Osoby stosujące dietę wegetariańską rzadziej zapadają na kilka powszechnych nowotworów – wynika z największego dotąd badania nad dietami bezmięsnymi i rakiem.
Dieta wegetariańska wiąże się z niższym ryzykiem raka – wynika z nowego badania.
Osoby, które nie jedzą mięsa, rzadziej chorują na raka piersi, prostaty, nerek i trzustki – ustalili autorzy badania opublikowanego w British Journal of Cancer (źródło w Angielski).
Naukowcy z jednostki Cancer Epidemiology Unit ośrodka Oxford Population Health, finansowani przez World Cancer Research Fund, przeanalizowali dane 1,8 mln osób z trzech kontynentów. To jak dotąd największe badanie związku między dietami bezmięsnymi a ryzykiem raka.
„Wegetarianie zazwyczaj jedzą więcej owoców, warzyw i błonnika niż osoby jedzące mięso, a w ogóle nie spożywają mięsa przetworzonego. To może się przekładać na niższe ryzyko niektórych nowotworów” – powiedziała Aurora Perez Cornago, główna autorka badania.
W porównaniu z osobami jedzącymi mięso wegetarianie mieli o 31 proc. niższe ryzyko szpiczaka mnogiego, o 28 proc. niższe ryzyko raka nerki i o 21 proc. niższe ryzyko raka trzustki.
Wegetarianie mieli też o 12 proc. niższe ryzyko raka prostaty i o 9 proc. niższe ryzyko raka piersi.
Natomiast ryzyko raka płaskonabłonkowego przełyku, najczęstszej postaci raka tego narządu, było u nich dwukrotnie wyższe.
Zespół badawczy zebrał informacje o sposobie żywienia uczestników i podzielił ich na główne grupy: wegan, wegetarian, peskatarian, osoby jedzące mięso oraz osoby jedzące drób, ale nie czerwone ani przetworzone mięso. Następnie obserwowano ich średnio przez 16 lat.
Inne diety bezmięsne
Odpowiednio zaplanowane diety wegetariańskie i wegańskie uchodzą za zdrowe i pełnowartościowe – zaznaczono w badaniu.
Badacze dodali, że w porównaniu z dietą wszystkożerną diety wegetariańskie i wegańskie są zazwyczaj uboższe w niektóre składniki, na przykład białko, tłuszcze nasycone oraz witaminę B12, a bogatsze w inne, takie jak błonnik pokarmowy i witamina C.
Korzyści z rezygnacji z mięsa nie ograniczały się jednak do wegetarian.
U peskatarian stwierdzono niższe ryzyko raka piersi i nerki, a także raka jelita grubego.
Z kolei osoby jedzące drób, ale nie czerwone ani przetworzone mięso, miały niższe ryzyko raka prostaty.
Inaczej wyglądała sytuacja w przypadku wegan – u nich ryzyko raka jelita grubego było o 40 proc. wyższe.
Autorzy podkreślają jednak, że to zwiększone ryzyko obserwowane u wegan opiera się na niewielkiej liczbie przypadków zarejestrowanych w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych, dlatego wyniki należy interpretować ostrożnie.
„W profilaktyce raka zaleca się wzorce żywieniowe, w których pierwszoplanową rolę odgrywają owoce, warzywa i produkty bogate w błonnik, a unika się mięsa przetworzonego. Nasze badanie pomaga lepiej zrozumieć, jakie korzyści i zagrożenia wiążą się z dietami wegetariańskimi” – powiedział Tim Key, współautor badania z Uniwersytetu Oksfordzkiego.
Autorzy zwracają uwagę, że dieta wegetariańska jest definiowana przede wszystkim przez to, czego się nie je, a nie przez to, co się je. Choć wegetarianie często jedzą produkty uważane za zdrowe, ich jadłospis może też obfitować w mniej korzystne produkty, na przykład wysoko rafinowane węglowodany, czego to badanie już nie uwzględnia.
„Badacze podkreślają, że nie wszystkie diety wegetariańskie czy wegańskie są takie same. W tej pracy połączono wyniki badań z niewielkiej liczby krajów, dlatego nie wiadomo, na ile można je uogólnić na wszystkie typy diety wegetariańskiej czy wegańskiej” – powiedział Michael Jones, naukowiec z Clinical Cancer Epidemiology Group w londyńskim Institute of Cancer Research, który nie brał udziału w badaniu.
Skala zachorowań na raka
W Europie na raka choruje około 1 na 20 osób. Najnowsze szacunki dotyczące nowych zachorowań pokazują spadek o 1,7 proc. w porównaniu z 2022 rokiem – w 2024 roku w krajach Unii Europejskiej odnotowano 2,7 mln nowych przypadków.
Region ten ma jedno z najwyższych na świecie obciążeń nowotworami. Rak piersi, prostaty, jelita grubego i płuca stanowią łącznie około połowy wszystkich zachorowań.
Na raka nieco częściej chorują mężczyźni – na nich przypada 54 proc. nowych przypadków i 56 proc. zgonów z powodu nowotworów.