Obywatele spoza UE częściej pracują tymczasowo i na część etatu niż osoby z UE. Jakie czynniki stoją za tym zjawiskiem.
Migranci spoza Unii Europejskiej, którzy mieszkają i pracują w krajach wspólnoty, mają najwyraźniej większe trudności ze znalezieniem stabilnej, długoterminowej pracy niż rodzimi obywatele.
REKLAMA
REKLAMA
Najnowsze dane Eurostatu pokazują, że w ostatnich dziesięciu latach obywatele państw spoza UE w wieku 20–64 lat mieszkający w jednym z 27 krajów członkowskich najczęściej pracowali na podstawie umów czasowych i w niepełnym wymiarze etatu, natomiast obywatele tych państw najrzadziej.
Eksperci wiążą to z wieloma czynnikami, w tym barierami językowymi, różnicami kulturowymi i obciążeniami administracyjnymi.
„Wielu obywateli państw spoza UE napotyka dodatkowe przeszkody w dostępie do stabilnego, stałego zatrudnienia – od barier językowych, poprzez brak uznania kwalifikacji, słabsze sieci zawodowe, dyskryminację, po ograniczenia związane ze statusem migracyjnym” – powiedziała Europe in Motion Joanna Hofman, dyrektorka działu badań i ewaluacji w obszarze zatrudnienia, polityki socjalnej i umiejętności w firmie badawczej Ipsos.
„W efekcie częściej wchodzą na rynek pracy poprzez bardziej niepewne formy zatrudnienia” – dodała.
Inni z kolei świadomie wybierają mniej trwałe formy pracy, kierując się własnymi preferencjami.
„Część migrantów podejmuje pracę sezonową lub krótkoterminową i świadomie szuka zatrudnienia tymczasowego lub w niepełnym wymiarze godzin, ponieważ planuje powrót do kraju pochodzenia albo taki rodzaj pracy lepiej odpowiada ich sytuacji” – powiedziała Hofman. „Spodziewałabym się jednak, że większość różnic tłumaczą strukturalne bariery na rynku pracy”.
Mimo to udział obywateli państw spoza UE pracujących na umowach czasowych lub w niepełnym wymiarze etatu w ostatnich latach spadał i w 2025 roku był najniższy.
W latach 2015–2025 najwyższe odsetki pracowników spoza UE zatrudnionych na umowach czasowych odnotowano na Cyprze, w Niderlandach i w Polsce – wszędzie przekraczały one 40% – wynika z danych Eurostatu.
Kobiety częściej niż mężczyźni pracowały na umowach czasowych we wszystkich grupach obywatelstwa; największe różnice widać było we Włoszech, Hiszpanii i Portugalii.
Zdaniem Hofman na nierównowagę ze względu na płeć składa się kilka czynników.
„Obowiązki opiekuńcze odgrywają tu ważną rolę, bo to kobiety częściej łączą pracę zarobkową z opieką nad dziećmi lub innymi osobami, co zwiększa prawdopodobieństwo wyboru pracy tymczasowej albo bardziej elastycznej” – powiedziała. „Kobiety są również nadreprezentowane w sektorach takich jak zdrowie, opieka społeczna, edukacja czy branża hotelarsko-gastronomiczna, gdzie umowy czasowe są stosunkowo częste”.
W 2025 roku obywatele państw spoza UE najczęściej pracowali w niepełnym wymiarze etatu – około 22% z nich, podczas gdy w przypadku obywateli danego kraju odsetek ten wynosił ok. 17%.
Udział pracowników w niepełnym wymiarze etatu wśród obywateli innych państw UE plasował się pośrodku, na poziomie 20%.
Największe różnice między obywatelami danego kraju, obywatelami innych państw UE pracującymi w danym kraju a obywatelami państw spoza UE pod względem pracy w niepełnym wymiarze etatu odnotowano w Niderlandach, a następnie w Finlandii i we Francji.
Także w przypadku pracy w niepełnym wymiarze etatu kobiety miały zdecydowanie wyższe udziały niż mężczyźni we wszystkich kategoriach obywatelstwa.
Z kolei samozatrudnienie w 2025 roku było najczęstsze wśród obywateli mieszkających w swoim kraju, gdzie sięgało 13,5%.
Na kolejnych miejscach znaleźli się obywatele innych państw UE mieszkający w krajach wspólnoty – 10,9% – oraz obywatele państw spoza UE – 10,1%.
Według ekspertów jednymi z powodów, dla których obywatele danego kraju częściej pracują na własny rachunek, są znajomość przepisów prawa, systemów podatkowych i regulacyjnych, a także łatwiejszy dostęp do finansowania, sieci zawodowych i informacji.
„Obywatele danego kraju z reguły częściej dysponują takimi zasobami i napotykają mniej barier administracyjnych” – wyjaśniła Hofman. „Obywatele państw spoza UE mogą mieć też dodatkowe ograniczenia prawne lub związane z wizą, co sprawia, że samozatrudnienie jest dla nich mniej dostępne”.
Wysokie odsetki samozatrudnionych obywateli danego kraju odnotowano zwłaszcza w Grecji i we Włoszech, natomiast wśród obywateli innych państw UE – w Chorwacji i Portugalii.
W całej Unii udział osób samozatrudnionych był konsekwentnie wyższy wśród mężczyzn we wszystkich grupach obywatelstwa.