Fińska minister spraw wewnętrznych Mari Rantanen, która przewodziła znacznemu zaostrzeniu możliwości imigracji do kraju, powiedziała Euronews, że polityka migracyjna Europy nie zostanie rozwiązana solidarnie.
Minister spraw wewnętrznych Finlandii Mari Rantanen, która również nadzoruje migrację, skrytykowała decyzję premiera Hiszpanii Pedro Sáncheza o uregulowaniu statusu tysięcy nieudokumentowanych migrantów. Zasugerowała, że stanowi to zagrożenie dla strefy Schengen.
REKLAMA
REKLAMA
"Nigdy nie sugerowałbym takich działań" - powiedziała minister w wywiadzie dla Euronews w programie 12 Minutes With.
"Inną rzeczą jest to, że kiedy jesteśmy we wspólnym obszarze, strefie Schengen, tej zespołowej Europie, o której ludzie mówią, to myślę, że istnieje duże ryzyko, gdy niektóre kraje robią w zasadzie całkowite przeciwieństwo innych krajów" - dodała.
"Ponieważ teraz, na przykład, ci ludzie mogą bardzo łatwo udać się do innych krajów, więc myślę, że wszyscy musimy wziąć odpowiedzialność za nasz wspólny obszar, także jeśli chodzi o migrację".
Lewicowy rząd Hiszpanii zatwierdził pod koniec stycznia plan uregulowania statusu około 500 tysięcy nieudokumentowanych migrantów na mocy dekretu, pod warunkiem, że przebywali oni w kraju przez co najmniej pięć miesięcy przed 31 grudnia 2025 roku. Środek ten ma na celu zaradzenie poważnym niedoborom siły roboczej w kluczowych sektorach.
Oznaczało to znaczące zerwanie z surowszą polityką przyjętą przez wielu przywódców w całej Europie. Decyzja spotkała się również z pewną dezaprobatą w Brukseli, a Komisja Europejska wyraziła obawy, że może ona być sprzeczna z obecną polityką Unii Europejskiej.
Finlandia, pod rządami Rantanen, zaostrzyła swoją politykę azylową, aby "dorównać polityce innych krajów nordyckich", w tym przyspieszyła procesy ubiegania się o azyl i powroty. Rantanen określiła to jako zmianę paradygmatu.
Zainteresowanie centrami powrotów
Rantanen powiedziała Euronews, że kraj jest również zainteresowany skorzystaniem z nowych narzędzi powrotowych zaproponowanych w ramach paktu migracyjnego Unii Europejskiej, który ma w pełni wejść w życie w czerwcu 2026 roku.
Obejmuje to rozporządzenie umożliwiające państwom członkowskim budowanie centrów powrotów w krajach trzecich w celu odsyłania odrzuconych osób ubiegających się o azyl poprzez umieszczanie ich w ośrodkach detencyjnych znajdujących się poza granicami Unii Europejskiej.
Zapytana, czy Finlandia prowadzi rozmowy z innymi krajami spoza Europy na temat centrów powrotów, Rantanen powiedziała, że kraj ten jest "bardzo zainteresowany tą opcją" i omówił ją "z krajami skandynawskimi".
Powstrzymała się jednak od wymienienia możliwych miejsc docelowych dla takich hubów. "Oczywiście najpierw musimy mieć to rozporządzenie". Parlament Europejski musi jeszcze wynegocjować i sfinalizować te propozycje z Radą.
Wiele organizacji społeczeństwa obywatelskiego ostrzegło, że takie obiekty mogą skutkować przetrzymywaniem ludzi w warunkach przypominających więzienie i podkreśliło, że istnieje poważne ryzyko zwiększonego łamania praw człowieka.
Rantanen odrzuciła pogląd, że takie centra powrotów są niehumanitarne. "Ponieważ zawsze istnieje możliwość powrotu do kraju pochodzenia". Pomysł ten został również odrzucony przez społeczeństwo obywatelskie, a eksperci ostrzegają przed ryzykiem "refoulementu", czyli odsyłania ludzi przymusowo do kraju lub terytorium, w którym grozi im prześladowanie, zagrożenie życia lub wolności.
Mechanizm solidarności
Pakt migracyjny Unii Europejskiej zawiera również mechanizm "obowiązkowej solidarności", który ma pomóc państwom członkowskim znajdującym się pod presją migracyjną. Kraje mogą albo relokować osoby ubiegające się o azyl, albo zapewnić wsparcie finansowe lub operacyjne.
Jednak niewiele państw członkowskich decyduje się na przyjmowanie ludzi w ramach tej zasady, co rodzi pytania, czy pakt jest nieskuteczny. Zostało to odrzucone przez fińską minister. "Istnieją opcje okazania solidarności, a Finlandia zdecydowała się pomóc, przekazując pieniądze" - powiedziała. W 2026 roku jej kraj zapłaci około 6 milionów euro.
Argumentowała, że nie wierzy, że europejską politykę migracyjną można rozwiązać za pomocą solidarności. "Myślę, że musimy pracować nad (...) prawdziwym zmniejszeniem liczby osób przybywających do Europy".
Jeśli chodzi o działania, które Unia Europejska powinna podjąć, ale których jeszcze nie podjęła, Rantanen wskazała na walkę z przemytem ludzi. "Powinno się to odbywać poprzez obecność po drugiej stronie morza" - powiedziała.
"I, na przykład, poprzez poszukiwanie możliwych bezpiecznych portów, tak aby, jeśli ktoś zostanie uratowany, został sprowadzony z powrotem do kraju trzeciego, a nie do Europy".
Każdego roku tysiące ludzi ginie na morzu, próbując dotrzeć do Europy. Według nowych danych Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji (IOM), w 2025 roku na Morzu Śródziemnym zginęło lub zaginęło co najmniej 2185 osób, podczas gdy na szlaku Afryka Zachodnia-Atlantyk w kierunku Wysp Kanaryjskich odnotowano 1214 osób.
Zapytana, czy Frontex, agencja graniczna Unii Europejskiej, może rozszerzyć swój mandat, aby zapewnić tę obecność poza Unią Europejską, odpowiedziała: "Mandat Fronteksu jest obecnie przepisywany, więc myślę, że mogą istnieć takie możliwości".
Niektóre kraje wspólnoty wyraziły już gotowość do przyznania Fronteksowi głównej roli w zawracaniu migrantów i potencjalnie szerszej obecności w krajach spoza Unii Europejskiej.