Pakt UE w sprawie migracji i azylu zacznie w pełni obowiązywać 12 czerwca. Ma wprowadzić jednolity system szybkich kontroli granicznych i podziału przyjmowania uchodźców między wszystkie państwa członkowskie.
W 2025 roku w UE złożono 669 400 pierwszych wniosków o azyl oraz odnotowano 178 000 nielegalnych przekroczeń granicy. Ta skala obciąża pięć państw członkowskich na szlaku środkowomorskim: Hiszpanię, Włochy, Francję, Niemcy i Grecję, które przyjęły 83% wszystkich pierwszych wniosków o azyl.
REKLAMA
REKLAMA
Państwom pierwszej linii brakuje infrastruktury, by zapewnić schronienie osobom ubiegającym się o azyl, a rozpatrywanie spraw może trwać latami. Setki tysięcy szczególnie narażonych osób tkwią wtedy w prawnym zawieszeniu. Lokalne budżety nie są też w stanie finansować odpowiedniej, długoterminowej opieki zdrowotnej, edukacji i pomocy społecznej.
Pakt o migracji i azylu ma odciążyć te państwa, angażując kraje bez granic zewnętrznych. Państwa członkowskie muszą wybrać: albo przyjmą na swoje terytorium określoną liczbę osób ubiegających się o azyl (minimalny poziom to 30 000 osób rocznie), albo wpłacą do wspólnego funduszu UE około 20 000 euro za każdą osobę, której nie przyjmą.
Pakt ma też przyspieszyć procedury, zobowiązując państwa graniczne do przeprowadzenia kontroli tożsamości, stanu zdrowia i bezpieczeństwa w ciągu siedmiu dni od przybycia osoby ubiegającej się o azyl. Przewiduje modernizację bazy danych Eurodac, usprawnienie wspólnego systemu śledzenia oraz przyspieszoną ścieżkę dla części wnioskodawców.
Pakt to jednak tylko część zmian. Najbardziej kontrowersyjną odpowiedzią Komisji na kryzys migracyjny jest rozporządzenie w sprawie powrotów – odrębne prawo, które ma znacząco rozszerzyć uprawnienia do wydalania cudzoziemców.
W najnowszym raporcie Komisji dotyczącym stanu wdrażania Paktu czytamy, że państwa członkowskie „poczyniły duże postępy, a kluczowe filary nowego systemu są już na miejscu”. Zgadzasz się z tą oceną? Czy państwa UE są gotowe na nowy system migracyjny? Nasza ankieta jest anonimowa i zajmuje tylko kilka sekund. Wyniki zostaną wykorzystane w ogólnoeuropejnych relacjach XL – w materiałach wideo, artykułach i newsletterach – i pomogą kształtować nasze relacjonowanie, gdy będziemy analizować, jak Europa może utrzymać swoją pozycję w erze sztucznej inteligencji.