Włosko-japońskie rozmowy w Rzymie potwierdziły zacieśnianie strategicznego partnerstwa obu państw. Takaichi i Meloni omówiły kwestie bezpieczeństwa, obronności i sytuację na Bliskim Wschodzie.
Przed rozpoczęciem szczytu G7 w Evian premier Japonii Sanae Takaichi odbyła serię rozmów z europejskimi przywódcami.
Po spotkaniu z premierem Wielkiej Brytanii Keirem Starmerem przy Downing Street, w poniedziałek 15 czerwca przyjechała do Rzymu, gdzie w reprezentacyjnej Villa Pamphili spotkała się z premier Włoch Giorgią Meloni.
Jak podkreśla w rozmowie z Euronews Silvia Menegazzi, wykładowczyni stosunków międzynarodowych i Asian Studies na Uniwersytecie Luiss, relacje między Rzymem a Tokio znajdują się obecnie w bardzo dobrym momencie.
"Relacje dwustronne między Włochami a Japonią są w znakomitej fazie" - ocenia ekspertka.
Jak dodaje, ważna jest także "szczególna więź i porozumienie między dwiema premier, które łączy pokrewieństwo ideowe i to, że obie są kobietami".
Takaichi i Meloni są pierwszymi kobietami, które stanęły na czele rządów swoich państw. Obie reprezentują również prawą stronę sceny politycznej.
Czy Japonia weźmie udział w rozminowaniu cieśniny Ormuz?
Rozmowy w Rzymie odbyły się kilka godzin po ogłoszeniu porozumienia ramowego między Stanami Zjednoczonymi a Iranem.
Premier Japonii zadeklarowała, że Tokio będzie działać na rzecz utrzymania pokoju i stabilności na Bliskim Wschodzie, w tym zapewnienia swobodnej i bezpiecznej żeglugi przez cieśninę Ormuz oraz bezpieczeństwa energetycznego.
Pytana o wspólną deklarację Francji, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Włoch, Takaichi poinformowała, że Japonia otrzymała prośbę o przyłączenie się do dokumentu późnym wieczorem poprzedniego dnia. Zapowiedziała krótko: "Przyłączymy się".
Słowa te mają szczególną wymowę w kontekście historycznych doświadczeń Japonii.
Pierwsza zagraniczna misja japońskiej marynarki wojennej po II wojnie światowej polegała na wysłaniu sześciu okrętów i około 510 żołnierzy do rozminowania Zatoki Perskiej. Irak rozmieścił tam około 1200 min.
Był rok 1991. W operacji prowadzonej u wybrzeży Kuwejtu uczestniczyły Stany Zjednoczone, Francja, Wielka Brytania, Belgia, Włochy, Niemcy, Niderlandy i Arabia Saudyjska.
Plan B wobec amerykańskiego parasola
Zdaniem Silvii Menegazzi Japonia stopniowo zmienia swoje podejście do polityki bezpieczeństwa i swojej pozycji w świecie.
"Japonia prowadzi bardzo ostrożną politykę, ale zrozumiała, że amerykański parasol ochronny prędzej czy później może przestać ją chronić. Nie twierdzę, że obawiają się, iż stanie się to w najbliższej przyszłości, ale na pewno zrozumieli, że potrzebują planu B" - wyjaśnia ekspertka.
Jednym z filarów nowego podejścia pozostaje współpraca obronna z Włochami i Wielką Brytanią.
Kraje rozwijają wspólnie program Global Combat Air Programme (GCAP), którego celem jest budowa myśliwca szóstej generacji wzmacniającego bezpieczeństwo zarówno w obszarze euroatlantyckim, jak i Indo-Pacyfiku.
Według Menegazzi projekt należy rozpatrywać "w kontekście, w którym Japonia stara się o większą rolę na geopolitycznej szachownicy".
Ekspertka dodaje: "Z racji kultury podejście Japonii jest ostrożne i dyplomatyczne, ale widać wyraźnie odnowioną wolę, by znaleźć się w pierwszym rzędzie wśród wielkich potęg".
Ważnym sygnałem tej zmiany mają być również wystąpienia Takaichi podczas szczytu G7 dotyczące porozumienia między USA a Iranem.
Relacje między Włochami a Japonią
Jak informuje Euronews, powołując się na źródła w Pałacu Chigi, rozmowa obu premier była okazją do oceny postępów we wdrażaniu ustaleń przyjętych podczas wizyty Giorgii Meloni w Tokio 16 stycznia.
Omówiono także nowe projekty, które mają zostać rozwinięte przed grudniowym szczytem G20 w Miami.
Celem jest dalsze umacnianie specjalnego partnerstwa strategicznego oraz osiągnięcie konkretnych rezultatów w 2026 roku, kiedy przypadnie 160. rocznica nawiązania stosunków dyplomatycznych między Włochami i Japonią.
Kluczowymi obszarami współpracy pozostają sektor kosmiczny, obronność, bezpieczeństwo gospodarcze i przemysł.
Od momentu podniesienia relacji do rangi Specjalnego Partnerstwa Strategicznego współpraca między oboma krajami wyraźnie przyspieszyła.
Pod koniec maja w Nagoi odbyło się kolejne posiedzenie Italy-Japan Business Group.
Kilka dni później Tokio gościło pierwsze spotkanie nowego zespołu do spraw bezpieczeństwa gospodarczego oraz inauguracyjną sesję międzyrządowego dialogu dotyczącego przestrzeni kosmicznej.
Właśnie w obszarze kosmosu obie premier przyjęły wspólną deklarację dotyczącą pogłębienia współpracy między narodowymi agencjami kosmicznymi, rozwoju technologii oraz wzmacniania partnerstw przemysłowych.
Bilans handlowy między Włochami a Japonią
Rzym i Tokio chcą nadal rozwijać współpracę gospodarczą.
Japonia jest trzecim najważniejszym partnerem handlowym Włoch w Azji oraz drugim odbiorcą włoskiego eksportu na tym kontynencie.
W 2025 roku wartość wymiany handlowej między krajami wyniosła 12,3 mld euro, a nadwyżka po stronie Włoch osiągnęła 4,4 mld euro.
W pierwszych trzech miesiącach 2026 roku obroty sięgnęły około 3 mld euro, a włoska nadwyżka wyniosła około 1 mld euro.
Silną pozycję we wzajemnych relacjach gospodarczych pokazuje również obecność włoskich przedsiębiorstw w Japonii.
Na japońskim rynku działa 166 włoskich firm, których łączne obroty sięgają około 3 mld euro.
Włochy i Japonia przed szczytem G7 w Evian
Spotkanie Giorgii Meloni i Sanae Takaichi było również okazją do omówienia najważniejszych wyzwań międzynarodowych przed rozpoczęciem szczytu G7 w Evian.
Oba kraje potwierdziły wspólne stanowisko w sprawie wspierania sprawiedliwego i trwałego pokoju na Ukrainie i Bliskim Wschodzie.
Zadeklarowały również dalsze działania na rzecz bezpieczeństwa i stabilności w regionie Indo-Pacyfiku oraz wzmacniania odporności gospodarczej, szczególnie w obszarze dostaw energii i surowców krytycznych.