Porozumienie ma połączyć potencjał przemysłowy Unii Europejskiej z doświadczeniem Ukrainy zdobytym w warunkach realnej wojny.
Unia Europejska i Ukraina podpisały porozumienie dotyczące wspólnego zwiększenia produkcji dronów – technologii, która w szybkim tempie zmienia oblicze współczesnych konfliktów zbrojnych.
Umowę ogłosili w środę w Kijowie przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski.
Inicjatywa ma połączyć potencjał przemysłowy Unii Europejskiej z unikalnym doświadczeniem Ukrainy, zdobytym podczas ponad czterech lat wojny z rosyjskimi wojskami.
Drony odegrały kluczową rolę w działaniach Ukrainy, pozwalając jej częściowo zniwelować przewagę Rosji w liczebności żołnierzy oraz przeprowadzać ataki dalekiego zasięgu na rosyjskie rafinerie ropy, co przyczyniło się do problemów z dostawami paliwa w Rosji.
„Produkujemy 10 milionów dronów rocznie – 10 milionów. A będzie ich 20 milionów” – powiedział Zełenski podczas uroczystości z okazji Dnia Państwowości Ukrainy na placu św. Michała w Kijowie.
„Po raz pierwszy Ukraina fundamentalnie zmieniła pole walki” – dodał.
Finansowanie projektu ma pochodzić z dwóch źródeł Unii Europejskiej: wartego 90 miliardów euro pakietu pożyczkowego dla Ukrainy oraz około 10 miliardów euro, które pozostały w ramach programu obronnego SAFE.
Do tej pory kilka państw UE zawierało indywidualne umowy z Ukrainą, chcąc skorzystać z jej zaawansowanych technologii i doświadczenia. Porozumienie zatwierdzone w środę nadaje tej współpracy szerszy wymiar, otwierając ją dla wszystkich 27 państw członkowskich.
„Europa dysponuje już ogromnymi możliwościami technologicznymi i przemysłowymi, które można wykorzystać. Mamy również bezpieczne i chronione zakłady produkcyjne, które mogą pomóc w zwiększeniu skali produkcji” – powiedziała von der Leyen w swoim przemówieniu.
„Nie mamy jednak tej wiedzy i doświadczenia zdobytego w warunkach realnej wojny, które Ukraina wypracowała na polu walki. Dlatego potrzebujemy połączyć nasze mocne strony. Razem możemy rozwijać wspólną produkcję” – podkreśliła.
Istotną nowością w porozumieniu jest możliwość budowania i przechowywania dronów na terytorium państw Unii Europejskiej, a nie wyłącznie w Ukrainie. Ma to zapewnić im ochronę przed rosyjskimi atakami.
Magazynowanie będzie jednak miało charakter krótkoterminowy ze względu na niezwykle szybki rozwój tej technologii. Po dwóch–trzech miesiącach drony mają być przekazywane Ukrainie lub państwom członkowskim zainteresowanym wzmocnieniem własnych zdolności obronnych, szczególnie na wschodniej flance UE.
Nie wiadomo jeszcze, jak na ten plan zareaguje Moskwa, której działania wobec państw Unii Europejskiej stają się coraz bardziej prowokacyjne.
W kolejnym etapie Komisja Europejska zamierza rozszerzyć współpracę z Ukrainą również o produkcję systemów rakiet balistycznych oraz systemów przeciwrakietowych. Jest to jednak perspektywa odległa.
„Nadszedł czas, aby inwestować w Ukrainę, inwestować w Europę” – powiedziała von der Leyen – „a także inwestować w nasze wspólne bezpieczeństwo i wspólną przyszłość”.