W ramach programu Pedro Sáncheza nieudokumentowani migranci, którzy przebywają w Hiszpanii od co najmniej pięciu miesięcy, mogą ubiegać się o roczne zezwolenie na pobyt czasowy - rozwiązanie, które stało się jednocześnie źródłem licznych przekłamań i dezinformacji.
Decyzja Pedro Sáncheza o przyznaniu około 500 tysiącom nieudokumentowanych migrantów statusu prawnego wywołała szeroką debatę na temat migracji w całej Europie. Jednocześnie stała się pretekstem do rozpowszechniania szeregu wprowadzających w błąd twierdzeń.
REKLAMA
REKLAMA
W opublikowanym 14 kwietnia wpisie na platformie X Jordan Bardella, lider francuskiej skrajnej prawicy, stwierdził, że osoby objęte programem „już jutro będą mogły swobodnie podróżować po Francji, a nawet się tam osiedlać, przyciągane hojnością naszego systemu socjalnego, otwartego bez żadnych warunków”.
Podobne stanowisko zajął Bruno Retailleau z partii Les Républicains, który wezwał do zamknięcia granic w strefie Strefa Schengen – obejmującej 29 państw europejskich i gwarantującej swobodę przemieszczania się – w reakcji na hiszpański plan regularyzacji.
Tymczasem hiszpański rząd szczegółowo wyjaśnił zasady funkcjonowania programu oraz zakres praw, jakie zostaną przyznane jego beneficjentom.
Zgodnie z założeniami programu Sáncheza, nieudokumentowani migranci, którzy przebywają w Hiszpanii od co najmniej pięciu miesięcy, mogą ubiegać się o roczne zezwolenie na pobyt czasowy. Warunkiem jest niekaralność oraz złożenie - do 30 czerwca - wniosku o odnawialną wizę pracowniczą.
Wbrew twierdzeniom Bardelli, plan ten nie oznacza, że osoby objęte regularyzacją będą mogły swobodnie przenosić się do Francji lub innych krajów Unii Europejskiej. Uzyskane pozwolenie umożliwia im pracę i pobyt wyłącznie na terytorium Hiszpanii, a nie w innych państwach członkowskich.
Czy mogą więc osiedlać się w innych krajach UE?
Posiadanie hiszpańskiego pozwolenia na pracę - w kontekście przynależności kraju do strefy Schengen - daje możliwość podróżowania do innych państw europejskich maksymalnie przez 90 dni w ciągu 180 dni. Nie uprawnia jednak do dłuższego pobytu ani do osiedlenia się.
Jak wyjaśniła Monique Pariat z Instytutu Jacques Delors Institute w rozmowie z zespołem weryfikującym fakty Euronews, obywatele państw trzecich mogą osiedlić się w danym kraju UE wyłącznie wtedy, gdy zgodę wyrażą jego władze.
„Jeśli posiadają status studenta lub otrzymają umowę o pracę we Francji - wówczas tak, mogą tam zostać. Jednak jest bardzo mało prawdopodobne, by Francja przyznała im wizę, gdy dysponują już rocznym pozwoleniem na pracę w Hiszpanii” - podkreśliła.
Dostęp do systemów opieki społecznej
Bardella sugerował również, że osoby z hiszpańskim pozwoleniem na pracę będą mogły korzystać z francuskiego systemu zabezpieczenia społecznego, który - jego zdaniem - jest dostępny bez ograniczeń.
W rzeczywistości nowo uregulowani migranci zostaną objęci hiszpańskim systemem zabezpieczenia społecznego, a nie francuskim.
„Koszty leczenia pokryje hiszpańskie ubezpieczenie społeczne, a jeśli dana osoba nie jest nim objęta - zapłaci sama” - wyjaśniła Pariat.
Jak dodała, nie ma podstaw, by osoby te przyjeżdżały do Francji w celu korzystania z tamtejszej opieki zdrowotnej: „To nielogiczne - skoro są objęci systemem w Hiszpanii, nie mają powodu, by szukać świadczeń gdzie indziej”.
Według szacunków konserwatywnego think tanku Funcas, na początku 2025 roku w Hiszpanii przebywało około 840 tysięcy nieudokumentowanych migrantów, z których większość pochodziła z Ameryki Łacińskiej.
W tym samym czasie Hiszpania wyróżniała się jako jedna z najszybciej rozwijających się gospodarek strefy euro.
Jak zauważyła Catherine Wihtol de Wenden z CNRS, Francja nie jest tak atrakcyjnym kierunkiem, jak sugerują niektórzy politycy - zwłaszcza dla osób posługujących się językiem hiszpańskim, mających związki z Hiszpanią lub już tam pracujących.
„To osoby funkcjonujące w ponadnarodowych sieciach powiązań między swoim krajem pochodzenia a Hiszpanią” - dodała.
Hiszpania nie jest zresztą jedynym państwem, które stara się przeciwdziałać niedoborom na rynku pracy poprzez politykę migracyjną. Włochy również przyjęły trzyletni dekret migracyjny, zakładający przyjęcie 500 tysięcy nowych pracowników w latach 2026–2028.