracy.
Nikozja utrzymuje bliskie relacje obronne z Grecją i Francją, a w ostatnich latach rozszerzyła współpracę z takimi krajami jak Polska, Włochy i Hiszpania.
Mimo znaczącego wsparcia finansowego cypryjskie władze przyznają, że wyzwań wciąż jest wiele.
Konieczność zwiększenia wydatków na obronę, napięcia geopolityczne we wschodniej części Morza Śródziemnego oraz ogólne pogorszenie sytuacji bezpieczeństwa w Europie stawiają przed Gwardią Narodową i cypryjskim państwem nowe wymagania.
Nikozja podkreśla jednak, że celem nie jest budowa ciężkiego przemysłu zbrojeniowego, lecz rozwój wyspecjalizowanych, wysokotechnologicznych kompetencji, które zostaną włączone do europejskiego ekosystemu obronnego.