Nowe badania pokazują, że jakość snu ma dla nastolatków większe znaczenie dla ocen i życia towarzyskiego niż dieta czy aktywność fizyczna.
Wakacje dają uczniom rzadką szansę, by odetchnąć od presji roku szkolnego i odespać godziny, na które w trakcie zajęć często brakuje czasu.
Sen ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jednak dane (źródło w Angielski) pokazują, że nastolatki nie wysypiają się tak, jak powinny, co może szkodzić ich zdrowiu psychicznemu, a w konsekwencji także wynikom w nauce.
Nowe badanie (źródło w Angielski) wykazało, że sen może odgrywać większą rolę w edukacji i życiu osobistym nastolatków niż czas spędzany przed ekranem, aktywność fizyczna czy dieta, szczególnie u osób zmagających się z lękiem, depresją i innymi problemami ze zdrowiem psychicznym.
„Spodziewaliśmy się, że sen będzie ważny, ale nie zakładaliśmy, że tak wyraźnie wybije się na tle innych czynników stylu życia, zwłaszcza czasu przed ekranem” – powiedział Jason Smucny, główny autor badania z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis w Stanach Zjednoczonych.
Naukowcy przeanalizowali, jak cztery elementy stylu życia – jakość snu, czas spędzany przed ekranem, aktywność fizyczna i dieta – wpływają na związek między zdrowiem psychicznym a umiejętnościami szkolnymi i społecznymi u dzieci w wieku od 10 do 13 lat.
Badacze wykorzystali dane ponad 6 tys. uczestników w odniesieniu do wyników w nauce oraz ponad 7 tys. w przypadku problemów społecznych. Stwierdzili, że dzieci i nastolatki z objawami depresji, lęku lub doświadczeniami przypominającymi objawy psychotyczne miały zwykle gorsze wyniki zarówno w szkole, jak i w relacjach społecznych.
Okazało się jednak, że dużą część tego związku można wytłumaczyć nawykami związanymi ze stylem życia, a zwłaszcza snem.
„Te wyniki wskazują jakość snu jako istotny czynnik, poprzez który wczesne objawy zaburzeń psychicznych przekładają się na słabsze osiągnięcia szkolne” – podkreślili autorzy.
Badacze wskazują kilka możliwych wyjaśnień, dlaczego sen ma tak silny wpływ.
Zauważyli, że zły sen wiąże się ze zmęczeniem w ciągu dnia, problemami z koncentracją i słabszym funkcjonowaniem wykonawczym, czyli zdolnością do planowania i organizowania zadań. Wszystko to ma kluczowe znaczenie dla wyników w nauce.
W przypadku funkcjonowania społecznego sen może odgrywać centralną rolę, ponieważ jego zaburzenia mogą nasilać wycofanie społeczne i drażliwość, co utrudnia nastolatkom utrzymywanie zdrowych relacji.
„Rodzice, nauczyciele i lekarze w naturalny sposób koncentrują się na objawach takich jak lęk czy depresja” – powiedziała główna autorka badania, Tara Niendam.
„Ale dla młodych ludzi i ich rodzin często najważniejsze jest to, jak te objawy wpływają na codzienne życie – jak radzą sobie w szkole, utrzymują kontakt z przyjaciółmi i pokonują codzienne trudności. Badanie sugeruje, że sen może być jednym z głównych czynników łączących zdrowie psychiczne z tymi realnymi konsekwencjami”.
Dodała, że na sen rodzice i rodziny mogą realnie oddziaływać. „Choć nie rozwiąże to wszystkich problemów ze zdrowiem psychicznym, zdrowe nawyki związane ze snem są praktycznym sposobem wspierania emocjonalnego dobrostanu dziecka i jego codziennego funkcjonowania”.