Dym z pożarów lasów może przemieszczać się setki kilometrów, pogarsza jakość powietrza i zagraża zdrowiu ludzi mieszkających z dala od ognia.
W Europie od początku roku (źródło w Angielski) wykryto 1083 pożary, które wyemitowały ponad 7,01 mln ton CO₂.
Tego lata pożary lasów wybuchły we Francji, Niemczech, Grecji, Hiszpanii i Portugalii. Według prognoz Fire Danger Forecast (źródło w Angielski) większość państw Europy Zachodniej i Środkowej zmaga się obecnie z ekstremalnym zagrożeniem pożarowym.
Jednak zagrożenie nie dotyczy tylko tych regionów.
Pożary w jednym regionie mogą pogorszyć jakość powietrza setki kilometrów dalej. Dym przenosi się do sąsiednich miast, także po drugiej stronie granicy.
Oto, co warto wiedzieć, aby chronić się przed złą jakością powietrza spowodowaną pożarami lasów.
Czym różni się dym z pożarów lasów?
Dym z pożarów lasów to mieszanina groźnych zanieczyszczeń powietrza, takich jak PM2,5, NO2, ozon, węglowodory aromatyczne czy ołów.
Gdy ogień trawi domy i inne budynki, uwalniane są też toksyczne substancje z elektroniki, mebli, tworzyw sztucznych i farb.
Wszystkie te związki są szkodliwe dla zdrowia człowieka.
„Po wdychaniu tych cząstek pojawia się stan zapalny i stres oksydacyjny. Mogą też przedostawać się do krwi i rozprzestrzeniać po całym organizmie, wpływając na inne układy narządów” – napisała Colleen Reid z Uniwersytetu Kolorado w Boulder na łamach portalu The Conversation.
Skąd wiem, że powietrze, którym oddycham, jest niezdrowe?
Czasem jakość powietrza jest tak zła, że widać lub czuć dym. Nawet gdy zanieczyszczenie nie jest widoczne, oddychanie takim powietrzem nadal może być szkodliwe.
Europejska Agencja Środowiska prowadzi mapę (źródło w Angielski) z aktualnymi danymi o jakości powietrza w poszczególnych regionach. Program Obserwacji Ziemi Copernicus udostępnia codzienne aktualizacje (źródło w Angielski) czterodniowych prognoz zanieczyszczeń, pyłków i wskaźników aerozoli.
Obecnie większość smartfonów pokazuje takie dane o jakości powietrza w domyślnych aplikacjach pogodowych.
Najlepszym sposobem sprawdzenia jakości powietrza w pomieszczeniu jest zakup monitora – mówi Joseph Allen, dyrektor programu Healthy Buildings na Uniwersytecie Harvarda.
„Takie niedrogie, domowe mierniki jakości powietrza można dziś bez trudu kupić w internecie. Nie są już aż tak drogie” – powiedział w rozmowie z agencją Associated Press.
Jak chronić się, gdy trzeba wyjść na zewnątrz?
„Gdy poziom dymu z pożarów lasów staje się niebezpieczny, należy jak najwięcej czasu spędzać w domu, a drzwi i okna trzymać zamknięte, aby ograniczyć napływ dymu” – napisała Reid.
Jeśli trzeba wyjść, warto założyć dobrze dopasowaną maseczkę N95, KN95 lub KF94. Takie maseczki, znane z pandemii koronawirusa, pomagają odfiltrować zanieczyszczenia.
„Maska N95 usuwa 90–95 proc. cząstek” – mówi Jennifer Stowell, badaczka w Centrum Klimatu i Zdrowia na Uniwersytecie Bostońskim. „Jeśli masz dostęp do maski z dodatkową częścią filtrującą typu respirator, to jest to najlepsze rozwiązanie”.
Jak poprawić jakość powietrza w domu?
Zamknij okna i, jeśli to możliwe, włącz klimatyzację, ustawiając ją na obieg zamknięty. Użyj koców lub ręczników, aby uszczelnić miejsca, którymi z zewnątrz napływa powietrze, na przykład szczeliny pod drzwiami.
Dodatkowo warto wymienić standardowy filtr w urządzeniu na filtr o klasie MERV 13, ale trzeba upewnić się, że jest prawidłowo zamontowany.
„Jeśli masz dostęp do oczyszczacza powietrza, nawet takiego przeznaczonego tylko do jednego pokoju, staraj się, aby pracował cały czas w pomieszczeniu, w którym spędzasz najwięcej czasu” – powiedziała AP.