Komisja Europejska wskazuje hotele i restauracje jako branże, w których obniżony VAT daje najmniej korzyści społecznych i najwięcej kosztuje budżet. Branża ostrzega, że podwyżka byłaby "katastrofalna".
Komisja Europejska wzięła na celownik jeden z filarów hiszpańskiej gospodarki: sektor hotelarsko-gastronomiczny. W najnowszym pakiecie zaleceń podatkowych Bruksela zachęca rząd Pedro Sáncheza do przeglądu obniżonych stawek VAT dla hoteli i restauracji, obecnie wynoszących 10 proc., i podniesienia ich do stawki podstawowej 21 proc.
Koszt utrzymania tego preferencyjnego traktowania według wyliczeń unijnych odpowiada niemal 0,4 proc. hiszpańskiego PKB, co oznacza około 7 mld euro rocznie, których państwo nie pobiera do budżetu.
Argument Brukseli nie jest jednak wyłącznie fiskalny. Komisja przekonuje, że takie preferencyjne stawki mają „bardzo ograniczony efekt redystrybucyjny”, bo w praktyce bardziej służą osobom o wyższych dochodach niż tym o niższych: to one najczęściej korzystają z restauracji i hoteli, a więc najbardziej zyskują na niższych cenach. Jednocześnie raport wskazuje, że Hiszpania wciąż jest poniżej średniej europejskiej zarówno pod względem wpływów z podatków konsumpcyjnych, jak i z opodatkowania środowiskowego, a obciążenia podatkowe pracy wzrosły w ostatniej dekadzie.
Reakcja branży była natychmiastowa. Organizacje pracodawców z branży hotelarsko-gastronomicznej uznały tę propozycję za "katastrofalną" i ostrzegają, że podwyżka tej skali zniszczyłaby miejsca pracy i załamała popyt w sektorze, który odpowiada za ponad 6 proc. krajowego PKB.
To ostrzeżenie ma historyczne podstawy: gdy Portugalia i Irlandia w czasie kryzysu w 2012 roku, pod presją europejską, podniosły VAT w hotelarstwie i gastronomii, skutki okazały się tak negatywne, że oba kraje po kilku latach wycofały się z tej decyzji i przywróciły obniżone stawki.
Na razie rekomendacja Brukseli nie ma mocy wiążącej, jednak pojawia się w momencie rosnącej presji fiskalnej na rząd Hiszpanii i otwiera nowy front polityczny w debacie o reformie systemu podatkowego.