W niedzielę prezydent Karol Nawrocki wręczył Andrzejowi Poczobutowi Order Orła Białego. Dziennikarz i działacz polskiej mniejszości na Białorusi niedawno opuścił więzienie, w którym był przetrzymywany od marca 2021 roku. Po ceremonii w sali rozległy się długie, gromkie brawa na jego cześć.
Odznaczenie zostało mu przyznane już 11 listopada 2025 roku „w uznaniu znamienitych zasług w działalności na rzecz Polaków na Białorusi, w szczególności za walkę o prawa człowieka i niezłomną postawę w konfrontacji z przejawami odradzających się reżimów totalitarnych”.
REKLAMA
REKLAMA
„Nie waham się, jako historyk i były prezes Instytutu Pamięci Narodowej powiedzieć, że Andrzej Poczobut to bohater i człowiek niezłomny” - powiedział prezydent Karol Nawrocki.
Andrzej Poczobut w rozmowie z dziennikarzami powiedział, że nie czuje się bohaterem. „Jestem zwykłym człowiekiem, który żyjąc w nieprzyzwoitych czasach próbuje zachować się przyzwoicie” - podkreślił.
Order Orła Białego to najwyższe i najstarsze odznaczenie państwowe w Polsce, ustanowione w 1705 roku. Nadawany jest za wybitne zasługi cywilne i wojskowe dla Polski.
Zaproszenie do odbioru orderu trafiło do niego tuż po jego uwolnieniu z białoruskiego więzienia, o którym poinformowano w ubiegłym tygodniu.
Przez wiele lat Poczobut współpracował z polskimi mediami, opisując sytuację polityczną i społeczną na Białorusi. Jego krytyczne wypowiedzi wobec Alaksandra Łukaszenki wielokrotnie skutkowały zatrzymaniami i procesami sądowymi. W marcu 2021 roku został ponownie aresztowany.
Władze białoruskie zarzuciły mu m.in. działania określane przez nie jako „rehabilitacja nazizmu”, związane z jego publikacjami i aktywnością na rzecz polskości.
Po długim okresie aresztu w lutym 2023 roku został skazany na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze, a wyrok utrzymał w mocy tamtejszy Sąd Najwyższy. Trafił następnie do kolonii karnej w Nowopołocku.
Andrzej Poczobut na wolności
28 kwietnia na granicy polsko-białoruskiej doszło do wymiany więźniów w formule „pięciu za pięciu”. W jej wyniku władze w Mińsku uwolniły m.in. trzech obywateli Polski, w tym Andrzeja Poczobuta, oraz dwóch obywateli Mołdawii.
Jak później poinformował amerykański wysłannik ds. Białorusi John Coale, Poczobut znajdował się wysoko na liście osób przeznaczonych do zwolnienia. Miał to być efekt nacisków, jakie - według jego relacji - podejmował były prezydent USA Donald Trump po rozmowie z Karolem Nawrockim we wrześniu ubiegłego roku.
3 maja w Polsce obchodzone jest Święto Narodowe Trzeciego Maja, upamiętniające uchwalenie Konstytucji 3 maja w 1791 roku. Była to pierwsza konstytucja w Europie i druga na świecie po amerykańskiej. Święto zostało ustanowione w 1919 roku, w okresie PRL jego obchody były zakazane, a przywrócono je jako święto państwowe w 1990 roku.
Kolacja z Donaldem Tuskiem
W niedzielę premier Donald Tusk poinformował, że spotkał się z Andrzejem Poczobutem oraz jego żoną Oksaną. W mediach społecznościowych udostępnił zdjęcie z kolacji, która odbyła się 2 maja.
Jak napisał na platformie X, zaprosił małżeństwo na spotkanie z okazji Dnia Polonii. Rozmowy dotyczyły „Polski, wolności oraz przyszłości”.