Zmiana koloru jest częścią programu ograniczania skutków zanieczyszczenia światłem, szczególnie dla zwierząt prowadzących nocny tryb życia.
W Kopenhadze oświetlenie wzdłuż jednej z głównych arterii jest czerwone, a nie białe.
Zmiana koloru to element szerszego planu ograniczania zanieczyszczenia światłem, zwłaszcza szkodliwego dla zwierząt prowadzących nocny tryb życia.
Badania wykazały, że białe światło nocą hamuje aktywność nietoperzy, podczas gdy czerwone ma na nie minimalny wpływ i działa niemal jak ciemność.
Europejskie miasta wprowadzają czerwone oświetlenie przyjazne nietoperzom
W Gladsaxe trwa projekt pracowni AFRY Architects, który ma pogodzić rozwój miejski z celami środowiskowymi.
Czerwone lampy uliczne LED zamontowano wzdłuż głównej drogi i szybkiej trasy rowerowej, aby zminimalizować wpływ na warunki życia nietoperzy z pobliskiej kolonii.
Trzydzieści metrowych słupków oświetleniowych wzdłuż drogi emituje teraz czerwone światło.
Rozstawiono je na tyle rzadko, by gatunki unikające światła mogły przekraczać ten odcinek bez wystawiania się na drapieżniki, a jednocześnie na tyle gęsto, by kierowcy i rowerzyści mogli bezpiecznie się poruszać.
Podobne projekty ruszyły w innych częściach Europy. W 2018 r. holenderskie miasteczko Zuidhoek-Nieuwkoop jako pierwsze na świecie zainstalowało czerwone, przyjazne faunie oświetlenie.
W 2019 r. w Wielkiej Brytanii powstało pierwsze „przejście” dla nietoperzy: 60-metrowy odcinek czerwonego oświetlenia wzdłuż ważnej trasy A4440, w pobliżu rezerwatu przyrody Warndon Woodlands pod Worcester.
Czerwone światło nie wpływa negatywnie na aktywność nietoperzy
W 2017 r. naukowcom po raz pierwszy udało się zmierzyć wpływ światła na różne gatunki nietoperzy.
Zespół z Holenderskiego Instytutu Ekologii ustalił, że różne zakresy widma odmiennie wpływają na aktywność wolno latających, unikających światła nietoperzy w ich środowisku żerowania.
Eksperyment prowadzono przez pięć lat w ośmiu lokalizacjach, na skrajach lasów w najciemniejszych rejonach Holandii.
„Ustaliliśmy, że nietoperze są równie aktywne w czerwonym świetle, jak w całkowitej ciemności” – mówił wówczas w komunikacie prasowym kierujący badaniami Kamiel Spoelstra. „Białe i zielone światło wyraźnie obniża natomiast poziom ich aktywności”.
Nietoperze polują na owady nocą, bo wtedy mają niewielką konkurencję ze strony innych zwierząt, a drapieżniki ich nie widzą – jest zbyt ciemno.
Sztuczne białe światło może poważnie zakłócać życie takich gatunków jak nocek Natterera czy gacek brunatny. Zwierzęta te mogą czuć się wówczas szczególnie narażone na drapieżniki polujące wzrokiem, na przykład sowy.
Zwinne lotniki, takie jak karliki, według badania nie mają natomiast nic przeciwko dodatkowemu światłu. Latarnie nawet pomagają im łowić więcej owadów, przyciągając je w jedno miejsce.
Większe gatunki nietoperzy, takie jak mroczek późny czy borowiec mały, latają tak wysoko, że – jak wskazują badacze – uliczne oświetlenie w praktyce im nie przeszkadza.
Czerwone światło jako praktyczne narzędzie ochrony środowiska
Badania są tym bardziej obiecujące, że eksperymenty z czerwonym oświetleniem dobrze sprawdzają się w realnych warunkach. „W pełni nadaje się ono do stosowania przy drogach wiejskich” – stwierdził Spoelstra.
„To otwiera drogę do ograniczania zakłóceń powodowanych przez zewnętrzne, sztuczne oświetlenie na terenach przyrodniczych, tam gdzie obecność światła uznaje się za konieczną”.
Diody LED pomagają też zmniejszyć zużycie energii i wymagają rzadszych przeglądów.