Premier Meloni prosi Brukselę o rozszerzenie klauzuli elastyczności Paktu Stabilności, stosowanej już do wydatków na obronność, również na sektor energetyczny. Ale Komisja Europejska wstrzymuje się: "Obserwujemy rozwój sytuacji".
Włochy zwróciły się do Unii Europejskiej z prośbą o odstępstwo od ograniczeń budżetowych Paktu Stabilności w celu walki z kryzysem energetycznym.
REKLAMA
REKLAMA
W liście wysłanym w niedzielę, włoska premier Giorgia Meloni wezwał przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen do uznania kryzysu za strategiczny priorytet na równi z obroną wojskową, w czasie silnej presji na ceny energii w Europie.
"We Włoszech i w wielu krajach europejskich rosną obawy, że będziemy musieli stawić czoła nowemu szokowi gospodarczemu i społecznemu", napisała Meloni, biorąc pod uwagę "bardzo poważne i często asymetryczne skutki" kryzysu na Bliskim Wschodzie dla rodzin, przedsiębiorstw i konkurencyjności bloku.
Z tego powodu "Włochy uważają za konieczne tymczasowe rozszerzenie zakresu krajowej klauzuli ochronnej, już przewidzianej dla wydatków na obronność, również na inwestycje i nadzwyczajne środki potrzebne do radzenia sobie z kryzysem energetycznym" - czytamy w liście.
Włochy proszą UE o rozszerzenie krajowej klauzuli ochronnej
Meloni apeluje w szczególności o rozszerzenie krajowej klauzuli korekcyjnej, klauzuli ochronnej, która pozwala państwom członkowskim na tymczasowe odstąpienie od paktu stabilności w przypadku nadzwyczajnych środków, bez zmiany maksymalnych limitów już przewidzianych.
Klauzula ta została już aktywowana w odniesieniu do wydatków na obronność, pozwalając krajom bloku na przekroczenie parametrów z Maastricht o maksymalnie1,5% PKB. Włochy zwróciły się o zastosowanie tego samego marginesu do nadzwyczajnych wydatków na energię.
"Jeśli słusznie uważamy obronność za priorytet strategiczny, który uzasadnia aktywację Narodowej Klauzuli Ucieczki", czytamy w liście, "to musimy mieć polityczną odwagę, by uznać, że bezpieczeństwo energetyczne jest dziś również europejskim priorytetem strategicznym.
Aby poradzić sobie ze skutkami kryzysu energetycznego, rząd Włoch wprowadził już trzy środki mające na celu obniżenie akcyzy na paliwo. Pierwsze dwa środki kosztowały odpowiednio 417,4 mln EUR i 500 mln EUR.
Komisja Europejska: obserwujemy rozwój sytuacji
Na odpowiedź z Brukseli nie trzeba było długo czekać. Rzecznik Komisji Olof Gill powiedział w niedzielę wieczorem: "Nasze stanowisko nie uległo zmianie. Przedstawiliśmy państwom członkowskim szereg dostępnych opcji radzenia sobie z obecnym kryzysem energetycznym", wskazując, że nie obejmują one krajowej klauzuli o unikaniu opodatkowania.
"Uważamy, że zakres przedstawionych instrumentów powinien pozostać w ramach fiskalnie odpowiedzialnych ograniczeń" - powiedział Gill, pozostawiając otwarte drzwi dla przyszłych aktualizacji: "oczywiście obserwujemy rozwój sytuacji".
Meloni: "Bezpieczeństwo UE to nie tylko zdolności wojskowe
W liście Meloni wskazała, że bez zwolnień włoski rząd musiałby zakwestionować swoje członkostwo w wartym 150 miliardów euro programie obronnym "Safe".
Włoskiemu rządowi byłoby "bardzo trudno wyjaśnić opinii publicznej ewentualne skorzystanie z programu Safe na obecnie przewidywanych warunkach", czytamy w liście. Premier przewidywała już podobne stanowisko podczas marcowego szczytu UE na Cyprze.
"Nie możemy usprawiedliwiać w oczach naszych obywateli, że UE pozwala na elastyczność finansową w zakresie bezpieczeństwa i obrony, a nie broni rodzin, pracowników i przedsiębiorstw przed nowym kryzysem energetycznym, który może mocno uderzyć w realną gospodarkę" - napisała premier.
"Bezpieczeństwo Europy mierzy się nie tylko potencjałem militarnym. Jest ono również mierzone możliwością kontynuowania produkcji przez przedsiębiorstwa, ponoszenia kosztów energii przez gospodarstwa domowe, a także zapewnienia stabilności gospodarczej i społecznej przez państwa".
Rosnące ceny we wszystkich sektorach
Tymczasem kryzys energetyczny spowodował ogólny wzrost cen o blisko 40 procent w niektórych sektorach. Według danych Istat przetworzonych przez Centrum Edukacji i Badań Konsumenckich (Crc), najbardziej wzrosły ceny oleju opałowego (+38,4% w ciągu dwóch miesięcy), świeżych pomidorów (+28,5%) i kopru włoskiego (+23,5%).
Wzrosły również koszty transportu lotniczego, z połączeniami międzykontynentalnymi o 20 procent, oraz akcesoria informatyczne i komunikacyjne (+19,6 procent).
Tymczasem Unia Podstawowych Związków Zawodowych (Usb) wezwała do strajku generalnego we wszystkich sektorach w dniu 18 maja. Wśród powodów protestu są również koszty życia, a także "wojna, ludobójstwo w Palestynie, wyścig zbrojeń, atak na prawo międzynarodowe i kurczenie się przestrzeni demokratycznych wymuszają jakościowy skok mobilizacji", zgodnie z komunikatem Usb.