Magyar mówi, że jest "bardzo optymistyczny" co do porozumienia w sprawie praw mniejszości na Ukrainie po latach politycznego impasu. Umowa między Budapesztem a Kijowem otworzyłaby drogę do rozpoczęcia rozmów akcesyjnych z UE.
Premier Péter Magyar zasygnalizował, że porozumienie z Kijowem w sprawie praw mniejszości węgierskiej na Ukrainie jest bliskie. Daje to nadzieję na układ, który po latach politycznego impasu mógłby wreszcie odblokować negocjacje akcesyjne z UE.
REKLAMA
REKLAMA
W rozmowie z dziennikarzami w Berlinie, po spotkaniu dwustronnym z kanclerzem Niemiec, Friedrichem Merzem, Magyar powiedział, że jest "bardzo optymistyczny" co do przebiegu rozmów. Wskazał też na możliwe techniczne porozumienie "jeszcze w tym tygodniu". Sprawa jest politycznie drażliwa dla obu stron.
"Negocjacje przebiegają obiecująco" – stwierdził. "Jestem gotów spotkać się z prezydentem Ukrainy na początku przyszłego tygodnia, jeśli uda nam się uzgodnić te podstawowe prawa człowieka".
Jego słowa padły po tym, jak pięciu dyplomatów zaznajomionych ze sprawą powiedziało Euronews, że proces prowadzący do porozumienia nabrał tempa. To może utorować drogę do zniesienia przez Węgry dwuletniego weta i rozpoczęcia formalnych negocjacji 15 lub 16 czerwca.
Decyzja miałaby dużą wagę: zakończyłaby impas w sprawie Ukrainy, otwierając nowy rozdział w relacjach dyplomatycznych między Kijowem a Budapesztem. Jednocześnie przyspieszyłaby starania Mołdawii o członkostwo, bo w kręgach unijnych obie kandydatury są powszechnie postrzegane jako pakiet.
Dokument, do którego dotarło Euronews, z projektem konkluzji na zbliżający się szczyt przywódców UE, odnosi się do starań Ukrainy o przystąpienie do Unii Europejskiej. Sugeruje to, że przełom jest możliwy jeszcze przed spotkaniem 27 państw członkowskich 18 czerwca.
Jeśli tekst poprą wszyscy szefowie państw i rządów, będzie to oznaczało powrót do jednomyślności w sprawie Ukrainy po odejściu Viktora Orbána.
"Unia Europejska pozostaje zaangażowana, również w ramach ścieżki Ukrainy do członkostwa w UE, we wspieranie jej naprawy, odbudowy i rekonstrukcji we współpracy z partnerami międzynarodowymi" – głosi projekt oświadczenia z 1 czerwca, do którego dotarło Euronews.
W projekcie zaznaczono także, że na szczycie spodziewana jest obecność prezydenta Ukrainy, Wołodymyra Zełenskiego, jednak bez wskazania, czy weźmie udział osobiście, czy zdalnie. Źródła ukraińskie przekazały Euronews, że Zełenski rozważy podróż do Brukseli tylko wtedy, gdy porozumienie będzie na wyciągnięcie ręki.
Przewodniczący Rady Europejskiej, António Costa, jest, według osób zaznajomionych z rozmowami, silnie zaangażowany w negocjacje. Komisarz odpowiedzialna za rozszerzenie UE, Marta Kos, jest z kolei przekonana, że czerwcowy termin otwarcia pierwszego klastra negocjacyjnego da się dotrzymać, a pięć pozostałych klastrów mogłoby ruszyć w lipcu.
Dodatkowo pozytywny sygnał napłynął w zeszły piątek, gdy Magyar po spotkaniu z przewodniczącą Komisji Europejskiej, Ursulą von der Leyen, odblokował 16,4 mld euro środków unijnych.
Odrzucił jednak sugestie, że uwolnienie tych funduszy ma związek ze zniesieniem przez Węgry weta wobec negocjacji akcesyjnych. Na konferencji prasowej powiedział, że czeka na "gwarancje" ze strony Ukrainy w sprawie praw mniejszości, sugerując, iż zmiany konstytucji mogą nie być konieczne.
Zniesienie węgierskiego weta jest warunkiem otwarcia pierwszego klastra akcesyjnego, który obejmuje podstawy członkostwa w UE: praworządność, kontrolę finansów publicznych i prawa człowieka.
"Robimy wszystko, by doprowadzić do przełomu i koncentrujemy się na tym, by oba kraje – Ukrainę i Mołdawię – posuwać naprzód" – powiedział Euronews wysoki rangą dyplomata UE, zastrzegając, że na przewidywanie ostatecznego brzmienia konkluzji przywódców jest jeszcze za wcześnie.
Choć urzędnicy i dyplomaci UE liczą na przełom, przyznają, że ostateczna decyzja zapadnie na spotkaniu Magyara z Zełenskim.
Wciąż pozostaje jednak do wykonania i zatwierdzenia przez państwa członkowskie wiele pracy technicznej. Proces ten będzie mógł ruszyć dopiero po zniesieniu weta przez Budapeszt.
Rada musiałaby rozpocząć procedurę, wysyłając list do Ukrainy i Mołdawii. Oba kraje odpowiedziałyby następnie własnymi stanowiskami, które oceniliby ambasadorowie przy UE.
"Wszyscy muszą działać szybko" – dodał wysoki rangą dyplomata UE.
Tekst powstał przy współpracy Jorge Liboreiro i Sashy Vakuliny