Według nowych badań do 2100 roku co roku zakłócone mogą być ponad 200 tys. hektarów europejskich lasów.
Według prognoz zniszczenia w lasach Europy do 2100 roku wzrosną o 20 proc. w porównaniu z ostatnimi dekadami, nawet jeśli świat pozostanie przy ambitnej polityce klimatycznej.
REKLAMA
REKLAMA
Nowe międzynarodowe badanie opublikowane w czasopiśmie Science, z udziałem naukowców z Instytutu Badań nad Wpływem Klimatu w Poczdamie, ostrzega, że pożary lasów, wichury i gradacje kornika – wszystkie napędzane przez zmiany klimatu – narażają na szwank kluczowe zasoby węgla.
Nawet w scenariuszu, w którym globalne ocieplenie zostaje ograniczone do ok. 2°C, badacze szacują, że powierzchnia lasów niszczonych co roku przez takie zjawiska może wzrosnąć z 180 tys. do ok. 216 tys. hektarów rocznie do końca stulecia, w porównaniu z „już bezprecedensowym poziomem zaburzeń” z lat 1986–2020.
W scenariuszu dalszego wzrostu zużycia paliw kopalnych, który dodatkowo podbija temperatury, pod koniec wieku co roku zakłócanych mogłoby być już niemal 370 tys. hektarów lasów.
Lasy Europy są zagrożone
Autorzy badania ostrzegają, że szczególnie mocno ucierpią lasy w Europie Południowej i Zachodniej. To tam spodziewane są „najsilniejsze zmiany” w zakresie zaburzeń leśnych.
Północ Europy ma ucierpieć ogólnie mniej, jednak badacze podkreślają, że także tam prawdopodobnie pojawią się ogniska poważnych szkód w lasach.
W ubiegłym roku na obszarze UE zgłoszono ponad 1 800 pożarów lasów, które wyemitowały ok. 38 mln ton CO2. Naukowcy podkreślają, że wiele z nich wybuchło tam, gdzie anomalie klimatyczne oznaczały znacznie suchsze i cieplejsze niż przeciętnie warunki.
Lato 2025 roku szczególnie dotknęło Portugalię i Hiszpanię. W obu krajach doszło do rekordowych pożarów, które odpowiadały za ponad dwie trzecie zniszczeń w całej UE.
Z analiz organizacji World Weather Attribution (WWA) wynika, że z powodu zmian klimatu prawdopodobieństwo tak śmiercionośnych pożarów było ok. 40 razy większe.
Dlaczego lasy są tak ważne w walce ze zmianą klimatu?
Europa jest jednym z najbardziej zalesionych regionów świata. Około 40 proc. jej powierzchni lądowej pokrywają lasy.
Żyje w nich większość rodzimych gatunków zwierząt lądowych, roślin i grzybów. Lasy są też kluczowym pochłaniaczem węgla – wchłaniają CO2 z powietrza i pomagają ograniczać zmiany klimatu.
Odgrywają również ważną rolę w zapewnianiu czystej wody, zmniejszaniu ryzyka powodzi i wzmacnianiu bezpieczeństwa żywnościowego.
Zdaniem Christophera Reyera, naukowca z PIK i współautora badania, europejskie lasy w przyszłości prawdopodobnie będą pochłaniać mniej węgla.
„Jeśli lasy będą wiązać mniej węgla, a nawet zaczną uwalniać go więcej, niż pochłaniają, jeszcze większa presja spadnie na inne sektory, takie jak transport i rolnictwo, by szybciej ograniczały emisje” – dodaje.
„Jednocześnie gospodarka leśna musi w większym stopniu koncentrować się na budowaniu odpornych lasów”.
Czy UE sadzi wystarczająco dużo drzew?
W 2010 roku UE uruchomiła inicjatywę „trzech miliardów drzew”. Jej pełna realizacja mogłaby do 2050 roku pozwolić usuwać z atmosfery nawet 15 mln ton CO2 rocznie.
Tymczasem z internetowego narzędzia Komisji wynika, że jak dotąd w UE posadzono mniej niż 38 mln drzew.
To oznacza, że po sześciu latach od startu udało się zrealizować zaledwie ok. 1,26 proc. celu. Bez gwałtownego przyspieszenia sadzenia osiągnięcie trzech miliardów nowych drzew do 2030 roku będzie mało prawdopodobne.
Przedstawiciel Komisji mówi Euronews Green, że ta inicjatywa to „dobrowolne zobowiązanie”, mające mobilizować organizacje i osoby zajmujące się sadzeniem drzew do raportowania swojej pracy – a nie obowiązek prawny.
Bruksela planuje w przyszłym roku uruchomić nagrodę za „innowacyjne i skuteczne sadzenie drzew”, licząc, że pozwoli to zrobić duży krok w stronę realizacji celu.